Pranvera ka ardhur zyrtarisht! Ekuinoksi i marsit sjell fundin e dimrit

Fun

Gazeta Express

20/03/2026 22:23

Sot, më 20 mars 2026, në orën 14:46 UTC (15:46 CET), arriti Ekuinoksi i Pranverës (Vernal Equinox) – momenti i saktë kur qendra e Diellit kalon mbi planin e ekuatorit të Tokës.

Kjo shënon fundin zyrtar të dimrit astronomik dhe fillimin e pranverës në Hemisferën Veriore. Nga sot e tutje, Dielli do të lëvizë çdo ditë më në veri në qiell, duke na dhënë ditë më të gjata dhe më të ngrohta deri në Solsticin e Verës (21 qershor). Në Hemisferën Jugore, ndërkaq, fillon vjeshta.

Emri “ekuinoks” vjen nga latinishtja: equi (e barabartë) + nox (natë) – sepse Dielli ndriçon pothuajse njësoj të dy hemisferat. Është një nga dy ditët e vetme në vit kur Poli i Veriut dhe Poli i Jugut ndriçohen njëkohësisht nga Dielli.

NASA shpjegon: “Ekuinokset lidhen me ndryshimin e stinëve. Në mars, vëzhguesit në Hemisferën Veriore mirëpresin ditë më të gjata e më të ngrohta, ndërsa në Hemisferën Jugore vijnë ditë më të shkurtra dhe netë më të ftohta. Në shtator ndodh e kundërta.”

Megjithatë, dita dhe nata nuk janë saktësisht të barabarta në ekuinoks. Dielli nuk është pikë drite, por një sferë, dhe atmosfera e Tokës e refrakton dritën e tij gjatë lindjes e perëndimit – kështu që shtohen disa minuta dritë shtesë. Sipas NASA-s: “Dielli nuk fiket si llambë; ndaj ndarja perfekte nuk ndodh saktësisht në ekuinoks, por është shumë afër.”

Në 2026, ekuinokset do të ndodhin më 20 mars (14:46 UTC) dhe më 23 shtator (00:05 UTC).

Disa mund të mendojnë se pranvera ka filluar më herët – dhe kanë të drejtë sipas kalendarit meteorologjik. Në Britani (dhe shumë vende të tjera), stinët meteorologjike fillojnë më 1 mars (pranvera deri më 31 maj), për të lehtësuar matjet e motit dhe krahasimet statistikore.

Pra, paketoni xhupat dhe dorezat – pranvera astronomike ka ardhur zyrtarisht, dhe dita po zgjatet! /GazetaExpress/