Studim i ri: Ja mënyra më e sigurt për të ndërprerë antidepresantët dhe për të shmangur efektet anësore të rënda

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

29/12/2025 19:42

Ndërprerja e antidepresantëve njihet si një proces i vështirë dhe shpesh i dhimbshëm. Shumë pacientë përjetojnë efekte anësore të forta si probleme me stomakun, nervozizëm, ankth dhe pagjumësi.

Me rreth shtatë milionë britanikë që vlerësohet se përdorin këto barna për rregullimin e humorit, gjetja e mënyrës më të sigurt për t’i ndërprerë ato është jetike — por për dekada me radhë kjo ka mbetur e paqartë për ekspertët.

Tani, një studim i ri i publikuar në revistën The Lancet Psychiatry sugjeron se mënyra më e mirë për të hequr dorë nga antidepresantët është ulja graduale e dozës, nën mbikëqyrjen e një profesionisti të shëndetit mendor, si psikiatri.

Sipas studiuesve, kjo qasje mund të parandalojë rikthimin e depresionit tek rreth 20 për qind e pacientëve, duke i ndihmuar ata të jetojnë më të lirë dhe pa varësi nga barnat me recetë.

“Gjetjet tona tregojnë se, ndonëse antidepresantët janë efektivë në parandalimin e rikthimit të depresionit, ata nuk kanë nevojë të jenë trajtim afatgjatë për të gjithë,” tha bashkautorja e studimit, Dr. Debora Zaccoletti.

Antidepresantët nuk përdoren vetëm për trajtimin e depresionit, por edhe për çrregullime të tjera të humorit, si ankthi, çrregullimi obsesiv-kompulsiv (OCD) dhe çrregullimi i stresit post-traumatik (PTSD).

Një nga grupet më të përshkruara janë SSRI-të (inhibitorët selektivë të rimarrjes së serotoninës), të cilët veprojnë duke rritur nivelin e serotoninës në tru — e njohur shpesh si “hormoni i lumturisë”.

Megjithatë, siç shpjegon Christine Villelongue, bashkëdrejtuese e Shoqatës Franceze të Depresionit:

“Sapo një antidepresant ndryshohet ose ulet, kjo bëhet burim ankthi për pacientin. Problemi është se nuk ka udhëzime të qarta: kur mjekimi ndërpritet, shpesh nuk ka ndjekje të mëtejshme.”

Për të vlerësuar ndikimin shëndetësor të mbipërshkrimit të këtyre barnave, ekspertë nga Qendra Bashkëpunuese e OBSH-së për Kërkim dhe Trajnim në Shëndetin Mendor analizuan mbi 75 studime shkencore.

Duke shqyrtuar të dhënat mjekësore të më shumë se 17 mijë personave, ata zbuluan se metoda më efektive është ulja graduale e dozës e kombinuar me terapi psikologjike.

Sipas studimit, pacientët që e ndërprenë mjekimin në mënyrë të menjëhershme kishin 40 për qind rrezik rikthimi të simptomave. Ndërsa ata që e ulën dozën gradualisht dhe u ndoqën nga një psikiatër e reduktuan këtë rrezik me gati 50 për qind.

Kjo metodë rezultoi pothuajse po aq efektive sa vazhdimi i antidepresantëve pa mbështetje psikologjike.

Studiuesit përfunduan se udhëzimet klinike duhet të:

“Promovojnë ndërprerjen e individualizuar të mjekimit, me ulje graduale të dozës dhe mbështetje të strukturuar psikologjike.”

Bashkautori i studimit, Prof. Giovanni Ostuzzi nga Universiteti i Veronës, theksoi:

“Ndërprerja e menjëhershme ose ulja e shpejtë e dozës mbart rrezikun më të lartë të rikthimit.”

Ai shtoi se shpreson që ky studim të nxisë praktika më të personalizuara të përshkrimit të barnave dhe të ndihmojë më shumë pacientë t’i ndërpresin ato më herët dhe në mënyrë më të sigurt.

Megjithatë, disa ekspertë që nuk ishin të përfshirë në studim paralajmëruan për rrezikun e ndërprerjes së shpejtë të mjekimit pa mbikëqyrje mjekësore. Dr. Jonathan Henssler, ekspert i shëndetit mendor të bazuar në prova shkencore, theksoi se rezultatet më të mira shpesh arrihen me vazhdimin e terapisë farmakologjike, veçanërisht kur ajo kombinohet me psikoterapi.

Të dhënat më të fundit të NHS tregojnë se 8.8 milionë persona në Angli përdorin aktualisht antidepresantë. SSRI-të më të përshkruara përfshijnë citalopramin, fluoksetinën dhe sertralinën (të njohura edhe si Cipramil, Prozac dhe Lustral).

Përdorimi i tyre është lidhur nga studime të ndryshme me çrregullime seksuale afatgjata, përfshirë humbje të dëshirës seksuale, probleme me orgazmën, ulje të numrit të spermatozoideve dhe disfunksion erektil. NHS ka paralajmëruar se këto efekte “mund të vazhdojnë” edhe pas ndërprerjes së mjekimit.

Megjithatë, shumica e mjekëve dhe vetë NHS-i vazhdojnë t’i konsiderojnë SSRI-të të dobishme për depresionin, veçanërisht në rastet e rënda dhe të vazhdueshme, duke pasur parasysh natyrën shkatërruese të kësaj sëmundjeje.

Përfundimi i studimit është i qartë: ndërprerja e antidepresantëve duhet të jetë një proces i kujdesshëm, gradual dhe i personalizuar — kurrë i menjëhershëm dhe kurrë pa mbështetje profesionale. /GazetaExpress/