Moti i keq mund të përmirësojë humorin

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

12/05/2026 20:21

Edhe pse shiu, stuhitë, era apo bora shpesh shihen si mot i zymtë, disa studime sugjerojnë se ato mund të kenë ndikim pozitiv në shëndetin mendor dhe fizik. Një psikolog i njohur tregon se pikërisht moti i keq e ka ndihmuar të përballet me periudha të vështira depresioni dhe ankthi.

Problemet e tij me shëndetin mendor nisën që në adoleshencë. Që në moshën 11-vjeçare, ai filloi të shfaqte shenja të çrregullimit obsesiv-kompulsiv, ndërsa më vonë u përball me episode depresioni, ankth të fortë dhe sulme paniku. Gjatë studimeve pasuniversitare në Universitetin e Cambridge-it, ku studioi psikologji, periudhat e depresionit u bënë aq të rënda sa shpesh e linin të paaftë për të funksionuar normalisht.

Më vonë, ai u diagnostikua me çrregullim depresiv madhor, çrregullim të përgjithësuar ankthi, OCD dhe çrregullim afektiv sezonal, një formë depresioni që lidhet me mungesën e dritës së diellit gjatë stinëve më të errëta.

Megjithatë, pavarësisht kësaj historie personale, ai thotë se ka përjetuar përfitime të mëdha nga ajo që zakonisht quhet “mot i keq”. Sipas tij, vëzhgimi i motit e ka ndihmuar të mësojë një nga aftësitë më të rëndësishme psikologjike: pranimin. Ai shprehet se të kuptuarit se edhe moti më i ashpër kalon, e ka ndihmuar të besojë se edhe periudhat e errëta emocionale nuk zgjasin përgjithmonë.

Shiu, sipas studiuesve, mund të ndihmojë në uljen e stresit. Tingulli i tij i qëndrueshëm i ngjan të ashtuquajturës “zhurmë rozë”, e cila lidhet me relaksimin dhe gjumin më të mirë. Disa studime kanë treguar se tingulli i shiut mund të ulë ndjesinë e dhimbjes dhe stresit.

Përveç kësaj, kur pikat e shiut bien mbi tokë të thatë, ato çlirojnë në ajër përbërje kimike që krijojnë aromën karakteristike të freskët pas shiut. Një prej tyre, e njohur si geosmin, është lidhur me uljen e inflamacionit, rritjen e serotoninës dhe përmirësimin e humorit.

Edhe stuhitë mund të kenë ndikim pozitiv. Gjatë tyre krijohen jone negative në ajër, të cilat, sipas disa studimeve, mund të ndihmojnë në pastrimin e ajrit nga grimcat ndotëse, myku, bakteret dhe alergjenët. Këto jone janë lidhur gjithashtu me uljen e inflamacionit dhe me përmirësimin e funksionimit të sistemit nervor, kardiovaskular dhe respirator.

Në aspektin e shëndetit mendor, disa kërkime kanë sugjeruar se nivelet e larta të joneve negative mund të ndihmojnë personat që vuajnë nga depresioni, veçanërisht nga çrregullimi afektiv sezonal. Një shpjegim i mundshëm është ndikimi i tyre në rritjen e serotoninës dhe në uljen e ankthit.

Era, nga ana tjetër, mund të ketë efekt stimulues. Ndjesia e saj në lëkurë është lidhur me çlirimin e kimikateve që përmirësojnë humorin, si serotonina dhe dopamina. Për disa njerëz, dalja në natyrë gjatë erës së fortë mund të krijojë ndjesinë e çlirimit emocional dhe të rifreskimit mendor.

Bora konsiderohet gjithashtu një nga fenomenet natyrore më të fuqishme për ndryshimin e perspektivës. Ajo reflekton një sasi të madhe drite, shumë më tepër se bari, duke krijuar një ndriçim që mund t’i afrohet efektit të kutive të dritës që përdoren për trajtimin e depresionit sezonal.

Për më tepër, bora e rënë zbut zhurmat e mjedisit dhe krijon një atmosferë më të qetë. Ky reduktim i stimujve dëgjimorë mund të sjellë ndjesi qetësie dhe paqeje. Ashtu si stuhitë, edhe bora mund të rrisë përqendrimin e joneve negative pranë sipërfaqes së tokës, duke kontribuar në përmirësimin e humorit.

Mesazhi kryesor i psikologut është se moti i keq nuk duhet parë gjithmonë si pengesë. Përkundrazi, nëse pranohet dhe përjetohet në mënyrën e duhur, ai mund të shërbejë si një burim qetësie, reflektimi dhe force emocionale. /GazetaExpress/