Shteti që mund të jetë “viktima” e parë e një krize të madhe energjetike, rrezikon do të mbetet pa naftë dhe gaz

Lajme

Gazeta Express

31/03/2026 10:29

Bangladeshi mund të mbetet pa naftë dhe gaz brenda disa javësh. Pavarësisht racionimit, qeveria në Daka po përpiqet të formulojë një plan efektiv dhe po bëhet gjithnjë e më e dëshpëruar për perspektivën e mbarimit të karburantit, raporton The Telegraph.

Vendi me 170 milionë banorë pritet të jetë i pari që mund të mbetet pa furnizime. Ai importon rreth 95 përqind të naftës dhe gazit të tij, ku dy të tretat e kësaj vlere vijnë nga vende si Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Iraku. Këtë muaj, Bangladeshi importoi rreth 170,000 ton naftë bruto dhe naftë. Kjo është një rënie e konsiderueshme nga 332,000 ton në të njëjtin muaj të vitit të kaluar.

“Qeveria është gjithnjë e më e dëshpëruar, e pasigurt se çfarë të bëjë dhe si të planifikojë”, tha një burim perëndimor i njohur me problemet e vendit, duke shtuar se ata po përpiqen të sigurojnë më shumë naftë të papërpunuar.

Në fund të marsit, Bangladeshi kishte rreth 80,000 ton naftë të papërpunuar të ruajtur në Rafinerinë Lindore, të mjaftueshme për të furnizuar vendin me energji për 17 ditë. Furnizimet me naftë dhe benzinë ​​janë po aq të kufizuara.

Zyrtarët kanë kërkuar miratimin e SHBA-së për të importuar 600,000 ton naftë ruse dhe kanë marrë gjithashtu 60,000 ton nga Indonezia. Çmimi ka të ngjarë të jetë dukshëm më i lartë se ai që paguante Bangladeshi para luftës.

India ka rënë dakord të furnizojë 60,000 ton naftë në Bangladesh në gjysmën e parë të këtij viti. Megjithatë, India ka problemet e veta të furnizimit dhe Daka ka luftuar për ta përmbushur këtë premtim.

Në kryeqytetin e Bangladeshit, shoferët presin në radhë për orë të tëra në pikat e karburantit. Universitetet janë mbyllur dhe punonjësit qeveritarë janë udhëzuar të kufizojnë konsumin e energjisë elektrike gjatë ditës.

“Kam pritur në këtë radhë për katër orë dhe ende nuk e di nëse do të marr karburant. Nëse shkoj në shtëpi pa të, familja ime nuk do të hajë sonte. Është kaq e thjeshtë”, tha shoferi i taksisë Abul Kalam për The Telegraph.

Udhëtimet janë shkurtuar, shoferët e shpërndarjes nuk janë në gjendje të kryejnë punën e tyre dhe transporti publik është reduktuar në disa pjesë të qytetit. Mungesat e kanë sjellë jetën e përditshme pothuajse në një ndalesë në Daka.

Një burim nga industria e naftës i tha gazetës The Telegraph se raportet tregojnë se Bangladeshi mund të ketë vetëm “10-21 ditë furnizime kritike me karburant”. Pavarësisht shifrave shqetësuese, ata vunë në dukje se furnizime të reja pritet të mbërrijnë në vend, që do të thotë se skenari më i keq nuk është i pashmangshëm.

“Tashmë ekziston një presion serioz mbi disponueshmërinë e karburantit. Nëse lufta me Iranin zgjatet dhe furnizimet me karburant mbeten të ndërprera, Bangladeshi mund të ndalet brenda disa javësh”, tha një zyrtar i lartë për The Telegraph.

A do të jetë kjo krizë nafte si ajo e viteve 1970? Disa ekspertë thonë se do të jetë më keq.

Qeveria këmbëngul se nuk ka mungesë. Ministri i Energjisë Iqbal Hasan Mahmud Tuku tha të hënën se furnizimet mbeten të qëndrueshme.

“Le të jem i qartë, nuk ka mungesë karburanti në Bangladesh në këtë kohë. Në fakt, kemi rritje të furnizimit krahasuar me vitin e kaluar”, tha ai, duke vënë në dukje se kjo ishte për shkak të rritjes së konsumit.

Motoçiklistët, shtoi ai, po blinin tre deri në katër herë më shumë se sasitë e tyre të zakonshme ditore, ndërsa shitjet në disa stacione benzine pothuajse ishin dyfishuar. Qeveria ka nisur gjithashtu një goditje kombëtare kundër grumbullimit të paligjshëm të mallrave dhe po ofron shpërblime për informacion mbi grumbullimin.

Si është në pjesën tjetër të botës?

Sigurisht, ata nuk janë i vetmi komb që përballet me një krizë energjetike në përshkallëzim.

Si rezultat i bllokadës së Ngushticës së Hormuzit nga Irani, prodhimi industrial indian është ngadalësuar. Filipinet, Australia dhe Zelanda e Re po racionojnë furnizimet me karburant që po pakësohen, ndërsa Koreja e Jugut po shqyrton kufizimet e shpenzimeve publike. Në disa raste, kjo i ka detyruar vendet të hapin negociata me Kinën për importet e karburantit, dhe Pekini ka përfituar nga kriza.

Parashikimet sugjerojnë se efektet e mungesave mund të fillojnë të ndihen në Britani brenda vetëm dy javësh. Në Indi, mungesat e gazit kanë bërë që prodhimi të bjerë në nivelin më të ulët në katër vjet e gjysmë. Zyrtarët thanë se Nju Delhi po mbante një furnizim 60-ditor të disponueshëm për të frenuar blerjet paniku të karburantit.

Në Korenë e Jugut, qeveria po shqyrton futjen e kufizimeve në drejtimin e automjeteve për qytetarët, për herë të parë që nga Lufta e Gjirit të vitit 1991. Kompanitë inkurajohen të bindin punonjësit e tyre që të zvogëlojnë përdorimin e makinave për të lehtësuar presionin mbi inventarët.

Filipinet dhe Vietnami janë gjithashtu nën presion, duke importuar më shumë se 80 përqind të naftës së tyre bruto nga Gjiri. Vietnami merr pjesën më të madhe të furnizimeve të tij nga Kuvajti. Importet e naftës bruto në mars ranë me rreth gjysmën e muajit të kaluar dhe ata nuk kanë qenë në gjendje t’i zëvendësojnë këto furnizime me dërgesa nga vende të tjera.

Rezervat strategjike të vendit do t’i mjaftonin ekonomisë vietnameze për rreth tre javë. Burimi më i afërt i naftës është Kina, por Pekini vendosi një ndalim mbi eksportet e naftës në fillim të këtij muaji. Megjithatë, Bloomberg raporton se një anije cisternë kineze dërgoi 100,000 ton karburant të distiluar në Vietnam gjatë fundjavës.

Filipinet u bënë vendi i parë që shpalli krizë kombëtare energjetike të martën e kaluar, duke e detyruar qeverinë të hapë bisedime me Pekinin. Ka marrë dy anije cisterna kineze që transportonin 260,000 ton naftë dhe i kanë mbetur rreth gjashtë javë karburant.

Japonia javën e kaluar filloi shpërndarjen më të madhe të furnizimeve emergjente ndonjëherë, e cila do të zgjasë rreth 45 ditë. Mianmari ka futur në përdorim një sistem racionimi “tek-çift”, ku targat me numra tek mund të blejnë karburant një ditë dhe ato me numra çift ditën tjetër. Në Kamboxhia, një e treta e stacioneve të benzinës janë mbyllur.