Si të shmangni fryrjen këtë sezon festash: Zëvendësime të mençura për kanape dhe kokteje

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

05/12/2025 19:15

Sezoni i festave të fundvitit ka ardhur – dhe bashkë me të, mbrëmjet e gjata të mbushura me alkool, kokteje dhe kanape… pa harruar edhe këngën e dehur “Fairytale of New York”.

Shpesh vrapojmë nga zyra direkt në pub apo festë, duke anashkaluar një vakt të mirë – ndonjëherë për disa ditë me radhë – dhe duke u ushqyer me “pickime” të vogla.

Rezultati? Cikli i njohur i festave: teprimi, lodhja, fajësia, pagjumësia dhe ringritja e njëjtë të nesërmen.

Edhe pse është argëtim i momentit, kjo shpesh sjell shtim në peshë, luhatje të sheqerit në gjak dhe dehidrim – shumë javë para se të fillojmë të mendojmë për shkrirjen e gjelit të detit.

Por, pavarësisht nëse po organizoni apo po merrni pjesë në një festë të Krishtlindjes (apo tre), ka mënyra për të mbërritur në vitin 2026 pa u ndier të fryrë.

Daily Mail bisedoi me nutricionisten funksionale Alexa Mullane, e cila ndau këshillat e saj kryesore për të shmangur “bufetë e ngjyrës bezhë” dhe për të identifikuar koktejet e kanapetë që duhen shmangur ose konsumuar me kursim.

Zgjedhja e ushqimeve të vogla (canapés)

Kanapetë duken të pafajshme për shkak të përmasave të tyre, por pikërisisht aty fshihen kaloritë – dhe ushqimi i vëmendshëm del krejt nga dritarja. Mullane thotë se trupat tanë tashmë janë mësuar me kulturën e ushqimeve të vogla dhe të shpeshta.

Rreth një e treta e njerëzve hanë vetëm dy vakte në ditë, dhe një në dhjetë vetëm një vakt.

Pjesën tjetër të energjisë e marrim nga ushqime të vogla gjatë ditës, të cilat na japin një “shpërthim” të shpejtë energjie e dopamini – por pasuar shpesh nga një rënie e menjëhershme e sheqerit në gjak.

Kontrolli nis nga pjatanca

“Shmangni karbohidratet e rafinuara dhe të përpunuara – si biskotat e kripura – sepse treten shpejt dhe shkaktojnë ngritje të menjëhershme të glukozës,” thotë Mullane.

Teprimi me salsiçe të vogla të mbështjella në brumë, shkopinj djathi apo mince pies çon në rritje të insulinës, pastaj një rënie të fortë të sheqerit që sjell uri dhe dëshirë për më shumë karbohidrate – pra konsum më të lartë kalorik.

Rritja e sheqerit pas një vakti është normale. Por ngritjet e shpeshta – sidomos nga kanapetë e pasura me karbohidrate – nxisin trupin të depozitojë sheqerin si yndyrë, duke rritur rrezikun e shtimit në peshë, problemeve metabolike madje edhe demencës.

Zgjedhje më të mençura

• Zëvendësoni salsiçet e mbështjella (me indeks të lartë glicemik) me blini me salmon të tymosur.

Salmoni është më i shëndetshëm, i pasur me omega-3, dhe ndryshe nga mishi i përpunuar (sallam, salsiçe), nuk lidhet me rreziqe si tension i lartë, migrenë, astmë, probleme zemre apo disa lloje kanceresh.

Nëse nuk hiqni dot dorë…

Mullane sugjeron t’i kombinoni këto ushqime me fibra:

“Zgjidhni biskota integrale, me fara ose tërshërë – janë më të pasura me fibra dhe ju mbajnë të ngopur më gjatë. Mund t’i zëvendësoni edhe me feta molle, dardhe, kastraveci apo rrush, që japin krakërimë, ushqyes dhe shmangin rënien e sheqerit.”

Frutat dhe perimet me fibra treten më ngadalë dhe japin çlirim të qetë të sheqerit, duke ruajtur energjinë më gjatë.

Cilin djathë të zgjidhni?

Mullane rekomandon:

djathë çedar të pjekur

djathë blu

parmixhano të vjetëruar

Këto kanë aromë më të fortë, më shumë proteinë dhe rreth 22 mg kalcium për porcion – të mira për kockat, sidomos për gratë në menopauzë dhe të moshuarit.

Nëse doni diçka më “luksoze”, brie është një zgjedhje e shkëlqyer. Ka më pak proteina dhe kalcium, por është një nga burimet më të mira të glicinës – një aminoacid që ndihmon gjumin, perfekt për festa të vona.

“Pjata e festave duhet të jetë e balancuar: proteinë, yndyrna të shëndetshme, fibra, ngjyra dhe tekstura.”

Vere e zier, shampanjë apo pije low/no alcohol?

Pak gjëra janë më festive se një gotë verë e zier – por ajo është edhe plot sheqer.

Edhe pse vera e kuqe ka polifenole të mira për zemrën dhe zorrët, sasia e sheqerit në versionin e zier e tejkalon çdo përfitim.

Vera e zier zakonisht ka sheqer të shtuar, lëngje të ëmbla ose madje shurup panje – duke arritur mbi 200 kalori për gotë.

Mullane këshillon: “Nëse e doni, përgatiteni vetë dhe ulni sasinë e sheqerit. Shtoni shumë kanellë – ndihmon kontrollin e sheqerit në gjak dhe mund të përmirësojë shëndetin kardiovaskular.”

“Zebra striping” – sekreti kundër hangover-it

Ndërroni një gotë alkool me një gotë pa alkool. Kjo ruan hidratimin dhe shmang përplasjen e mëngjesit.

Alkooli çrregullon edhe mikrobiomën e zorrëve, rrit inflamacionin dhe ngadalëson tretjen.

Për zgjedhje më të “lehta”:

• Pijet e qarta si xhini dhe vodka kanë më pak kalori.

• Kombinojini me limë të freskët dhe ujë sodë.

• Shmangni tonikun – ka shumë sheqer.

Nëse doni të shmangni alkoolin…

Mundësi të shkëlqyera:

Kombucha – me probiotikë që përmirësojnë zorrët

Pije të gazuara pa shumë sheqer si Tripp, Dash, Dalston’s

Kombucha përmban antioksidantë (katechina), acide organike dhe baktere “të gjalla” që përkrahin tretjen dhe ulin inflamacionin.

Si të shmangni “bufenë bezhë” dhe të hani me vëmendje

Mullane thotë se çelësi i shmangies së shtimit në peshë gjatë festave është ushqimi me kujdes.

“Nuk bëhet fjalë të kufizoni veten, por të shijoni ushqimin me vëmendje.”

Këshillat:

Përtypuni ngadalë.

Pushoni midis kafshatave.

Bisedoni dhe jepini kohë trupit të ndiejë ngopjen.

Mendoni çfarë mund t’i shtoni pjatës për ta bërë më ngjyrë, më të ushqyeshme, më të pasur në teksturë.

Dhe mbi të gjitha:

“Lejojini vetes një kënaqësi. Është Krishtlindje – mos u privoni!”

“Nëse i doni mince pies, tortën e Krishtlindjeve ose panetonen – hani pak. Shijojeni. Kjo do t’ju ndihmojë të shmangni dëshirën e tepruar dhe fajin.”

Shëndeti i mirë është rezultat i asaj që hamë përgjatë ditëve, javëve dhe muajve – jo nga një ditë e vetme. /GazetaExpress/