Miliona njerëz nuk marrin mjaftueshëm nga një mineral shumë i rëndësishëm për organizmin – kaliumin – i cili mund të ulë rrezikun e infarktit dhe goditjes në tru. Ekspertët paralajmërojnë se shumë njerëz kanë mungesë të tij pa qenë fare të vetëdijshëm.
Përveç pasojave afatgjata për zemrën dhe enët e gjakut, nivelet e ulëta të kaliumit mund të shpjegojnë edhe disa simptoma të pashpjegueshme, si humor i ulët, marramendje apo kapsllëk.
Sipas studiuesit John Young nga Teesside University, mungesa e kaliumit është mjaft e përhapur. Kjo lidhet kryesisht me dietat e dobëta, të pasura me ushqime shumë të përpunuara dhe me shumë kripë, si edhe me mungesën e ndërgjegjësimit. Në shumicën e rasteve, nëse niveli nuk është shumë i ulët ose nuk ka probleme serioze me zemrën apo veshkat, mungesa nuk diagnostikohet.
Pse është i rëndësishëm kaliumi
Potassium luan rol thelbësor në disa procese të rëndësishme të trupit:
transmetimin e sinjaleve nervore
tkurrjen e muskujve
ruajtjen e ritmit normal të zemrës
Ai gjithashtu ndihmon në rregullimin e presionit të gjakut duke kundërshtuar efektet e natriumit dhe duke ndihmuar trupin të nxjerrë kripën e tepërt. Ky mekanizëm lidhet me një rrezik më të ulët për infarkt dhe goditje në tru.
Simptomat e mungesës së kaliumit
Kur mungesa është e lehtë, simptomat mund të përfshijnë:
ngërçe muskulore, sidomos në gishtat e këmbëve
kapsllëk
nervozizëm ose tension
dhimbje koke
Në raste më të rënda, simptomat mund të jenë:
konfuzion ose çrregullime të vetëdijes
humor depresiv
rrahje të parregullta të zemrës
probleme me tretjen
vështirësi në frymëmarrje
Mungesa e rëndë e kaliumit njihet si Hypokalemia.
Sa kalium duhet të konsumojmë
Sipas rekomandimeve të World Health Organization dhe NHS, të rriturit duhet të marrin rreth 3,500 mg kalium në ditë.
Megjithatë, të dhënat nga një studim kombëtar mbi ushqyerjen në Mbretërinë e Bashkuar tregojnë se:
rreth 10% e burrave
rreth 24% e grave
nuk arrijnë këtë nivel të rekomanduar. Gjithashtu, rreth një e treta e adoleshentëve kanë mungesë të këtij minerali.
Studimet kanë treguar se rritja e niveleve të kaliumit në gjak lidhet me një ulje të rrezikut për sëmundje të zemrës deri në 24%, ndërsa dietat e pasura me kalium mund të ulin rrezikun e goditjes në tru me rreth 20%.
Ushqimet e pasura me kalium
Shumë njerëz mendojnë menjëherë për bananet, por ato nuk janë burimi i vetëm dhe as më i pasuri.
Për shembull:
një banane përmban rreth 500 mg kalium
gjysma e një patateje të pjekur përmban rreth 600 mg
një filxhan spinaq i freskët rreth 450 mg
Ushqime të tjera të pasura me kalium janë:
spinaqi
patatet e pjekura me lëkurë
fasulet
kosi
lëngjet e frutave
toni
perimet me gjethe jeshile
Një kombinim i thjeshtë si patate e pjekur me fasule mund të jetë një burim shumë i mirë i këtij minerali.
A duhen suplemente?
Sipas ekspertëve, për disa njerëz mund të jetë e vështirë të arrihet sasia e nevojshme vetëm nga ushqimi, ndaj mund të përdoren edhe suplemente ose multivitamina që përmbajnë kalium.
Megjithatë, personat me sëmundje të veshkave duhet të jenë të kujdesshëm. Veshkat janë përgjegjëse për largimin e kaliumit të tepërt nga trupi përmes urinës dhe në rast të dëmtimit të tyre mund të ndodhë grumbullim i rrezikshëm i këtij minerali.
Kur duhet të konsultoheni me mjekun
Nëse përjetoni simptoma si:
dhimbje në kraharor
marramendje gjatë aktiviteteve të lehta, si ngjitja e shkallëve
atëherë duhet të konsultoheni me mjekun. Në shumicën e rasteve, megjithatë, simptomat janë një sinjal se dieta duhet përmirësuar.
Studime të fundit kanë treguar gjithashtu se një dietë e pasur me ushqime si bananet, avokadot dhe spinaqi mund të ulë rrezikun e dështimit të zemrës dhe vdekjes nga sëmundjet kardiovaskulare me gati një të katërtën. /GazetaExpress/