Shëndeti i gojës: Jo vetëm dhëmbët kanë rëndësi

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

03/02/2026 18:44

Dentistët po bëjnë thirrje që vëmendja të mos përqendrohet vetëm te dhëmbët e bardhë, por te shëndeti i mishrave të dhëmbëve dhe i gjuhës, duke paralajmëruar se larja e dhëmbëve e vetme nuk mjafton për të parandaluar sëmundjet.

Sipas ekspertëve, shumë njerëz kujdesen më tepër për pamjen estetike të dhëmbëve sesa për shëndetin e përgjithshëm të gojës, edhe pse problemet me mishrat e dhëmbëve janë një faktor i rëndësishëm rreziku për një sërë sëmundjesh serioze.

Pas zorrëve, goja është mjedisi i dytë më i pasur me baktere në trup. Ajo strehon mbi 700 lloje bakteresh – të njohura si mikrobioma orale – që gjenden në gjuhë, mishra dhe dhëmbë. Për këtë arsye, higjiena e dobët orale, kur neglizhohen pastrimi përgjatë vijës së mishrave, pastrimi ndërmjet dhëmbëve dhe pastrimi i gjuhës, mund të çojë në inflamacion të përgjithshëm të trupit, duke rritur rrezikun për diabet, sëmundje të zemrës dhe madje edhe demencë.

Higjienistja dentare Laura Hempleman thekson se pastrimi i përditshëm ndërmjet dhëmbëve – me furça të vogla speciale që futen mes tyre – është më i rëndësishëm sesa një larje dyminutëshe e dhëmbëve, e cila heq vetëm deri në 80 për qind të pllakës bakteriale në gojë.

“Larja e dhëmbëve nuk mjafton,” shprehet ajo.

“Çelësi është pastrimi ndërmjet dhëmbëve, pështyrja dhe jo shpëlarja pas larjes që pasta të veprojë më gjatë, si dhe pastrimi i mishrave me butësi, vetëm me peshën e furçës.”

Edhe Dr. Sebastian Lomas, biokimist dhe dentist në Wonder of Wellness Clinic, pajtohet se gjakderdhja e mishrave – shpesh e parë si diçka e parëndësishme – është një shenjë paralajmëruese e sëmundjes së mishrave dhe mund të shkaktojë një reagim inflamator kronik në trup.

“Në stomatologjinë biologjike, gojën e shohim si një pasqyrë të trupit,” shpjegon ai.

“Meqë mikrobioma orale lidhet drejtpërdrejt me zorrët, sinuset dhe rrugët e frymëmarrjes, ndryshimet në ekuilibrin bakterial shpesh shoqërohen me ndryshime më të gjera inflamatore ose metabolike.”

Ai shton se sëmundja kronike e mishrave çliron produkte bakteriale dhe toksina në qarkullimin e gjakut, të cilat mund të përkeqësojnë rezistencën ndaj insulinës, duke çuar në diabet, si dhe të ndikojnë në qelizat e trurit që mbrojnë nga demenca.

Vlerësohet se më shumë se gjysma e të rriturve britanikë ose vuajnë nga sëmundjet e mishrave të dhëmbëve, ose janë në rrezik për t’i zhvilluar ato. Rreziku rritet me moshën: rreth 90 për qind e personave mbi 50 vjeç janë të ndjeshëm ndaj fazave të hershme, të karakterizuara nga inflamacioni dhe gjakderdhja.

Nëse nuk trajtohet, gjakderdhja pa dhimbje mund të përparojë në sëmundje periodontale, ku bakteret dëmtojnë kockën dhe indet që mbajnë dhëmbët, duke çuar në erë të keqe, tkurrje të mishrave dhe lëvizje të dhëmbëve.

Kjo është veçanërisht shqetësuese sepse sëmundjet e mishrave janë relativisht të lehta për t’u trajtuar nëse kapen herët – dhe trajtimi i tyre mund të ulë ndjeshëm rrezikun për diabet, sëmundje të zemrës dhe demencë.

Studime të shumta tregojnë një lidhje të fortë mes shëndetit të dobët të mishrave dhe sëmundjeve të ndryshme, përfshirë një rritje prej 26 për qind të rrezikut për diabetin e tipit 2. Bakteret në gojë mund të rrisin nivelin e sheqerit në gjak, dhe me kalimin e kohës kjo gjendje mund të çojë në diabet dhe komplikime serioze si verbëria, amputimet apo infarktet.

Profesor Iain Chapple nga Universiteti i Birminghamit thekson se trajtimi i mirë i sëmundjes së mishrave te pacientët me diabet përmirëson ndjeshëm kontrollin e sheqerit në gjak dhe shëndetin e përgjithshëm. Hulumtimet e institucionit sugjerojnë se parandalimi dhe trajtimi i hershëm i këtyre problemeve mund të shmangë mbi 300 mijë raste të diabetit të tipit 2 në dekadën e ardhshme.

Shëndeti i dobët i mishrave lidhet gjithashtu me rënien njohëse dhe plakjen e trurit. Studime amerikane kanë treguar se personat me sëmundje të mishrave kanë rrezik dukshëm më të lartë për dëmtime në indin e bardhë të trurit, si dhe për goditje në tru dhe sëmundje kardiovaskulare.

Për këtë arsye, dentistët këshillojnë të mos injorohet gjakderdhja e mishrave dhe të fokusohemi në shëndetin e plotë të gojës, jo vetëm te dhëmbët.

“Gjakderdhja është shenjë inflamacioni, jo problem i larjes,” paralajmëron Dr. Lomas.

“Kur inflamacioni është i tepruar, duhet të shihet si sinjal alarmi.”

Ekspertët rekomandojnë masa të thjeshta ditore: pastrim ndërmjet dhëmbëve çdo ditë, pastrim të gjuhës për të hequr bakteret e grumbulluara gjatë natës, larje të butë të mishrave dy herë në ditë, hidratim të mirë, reduktim të sheqerit dhe gjumë të mjaftueshëm.

Nëse gjakderdhja, ënjtja apo tërheqja e mishrave vazhdon, këshillohet patjetër konsultimi me dentistin. Ndërhyrja e hershme është shumë më pak e kushtueshme dhe jep rezultate më të mira, si për shëndetin e gojës, ashtu edhe për atë të gjithë organizmit. /GazetaExpress/