Shkencëtarët zbulojnë pse gratë preken shumë më shpesh nga sindroma e zorrës së irrituar – dhe si mund të trajtohet pa ndryshuar dietën

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

19/12/2025 19:27

Një trajtim i ri për sindromën e zorrës së irrituar (IBS) mund të jetë më pranë se kurrë, pas rezultateve të një studimi të ri revolucionar.

Shkencëtarët besojnë se kanë zbuluar arsyen e saktë pse gratë kanë deri në dy herë më shumë gjasa të vuajnë nga kjo sëmundje kronike e tretjes, e cila shoqëron pacientët gjatë gjithë jetës.

Studime të mëparshme kishin sugjeruar se hormoni femëror estrogjen mund të luajë rol kyç, pasi ndikon në relaksimin e qelizave muskulore që veshin stomakun dhe zorrët. Kjo bën që kontraktimet të ngadalësohen dhe, si pasojë, lëvizja e ushqimit dhe mbetjeve nëpër traktin tretës të jetë më e ngadaltë.

Zbulimi i ri: Roli i receptorëve të estrogjenit

Tani, studiues amerikanë kanë zbuluar se receptorët e estrogjenit – proteina që rrisin veprimin e këtij hormoni – janë të përqendruar kryesisht në pjesën e poshtme të zorrës së trashë.

Këta receptorë ndihmojnë qeliza të veçanta, të quajtura qeliza L, të çlirojnë hormonin PYY, i cili aktivizon fibrat nervore përgjegjëse për dhimbjen intestinale.

Në eksperimentet me minj, shkencëtarët nga Universiteti i Kalifornisë në San Francisko bllokuan veprimin e estrogjenit dhe PYY-së, duke vërejtur se dhimbja e zorrëve tek femrat u ul ndjeshëm.

Shpresa për trajtime të reja

Dr. Holly Ingraham, profesoreshë e farmakologjisë molekulare dhe qelizore dhe bashkautore e studimit, tha:

“Në vend që thjesht të themi se gratë e reja vuajnë nga IBS, ne donim një shpjegim shkencor të saktë. Tani kemi përgjigjen dhe, njëkohësisht, kemi identifikuar objektiva të rinj për trajtime me ilaçe.”

Ndërsa Dr. Eric Figueroa, ekspert i farmakologjisë dhe fiziologjisë, shtoi:

“PYY nuk ishte përshkruar më parë drejtpërdrejt si sinjal dhimbjeje. Ky zbulim ndryshon mënyrën se si e kuptojmë këtë hormon dhe ndikimin e tij lokal në zorrën e trashë.”

Çfarë do të thotë kjo për dietën?

Aktualisht, udhëzimet e NHS për menaxhimin e IBS përfshijnë dietën low-FODMAP, e cila kufizon ushqimet që fermentohen lehtë në zorrë.

FODMAP përfshin:

oligosakaride

disakaride

monosakaride

poliole

Ushqime të zakonshme me FODMAP të lartë janë brokoli, fasulet, thjerrëzat, gruri, hudhra, qepët, mollët dhe disa lëngje frutash.

Megjithatë, studiuesit – duke shkruar në revistën Science – sugjerojnë se ky zbulim mund të shpjegojë pse kjo dietë ndihmon disa pacientë: reduktimi i FODMAP-ve mund të ulë prodhimin e PYY-së, hormonit që nxit dhimbjen.

Por, sipas Dr. Ingraham:

“Edhe për pacientët që përfitojnë nga dieta low-FODMAP, është pothuajse e pamundur të ndiqet për një kohë të gjatë. Rrugët biologjike që kemi identifikuar mund të shfrytëzohen për zhvillimin e ilaçeve të reja.”

Estrogjeni rrit ndjeshmërinë ndaj dhimbjes

Kur studiuesit i dhanë estrogjen minjve meshkuj, për të imituar nivelet që gjenden te femrat, ndjeshmëria e tyre ndaj dhimbjes intestinale u rrit dhe u barazua me atë të femrave.

Sa e përhapur është IBS?

Vlerësohet se një në pesë të rritur në Mbretërinë e Bashkuar vuan nga IBS, por ekspertët besojnë se shifra reale mund të jetë më e lartë, pasi shumë njerëz nuk kërkojnë ndihmë mjekësore.

IBS prek më shpesh të rinjtë nga 20 deri në 39 vjeç, dhe është më pak e përhapur në moshat më të mëdha.

Simptomat më të shpeshta përfshijnë:

dhimbje barku

fryrje

diarre ose kapsllëk

mukus në feçe

lodhje

të përziera

dhimbje shpine

vështirësi në kontrollin e jashtëqitjes

probleme me urinimin. /GazetaExpress/