Studimi i ri zbulon lidhje shqetësuese mes mbipeshës dhe Alzheimerit: Ekspertët bëjnë thirrje për analiza të rregullta të gjakut

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

02/12/2025 19:01

Një studim i ri ka ngritur alarmin për një lidhje të fortë mes obezitetit dhe zhvillimit më të shpejtë të sëmundjes së Alzheimerit, duke sugjeruar se mbipesha mund të përshpejtojë procesin e dëmtimit të trurit.

Sipas kërkimit, te personat obezë që tashmë kishin shenja të hershme të Alzheimerit, nivelet e disa proteinave të lidhura me sëmundjen u rritën deri në 95 për qind më shpejt krahasuar me personat me peshë të shëndetshme.

Dr. Cyrus Raji, ekspert në radiologji dhe neurologji në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Washington, tha:

“Është hera e parë që dëshmojmë një lidhje kaq të qartë mes obezitetit dhe Alzheimerit përmes biomarkerëve të gjakut.”

Ai shtoi se ky zbulim hap mundësi të reja për të studiuar se si ilaçet për humbje peshe mund të ndikojnë në zhvillimin e sëmundjes.

Studimi dhe zbulimet kryesore

Studimi, i paraqitur në Takimin Vjetor të Shoqatës së Radiologjisë së Amerikës së Veriut (RSNA), analizoi 407 pacientë me shenja të hershme të Alzheimerit gjatë një periudhe pesëvjeçare.

Për secilin pjesëmarrës u analizuan:

Skanime PET të trurit për të zbuluar pllakat amiloide dhe nyjet tau

Mostra gjaku, të cilat u testuan për gjashtë biomarkerë të ndryshëm të Alzheimerit

Plazma për neurofilamentet, proteina që lëshohen nga neuronet e dëmtuara

Fillimisht, biomarkerët e gjakut dukeshin më të ulët te personat obezë — një rezultat që mund të keqinterpretohej si nivel më i ulët i patologjisë së Alzheimerit.

Por Dr. Soheil Mohammadi, drejtues i studimit, shpjegoi:

“Këto nivele të ulëta janë rezultat i hollimit për shkak të vëllimit më të madh të gjakut te personat obezë. Vetëm të dhënat afatgjata tregojnë qartë rrezikun real.”

Dhe të dhënat afatgjata ishin alarmante.

Çfarë u zbulua?

Obeziteti lidhet me rritje 29% deri në 95% më të shpejtë të biomarkerit pTau217, një nga treguesit kryesorë të Alzheimerit

Pjesëmarrësit obezë kishin rritje 24% më të shpejtë të proteinave që tregojnë vdekjen e neuroneve

Ata patën gjithashtu rritje të grumbullimit të pllakat amiloide, të cilat dëmtojnë qelizat e trurit

Dr. Raji tha se testet e gjakut janë treguar edhe më të ndjeshme se skanimet PET për të vlerësuar rrezikun e Alzheimerit:

“Mundësia për të ndjekur përparimin e sëmundjes përmes gjakut, madje me më shumë saktësi se PET, është një hap gjigant.”

Rreziku i Alzheimerit dhe faktorët e modifikueshëm

Sipas Komisionit Lancet 2024, rreth 45% e rrezikut për Alzheimer lidhet me faktorë që mund të modifikohen, përfshirë:

obezitetin

presionin e lartë të gjakut

diabetin

aktivitetin fizik të ulët

depresionin

përdorimin e duhanit

Reduktimi i këtyre faktorëve mund të pakësojë ndjeshëm rastet e Alzheimerit ose të vonojë fillimin e sëmundjes.

A mund të ndihmojnë injeksionet për humbje peshe?

Një tjetër studim nga ekspertë britanikë zbuloi se liraglutide (Saxenda) — një nga ilaçet më të përdorura për trajtimin e obezitetit — mund të:

ngadalësojë rënien kognitive

ngadalësojë vdekjen e qelizave të trurit

frenojë progresin e Alzheimerit deri në 50%

Kjo jep shpresë për trajtime të reja në të ardhmen.

Megjithatë, studimet e fundit treguan se semaglutide (substanca aktive te Ozempic dhe Wegovy) nuk arriti të ngadalësojë progresin e Alzheimerit, duke nënvizuar nevojën për kërkime të mëtejshme.

Një sëmundje në rritje

944,000 persona në Mbretërinë e Bashkuar jetojnë me demencë

Rreth 7 milionë në SHBA

Alzheimeri përbën rreth 60% të të gjitha rasteve të demencës

Simptomat e hershme përfshijnë:

probleme me kujtesën

vështirësi në të menduar

probleme me gjuhën

Nëse nuk trajtohet, sëmundja përparon në humbje të pavarësisë, ndryshime të sjelljes dhe paaftësi të theksuar.

Sipas Alzheimer’s Research UK, 74,261 persona vdiqën nga demenca në vitin 2022, duke e bërë atë shkaktarin kryesor të vdekjeve në vend.

Rezultatet e reja sugjerojnë se:

kontrollet e rregullta të gjakut për biomarkerët e Alzheimerit duhet të bëhen pjesë e praktikës rutinë

mbajtja e peshës së shëndetshme është një nga mënyrat më të fuqishme për të ulur rrezikun

në të ardhmen, kombinimi i analizave të gjakut dhe imazherisë së trurit mund të lejojë diagnostikim më të hershëm dhe trajtim më efektiv

Dr. Raji e përmbylli me optimizëm:

“Është e jashtëzakonshme që tani kemi mjete kaq të ndjeshme për të ndjekur sëmundjen. Kjo punë krijon themelin për studimet dhe trajtimet e së ardhmes.” /GazetaExpress/