Pse shihni fytyra mashkullore tek objektet e përditshme

Fun

Gazeta Express

08/04/2026 21:45

Nga Jezusi tek buka e pjekur apo një burrë në Mars, shumë prej nesh shpesh shohin fytyra në objekte të vdekur. Një studim i ri tregon se kjo dukuri – e quajtur pareidolia e fytyrës – i bën njerëzit të shohin më shpesh fytyra mashkullore sesa femërore.

Shkencëtarët nga University of New South Wales i treguan pjesëmarrësve imazhe objektesh dhe i pyetën të përcaktojnë moshën, gjininë dhe emocionet e fytyrave të fshehura. Rezultatet treguan një përparësi të qartë për fytyrat mashkullore.

“Duket sikur kemi një model të ruajtur në tru për atë se si duket një fytyrë bazë njerëzore, dhe ai i ngjan një fytyre mashkullore,” tha Dr Lindsay Peterson, autore kryesore e studimit.

Gjithashtu, kur fytyrat në objekte janë të paqarta, ato perceptohen më shpesh si të zemëruara. Kjo sugjeron se instinktivisht mund të shohim objektet si kërcënime para se t’i vlerësojmë saktësisht.

Pareidolia e fytyrës nuk është fenomen i ri; është dokumentuar për dekada. Një observator mund të raportojë se sheh një fytyrë që qesh në çantë, Jezu tek buka, apo një fytyrë të vuajtur në një imazh ultratinguj, shpjeguan studiuesit në Royal Society Open Science.

Shumë njerëz ndajnë këto perceptime në rrjete sociale si Flickr dhe Reddit, dhe fenomeni ka tërhequr gjithashtu interesin shkencor, pasi perceptimi i fytyrave të imagjinuara mund të ndihmojë në kuptimin e mekanizmave të procesimit të fytyrës, një funksion jetik për shoqërinë dhe mendjen.

Në eksperimentet e tyre, studiuesit treguan pjesëmarrësve një çantë ku zinxhiri dhe pjesët e saj dukeshin si një gojë. Pjesëmarrësit shihnin kryesisht një fytyrë të lumtur dhe të re. Kur u treguan imazhe abstrakte “zhurmë vizuale”, interpretimet ishin më të ndryshme – “Buda, engjëj, demonë, dragonj”, tha Dr Peterson.

Në një eksperiment tjetër, studiuesit përdorën simetri vertikale, një shenjë strukturore që ngjan me fytyrën njerëzore. Pjesëmarrësit përsëri raportuan fytyra mashkullore dhe të zemëruara, edhe pse nuk kishte tipare reale fytyre.

Arsyeja mbetet e paqartë, por studiuesit sugjerojnë se mund të lidhet me paragjykime shoqërore dhe kulturore. “Paragjykimi mashkullor ekziston tek fëmijët që nga mosha katër vjeç dhe në breza të ndryshëm, që tregon se është i lidhur me trurin,” tha Dr Peterson.

Në përgjithësi, ky studim tregon se truri është i predispozuar për të njohur fytyra edhe kur nuk ka asgjë reale aty, dhe ekipi planifikon të eksplorojë më tej se si këto paragjykime ndryshojnë në kushte të ndryshme. /GazetaExpress/