Një filxhan kafeje mund të jetë po aq efektiv sa një ilaç për diabetin në kontrollin e sheqerit në gjak

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

12/01/2026 19:10

Një filxhan kafeje i zakonshëm mund të ndihmojë në kontrollin e sheqerit në gjak po aq mirë, ose në disa aspekte edhe më mirë, sesa një ilaç i përdorur gjerësisht për diabetin, sipas pretendimeve të fundit shkencore.

Studiuesit thonë se këto gjetje, nëse konfirmohen më tej, mund të kenë përfitime për personat me diabet të tipit 2, të cilët varen nga injeksionet dhe medikamentet për të mbajtur të qëndrueshme nivelet e glukozës në gjak.

Për ta testuar këtë hipotezë, shkencëtarët krahasuan drejtpërdrejt disa përbërës që gjenden në kafenë Arabica të pjekur me acarbose – një ilaç i zakonshëm për diabetin, i cili vepron duke ngadalësuar shpërbërjen e karbohidrateve pas vakteve. Rezultatet treguan se kafeja pengon të njëjtën enzimë tretëse që synon edhe ky ilaç, duke ndihmuar në zbutjen e rritjeve të menjëhershme të sheqerit në gjak pas ngrënies.

Diabeti i tipit 2 zhvillohet kur trupi nuk prodhon mjaftueshëm insulinë ose kur bëhet rezistent ndaj efektit të saj, çka çon në grumbullimin e glukozës në qarkullimin e gjakut. Nëse nuk kontrollohet siç duhet, kjo gjendje mund të shkaktojë komplikacione serioze, përfshirë sëmundje të zemrës, goditje në tru, dështim të veshkave, humbje të shikimit dhe dëmtime nervore.

Edhe pse në disa raste diabeti i tipit 2 mund të përmirësohet ose të vihet në remision përmes humbjes në peshë dhe ndryshimeve të stilit të jetesës, shumë pacientë kanë nevojë për trajtim afatgjatë me barna si insulina, medikamentet GLP-1 dhe acarbose.

Në një studim të botuar në revistën shkencore Beverage Plant Research, studiuesit identifikuan tre përbërës në kafe që pengojnë enzimën alfa-glukozidazë, e cila luan rol kyç në shpërbërjen e karbohidrateve gjatë tretjes. Duke bllokuar këtë enzimë, këta përbërës ngadalësojnë çlirimin e glukozës në gjak pas ushqimit – një mekanizëm shumë i ngjashëm me atë të acarbose-s.

Duke përdorur një proces nxjerrjeje në tre hapa, ekipi izoloi tre përbërës të panjohur më parë, të quajtur caffaldehyde A, B dhe C, të cilët treguan një efekt të fortë frenues mbi alfa-glukozidazën.

Sipas studiuesve, kjo zbulim mund të hapë rrugën për zhvillimin e të ashtuquajturave “ushqime funksionale”, me veti natyrale për uljen e sheqerit në gjak dhe përfitime të tjera shëndetësore.

Studime të mëdha vëzhguese kanë lidhur prej kohësh konsumimin e rregullt të kafesë me një rrezik më të ulët për zhvillimin e diabetit të tipit 2. Disa të dhëna sugjerojnë se çdo filxhan shtesë në ditë mund ta ulë edhe më tej këtë rrezik, ndërsa përfitimet më të qëndrueshme janë vërejtur te personat që konsumojnë nga tre deri në pesë filxhanë kafeje në ditë.

Aktualisht, më shumë se 400 milionë njerëz në mbarë botën jetojnë me diabet të tipit 2, duke e bërë kontrollin e sheqerit në gjak një element themelor të menaxhimit të sëmundjes.

Në Mbretërinë e Bashkuar, diabeti konsiderohet kriza shëndetësore me rritjen më të shpejtë, ndërsa obeziteti po nxit një rritje prej 39 për qind të rasteve të diabetit të tipit 2 te personat nën 40 vjeç. Rreth 90 për qind e rasteve të diabetit janë të tipit 2, i cili lidhet ngushtë me mbipeshën dhe zakonisht diagnostikohet në moshë më të rritur, ndryshe nga diabeti i tipit 1, që është me bazë gjenetike dhe zakonisht zbulohet në fëmijëri.

Këto gjetje vijnë në një kohë kur ekspertët paralajmërojnë se disa pacientë që marrin injeksione për humbje peshe – si Mounjaro dhe Wegovy, të përdorura gjithashtu për menaxhimin e diabetit – mund të kenë nevojë t’i përdorin ato për një periudhë të gjatë.

Sipas të dhënave më të fundit, rreth 4.3 milionë persona jetonin me diabet në Mbretërinë e Bashkuar në vitet 2021–2022. Një rishikim i madh shkencor nga Universiteti i Oksfordit sugjeron se, ndonëse injeksionet për humbje peshe mund të sjellin përfitime të mëdha afatshkurtra – përfshirë rënien në peshë dhe përmirësimin e shëndetit të zemrës – shumë nga këto përfitime mund të zbehen pasi trajtimi ndërpritet.

Edhe pse barna si Mounjaro dhe Wegovy janë përshëndetur si një hap i madh përpara në trajtimin e obezitetit, ekspertët theksojnë se ato nuk përbëjnë një zgjidhje të përhershme dhe se menaxhimi afatgjatë i diabetit mbetet i lidhur ngushtë me stilin e jetesës dhe kontrollin e vazhdueshëm mjekësor. /GazetaExpress/