Stresi në punë nuk zgjidhet me privilegje formale

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

06/02/2026 19:26

Punëdhënësit duhet të ndalojnë përdorimin e përfitimeve sipërfaqësore për “mirëqenie” si zëvendësim për trajtimin e shkaqeve reale të stresit në vendin e punës, paralajmërojnë ekspertët e shëndetit në punë.

Një raport i sapopublikuar nga Instituti për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë (IOSH), i cili analizoi përvojat e punëtorëve në 22 vende, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, tregon se një prirje e përbashkët është rritja e presionit mbi fuqinë punëtore si kurrë më parë. Sipas raportit, bizneset vazhdojnë të mbështeten te masa reaktive si përfitime të stilit të jetesës, stimuj të njëhershëm apo fushata simbolike, ndërkohë që probleme themelore si organizimi i punës, ngarkesa, oraret, kultura institucionale dhe rreziqet psikosociale mbeten kryesisht të paadresuara.

IOSH e krahason këtë qasje me “mbulimin e çarjeve me letër”, duke theksuar se këto masa nuk e mbrojnë realisht shëndetin mendor të punonjësve nga dëmet e parandalueshme.

Ruth Wilkinson, drejtuese e politikave në IOSH, thekson se shumë organizata ende mbështeten te masa sipërfaqësore, ndërsa shkaqet e vërteta të dëmit mbeten të paprekura. Sipas saj, parandalimi duhet të jetë pjesë e sistemeve, kulturës dhe lidershipit të çdo organizate, duke kërkuar angazhim të qartë nga drejtuesit, komunikim të hapur dhe mjedise ku punonjësit ndihen të sigurt psikologjikisht për të ngritur shqetësime. Vetëm kështu, thekson ajo, mund të ndërtohen vende pune vërtet të shëndetshme, të sigurta dhe të qëndrueshme.

Raporti evidenton se stresi, ankthi dhe depresioni janë sfidat më të zakonshme të shëndetit mendor për punonjësit. Ai nxjerr në pah një rritje globale të problemeve të mirëqenies në punë dhe një hendek të madh mes qëllimeve të mira dhe ndikimit real. Edhe pse punëdhënësit po investojnë më shumë në këtë fushë, rezultatet nuk po japin efektin e dëshiruar, pasi nuk po adresohen shkaqet themelore.

Stresi i zgjatur në punë ka pasoja serioze afatgjata. Ai mund të nxisë çlirimin e hormoneve që rrisin ndjeshëm rrezikun për infarkt, shtim në peshë dhe sëmundje të lidhura me obezitetin. Simptomat fizike më të shpeshta përfshijnë dhimbje gjoksi, dhimbje koke dhe dhimbje muskulore. Këto lidhen me rritjen e hormonit kortizol, i cili ndikon në tensionin e gjakut, metabolizmin, gjumin dhe funksione të tjera jetike, si edhe me çlirimin e adrenalinës si pjesë e reagimit “lufto ose ik”.

Edhe për punëdhënësit, stresi ka kosto të larta. Sipas të dhënave të Health and Safety Executive (HSE), në vitin 2024/25 rreth 964,000 punëtorë në Britaninë e Madhe përjetuan stres, depresion ose ankth të lidhur me punën, duke kontribuar ndjeshëm në humbjen e mbi 40 milionë ditëve pune.

Debati është ndezur edhe nga politikat e fundit që synojnë të kufizojnë lejet mjekësore për probleme të shëndetit mendor, duke i orientuar individët drejt palestrave apo qendrave të punësimit. Profesionistët e shëndetit paralajmërojnë se kjo qasje rrezikon të minimizojë efektet reale të burnout-it, i cili njihet nga Organizata Botërore e Shëndetësisë si një gjendje rraskapitjeje fizike, mendore dhe emocionale.

Përfaqësuesit sindikalë kanë mbështetur gjetjet e IOSH, duke theksuar se ndërhyrja e hershme mund të parandalojë largimin e qindra mijëra punëtorëve nga tregu i punës për arsye shëndetësore të shmangshme. Ata paralajmërojnë se kur kushtet e punës përkeqësohen dhe ngarkesa rritet, kurset e “mindfulness” apo fushatat simbolike nuk e zgjidhin problemin.

Ekspertët bien dakord se adresimi i shkaqeve rrënjësore të stresit në punë është në interes të të gjithëve dhe kërkon politika më të guximshme, përfshirë edhe ndërhyrje ligjore që të garantojnë mbrojtje më të fortë për shëndetin mendor të punonjësve. /GazetaExpress/