Si akcenti i juaj mund të dëmtojë shanset për punë

Fun

Gazeta Express

18/03/2026 23:14

Akcenti juaj formohet kryesisht deri rreth moshës 14 vjeç. Por ai mund të ndikojë negativisht në mundësitë tuaja për punë, sipas një studimi të ri.

Hulumtuesit e Harvard Business School zbuluan një “penalitet të akcentit” në situata ku vëmendja përcakton ndikimin dhe shtrirjen.

Për këtë studim, ekipi analizoi më shumë se 5,000 prezantime të njohura TED Talks në gjuhën angleze, në tema të ndryshme. Rezultatet treguan një “model të qartë”: folësit me aksente të huaja morën në mënyrë të qëndrueshme më pak interaktivitet, në formën e shikimeve dhe pëlqimeve.

“Ky hendek vazhdoi edhe pasi u morën parasysh cilësia e përmbajtjes, tema, ekspertiza dhe dukshmëria e prezantimeve,” shpjeguan hulumtuesit në Harvard Business Review. “Me fjalë të tjera, dy folës mund të prezantojnë ide po aq të forta në skena po aq të dukshme, dhe përsëri të marrin nivele të ndryshme vëmendjeje thjesht sepse njëri ka një aksent ‘më pak standard’.”

Akcentet zhvillohen që në fëmijëri dhe stabilizohen kryesisht deri në moshën 14 vjeç. Ndërsa nuk është diçka që mund ta ndryshoni lehtë, hulumtimet e mëparshme tregojnë se njerëzit gjykojnë të tjerët bazuar në aksentin e tyre. Për shembull, një studim i vitit të kaluar nga Universiteti i Cambridge tregoi se njerëzit me aksent Cardiff perceptohen si të sjellshëm dhe miqësorë, ndërsa ata nga Liverpool (Scousers) shihen si të prirur për tradhti.

Në studimin e ri, ekipi i Harvard-it dëshironte të kuptonte nëse akcenti mund të ndikojë në sa tërheqës jeni për audiencën. Duke analizuar 5,367 TED Talks me njohje zëri, përpunim të gjuhës natyrore dhe modele vizuale, ata zbuluan një “diferencë të konsiderueshme në diskutimin publik”: folësit me aksente të huaja morën më pak interaktivitet se ata me aksent vendas.

“Gjuha me aksent rrit në mënyrë të lehtë përpjekjen kognitive dhe ul perceptimin e ngrohtësisë dhe besueshmërisë, gjë që më pas ul interaktivitetin,” shpjeguan hulumtuesit.

Përtej aftësisë për të qenë një folës i mirë në TED Talks, gjetjet mund të kenë implikime të rëndësishme edhe në organizata. “Kur nuk analizohet, paragjykimi ndaj aksentit mund të ndikojë fshehurazi se çfarë ide ose kontribute amplifikohen, me pasoja për cilësinë e vendimeve dhe mësimin organizativ.”

Hulumtuesit theksojnë se, megjithëse organizatat kanë investuar shumë për të reduktuar paragjykimet bazuar në gjini, racë dhe pamje, akcenti mbetet kryesisht i papunuar – edhe pse është i përhapur në ekipet dhe lidershipin global.

Ata sugjerojnë mënyra për të adresuar këtë paragjykim, përfshirë vlerësimin e ideve përmes propozimeve të shkruara në vend të prezantimeve gojore, dhe cakton një person që i lexon kontributet, duke siguruar që idetë të transmetohen në një “zë të përbashkët”.

“Të njohësh dhe të reduktosh këtë paragjykim nuk do të thotë ulje standardesh apo favorizim i disa zërave mbi të tjerët,” shtuan ata. “Është për të siguruar që organizatat të dëgjojnë idetë më të mira, jo vetëm ato që tingëllojnë më të njohura.” /GazetaExpress/