Napoli nën hijen e Vezuvit: Filmi i ri i Gianfranco Rosi

Arte

Gazeta Express

24/03/2026 20:15

Gianfranco Rosi, 62 vjeç, i njohur për portretet poetike të vendeve italiane në filmat dokumentarë, përfundon trilogjinë e tij me Pompeii: Below the Clouds, duke shfaqur një Napol që turistët rrallë e shohin.

Rosi është fitues i Luanit të Artë në Venecia (Sacro GRA) dhe i Ariut të Artë në Berlinale (Fire at Sea), duke u vendosur në elitën e kineastëve evropianë.

Filmi i tij i fundit, xhiruar në të bardhë e zi, tregon një Napol krejt tjetër nga qyteti i gjallë dhe i ndriçuar nga dielli i shfaqur në seriale si My Brilliant Friend apo Gomorrah.

Nuk ka piceri, mafie apo murale të Maradonës. Në vend të kësaj, qyteti duket si një koloni e panjohur, nën kërcënimin e paqëndrueshëm të harkut vullkanik kampanial, ku përfshihen Vezuv dhe Fushat Phlegraean.

Atmosfera e jashtëtokësore forcohet edhe nga muzika e saxofonit e kompozitorit britanik Daniel Blumberg, regjistruar në mënyrë që tingulli të duket tjetërbotësh.

Rosi ndjek jetën e njerëzve të zakonshëm që punojnë në qytet: Titti, mësues rrugor që mëson algebrë dhe gjeografi; Maria, konservatore muzeu që ruan krye dhe bustet e lashta; arkeologë japonezë që punojnë prej 20 vitesh në Villa Augustea; kapiten sirian i një anijeje me grurë ukrainas.

Të gjithë këta portretizohen me një dramacitet natyral dhe asnjë moment nuk është i trilluar, sipas Rosit: “Unë mundohem të thyej vijën e hollë mes dokumentarit dhe trillimit pa e trilluar atë.”

Temat e filmit – varfëria, dhuna, lufta – lidhen me përvojat e personazheve dhe e bëjnë Napolin të duket si një qytet i mbërthyer mes frikës dhe përkushtimit njerëzor. Rosi flet për Vezuvin si një figurë mitike, shkatërrues dhe ripërtërues njëkohësisht, që ruan historinë e Pompeiut nën hiri.

Pompeii: Below the Clouds nuk është vetëm një dokumentar mbi qytetin dhe vullkanin; është një studim psikologjik dhe human i komunitetit napolitan, që kombinon kujtesën, historiografinë dhe empatinë.

Si Rosi shprehet: “Të gjithë personazhet e filmit ndajnë një përkushtim ndaj të tjerëve – dhe besoj se aty fillon civilizimi.” /GazetaExpress/