Shkencëtarët: Era e “bacon”-it në barkun e nënës mund të rrisë rrezikun e obezitetit tek fëmijët në moshë të rritur

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

03/12/2025 19:43

Gratë shtatzëna që konsumojnë ushqime të yndyrshme, si bekoni dhe produktet e ngjashme të përpunuara, mund të rrezikojnë pa e ditur që fëmijët e tyre të kenë predispozicion për obezitet në të ardhmen, paralajmërojnë shkencëtarët gjermanë.

Një studim i ri nga Instituti Max Planck për Kërkime të Metabolizmit në Këln sugjeron se vetë aroma e ushqimeve të yndyrshme, kur nënat ekspozohen ndaj tyre gjatë shtatzënisë dhe gjidhënies, mund të ndikojë në zhvillimin e trurit të foshnjës – duke krijuar më vonë një prirje të shtuar ndaj shtimit të peshës.

Çfarë zbuloi studimi?

Eksperimentet u kryen te minjtë shtatzënë. Dy grupe minjsh morën të njëjtën dietë të shëndetshme, me të njëjtin vlerësim kalorik – por grupit të parë iu shtua aromë artificiale “bacon”-i.

Shkencëtarët besonin se molekulat aromatike:

kalonin te fetusi përmes lëngut amniotik,

dhe më pas përmes qumështit të nënës pas lindjes.

Për gati gjashtë muaj, studiuesit monitoruan minjtë e porsalindur deri në moshën adulte dhe zbuluan se ata që ishin ekspozuar ndaj aromës gjatë zhvillimit:

mblidhnin më shumë yndyrë trupore,

zhvillonin rezistencë ndaj insulinës,

harxhonin më pak energji kur ushqeheshin me dietë të yndyrshme,

dhe kishin aktivitet të ndryshuar të neuroneve të urisë në tru.

Ndryshimet në trurin e tyre ngjanin shumë me ato që shihen tek kafshët e tjera obez.

Si shpjegohet ky fenomen?

Edhe pse shkencëtarët pranojnë se mekanizmi i saktë nuk dihet, ata dyshojnë se:

Ekspozimi ndaj aromave artificiale gjatë zhvillimit të hershëm mund të krijojë një “mospërputhje” mes sinjaleve shqisore të ushqimit dhe përmbajtjes reale kalorike.

Kjo “keqprogramim shqisor” mund të ndikojë:

në mënyrën se si truri e percepton urinë,

në sjelljen ushqyese,

dhe në metabolizëm më vonë gjatë jetës.

Studimi, i botuar në Nature Metabolism, paralajmëron se ndikimi i aromave dhe shijeve të përpunuara mund të trashëgohet “ndërbreznorisht”, duke formësuar preferencat ushqimore dhe rreziqet metabolike të fëmijëve.

Fetusi fillon të nuhasë që në bark

Hulumtimet tregojnë se fetusi mund të fillojë të nuhasë rreth javës së 24-të të shtatzënisë, ndërsa receptorët e nuhatjes – qelizat që kapin molekulat aromatike – formohen që në javën e 10-të.

Kjo do të thotë se aromat e ushqimeve të nënës kanë potencial të ndikojnë në zhvillimin shqisor dhe metabolik të bebit shumë më herët se mendohej.

Rreziku nuk lidhet vetëm me peshën e nënës

Autorët theksojnë se:

Edhe një nënë me peshë të shëndetshme mund të ndikojë te rreziku i të birit për obezitet, nëse gjatë shtatzënisë konsumon shpesh ushqime me yndyrë të lartë ose produkte të përpunuara me aroma artificiale.

Ata paralajmërojnë se përdorimi i shtuar i aromave dhe aditivëve në dietat moderne mund të ketë pasoja shumë më të mëdha sesa mendon publiku.

Obeziteti – një problem në rritje

Në Angli:

Më shumë se 25% e të rriturve klasifikohen si obezë.

Një në pesë nxënës të klasës së gjashtë vuan nga obeziteti.

Për të frenuar këtë krizë:

janë ndaluar ofertat “Bli një, merr një falas” për ushqime të pashëndetshme,

janë kufizuar rimbushjet falas të pijeve me sheqer,

do të ndalohet reklama online për ushqimet e pashëndetshme dhe reklamat në TV para orës 21:00.

Raportet paralajmërojnë se mbipesha po shkakton rritje alarmante të diabetit tip 2 tek të rinjtë dhe lidhet me të paktën 13 lloje kanceri. /GazetaExpress/