Rritja e fundit e çmimeve të energjisë ka pasur një ndikim të madh në ekonomi dhe standardin e jetesës së qytetarëve. Kriza nuk ndihet vetëm në sektorin e energjisë, por edhe në të gjitha segmentet e jetës së përditshme – transport, tregti, prodhim dhe shërbime.
Për shkak të çmimeve të larta të benzinës dhe naftës, shumë qytetarë detyrohen të përdorin më pak automjetet e tyre dhe të kërkojnë mënyra më të lira të transportit. Rritja e çmimeve të karburanteve ndikon edhe në rritjen e çmimit të shumë produkteve dhe shërbimeve të tjera, prandaj gjithnjë e më shumë ngrihet çështja e nevojës për masa specifike që do të ulnin presionin mbi ekonominë dhe do të ndalonin rritjen e mëtejshme të çmimeve.
Eksperti ekonomik Zdravko Saveski thotë për “Lokalno” se nevoja për të marrë masa nuk është aspak e diskutueshme, por pyetja është se sa kohë këto masa mund të frenojnë çmimet e karburanteve.
“Padyshim që ka vend për të marrë masa, qoftë ulja e TVSH-së, akcizës apo aktivizimi i rezervave shtetërore të naftës. Megjithatë, duke pasur parasysh se derivatet e naftës janë më të lira në vendin tonë sesa në vendet fqinjë, mund të ketë mungesë në stacionet tona të benzinës. Prandaj, shteti duhet të ndalojë mbushjen e derivateve të naftës në automjetet me targa të huaja. Përndryshe, do të përfundojmë në një situatë ku nuk do të kemi naftë të mjaftueshme dhe do të duhet të aktivizojmë rezervat shtetërore të naftës”, thotë Saveski.
Por ai beson se këto masa mund të kenë vetëm një efekt të përkohshëm, domethënë, ato mund të lehtësojnë vetëm situatën aktuale me çmimet e larta të derivateve të naftës.
“Nëse situata nuk ndryshon globalisht, masat nuk do të ndihmojnë në planin afatgjatë. Çfarëdo që të ndërmarrë shteti, nëse çmimi i naftës rritet në botë, ai do të rritet edhe në vendin tonë. Ne jemi një hap përpara, tashmë kemi një çmim të rregulluar të derivateve të naftës, dhe vendet fqinjë tani po e bëjnë këtë. Faji duhet kërkuar në pasivitetin e shtetit në lidhje me luftën, në lidhje me mospërfshirjen e qeverisë në përpjekjet për të ndaluar konfliktin ushtarak”, thotë Saveski.
Sipas tij, çmimet e derivateve të naftës pritet të vazhdojnë të rriten dhe të nxisin inflacionin.
“Me një vonesë të caktuar në rritjen e çmimeve të benzinës, edhe produktet e tjera po reagojnë. Një përsëritje e shokut inflacionist të vitit 2022 është e mundur. Por nëse lufta nuk ndalet së shpejti, pasojat në ekonomi do të jenë më të gjera, të ngjashme me ato gjatë pandemisë Kovid”, shton Saveski.
tag_katrorimaqedoni_2