Sëmundjet e mëlçisë dëmtojnë kockat te burrat

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

06/02/2026 19:44

Dëmtimi i mëlçisë nga alkooli dhe ushqimet e yndyrshme mund të nxisë zhvillimin e sëmundjeve të rrezikshme të kockave te burrat, sipas një studimi të ri shkencor.

Studiues nga Universiteti McGill në Kanada zbuluan se një proteinë e prodhuar në mëlçi është thelbësore për formimin dhe forcimin e kockave te burrat. Kur mëlçia dëmtohet, prodhimi i kësaj proteine – e quajtur fibronektinë plazmatike – ndërpritet, duke rritur rrezikun për osteopeni dhe osteoporozë, dy gjendje që e bëjnë kockën më të brishtë dhe rrisin ndjeshëm mundësinë e frakturave serioze.

Sipas studimit, ky mekanizëm nuk duket se prek gratë në të njëjtën mënyrë, pasi kockat e tyre varen më pak nga kjo proteinë specifike.

Gjetjet janë veçanërisht të rëndësishme, pasi vlerësohet se rreth një në tre të rritur në Mbretërinë e Bashkuar ka një formë të sëmundjes së mëlçisë, shumica pa e ditur. Shkaku kryesor mbetet konsumimi i tepruar i alkoolit, por një numër i madh rastesh lidhet me mëlçinë e dhjamosur, e shkaktuar nga obeziteti dhe ushqyerja e pashëndetshme. Studime të mëparshme kanë treguar se konsumi i shpeshtë i ushqimit fast food rrit ndjeshëm rrezikun për sëmundje të mëlçisë.

Autorët e studimit sugjerojnë se sëmundja e mëlçisë mund të jetë një nga shkaqet kryesore të osteopenisë dhe osteoporozës te burrat. Osteopenia përfaqëson fazën e hershme të dobësimit të kockave dhe, ndryshe nga osteoporoza e avancuar, mund të përmbyset me ndryshime në stilin e jetesës, si aktiviteti fizik i rregullt, lënia e duhanit dhe kufizimi i alkoolit. Nëse lihet pa trajtuar, ajo mund të përparojë në osteoporozë, e cila shkakton fraktura të rënda dhe shpesh invalidizuese.

Rreth 40 për qind e personave mbi 50 vjeç në Britani mendohet se kanë osteopeni. Edhe pse shumica janë gra – për shkak të rënies së estrogjenit gjatë menopauzës – ekspertët paralajmërojnë se gjithnjë e më shumë burra po preken, shpesh pa dijeni.

“Rreth 60 për qind e rasteve të osteoporozës te burrat janë pasojë e sëmundjeve të tjera themelore,” shpjegon Mari Tuulia Kaartinen, autore kryesore e studimit. “Gjetjet tona sugjerojnë se kjo proteinë mund të jetë hallka biologjike që lidh sëmundjen e mëlçisë me humbjen e masës kockore.”

Çdo vit, rreth 12,000 persona vdesin nga sëmundjet e mëlçisë në Mbretërinë e Bashkuar. Në fazat e hershme, këto sëmundje mund të përmirësohen me dietë dhe ndryshime jetese, por në stadet e avancuara bëhen të pashërueshme. Rreth 80 për qind e të prekurve nuk janë të vetëdijshëm për gjendjen e tyre.

Osteoporoza, nga ana tjetër, prek mbi tre milionë britanikë. Statistikat tregojnë se gjatë jetës, një në tre gra dhe një në pesë burra do të pësojnë një frakturë për shkak të kësaj sëmundjeje.

Në eksperimentet laboratorike, studiuesit çaktivizuan gjenin e fibronektinës në mëlçinë e minjve. Vetëm minjtë meshkuj shfaqën aftësi të kufizuar për të ndërtuar kocka të forta, duke theksuar dallimet biologjike mes gjinive.

“Kjo është një tjetër dëshmi se sëmundjet mund të zhvillohen ndryshe te burrat dhe gratë,” thekson Kaartinen. “Marrja seriozisht e këtyre dallimeve është thelbësore për parandalim dhe trajtim më të saktë.”

Studimi forcon idenë se osteoporoza nuk është vetëm një sëmundje e kockave, por një problem që lidhet me shëndetin e gjithë organizmit. /GazetaExpress/