Mos lejoni që dreka e Krishtlindjes dhe ajo e Vitit të Ri t’jua prishë gjithë ditën

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

26/12/2025 20:13

Të ndihesh i fryrë, me të përziera dhe parehati nuk është dëshirë e askujt për Krishtlindje, megjithatë kjo është përvoja e miliona njerëzve çdo vit.

Studime të mëparshme kanë vlerësuar se në Ditën e Krishtlindjes konsumohen deri në 6,000 kalori, trefishi i sasisë ditore të rekomanduar nga NHS për burrat (2,000 kalori) dhe katërfishi për gratë (1,500 kalori).

Po ashtu, këshillat e tjera ushqimore ditore — si kufizimi në 30 gram sheqer dhe 30 gram yndyrë — zakonisht shpërfillen sapo vjen 25 dhjetori (nëse jo javë më herët).

Mjafton të shohësh një menu tipike festive për ta kuptuar pse: Buck’s Fizz, salmon i tymosur dhe vezë për mëngjes; kokteje dhe verë gjatë gjithë ditës; dreka më e bollshme e vitit me mish të pjekur; e më pas ëmbëlsira, snack-e, çokollata, pjatë me djathëra dhe në fund një gotë Baileys.

Nuk është çudi që për shumëkënd gëzimi i festës zëvendësohet nga dhimbje barku, urth i fortë dhe fryrje e dhimbshme, me barkun më të rrumbullakët se një puding Krishtlindjeje.

Nutricionistja Adrienne Benjamin nga ProVen Biotics shpjegon se një festë tradicionale krijon kushtet ideale për çrregullime të tretjes.

“Shumica e njerëzve hanë shumë më tepër se zakonisht, hanë shpesh gjatë gjithë ditës dhe kombinojnë ushqime shumë të rënda me alkool dhe sheqer,” thotë ajo.

“Vaktet hahen në orare të çrregullta, rutina prishet dhe niveli i stresit rritet — të gjitha këto ndikojnë negativisht në funksionimin e zorrëve. Sistemi tretës funksionon më mirë me rregullsi dhe masë, gjëra që Krishtlindja i sfidon.”

Ndërkohë, Lucy Kershaw, eksperte ushqimi nga Nature’s Best, thekson se problemi nuk është vetëm sasia, por edhe shpejtësia e të ngrënit.

“Në ambiente shoqërore njerëzit hanë shumë më shpejt pa e kuptuar,” thotë ajo.

“Ndalimi mes kafshatave i jep stomakut kohë të sinjalizojë ngopjen dhe ndihmon në uljen e fryrjes. Vendosja e pirunit poshtë ose biseda më e gjatë gjatë ngrënies e ndihmon trupin të përshtatet.”

Çfarë është fryrja?

Nutricionisti Mark Gilbert shpjegon se shumica e problemeve gastrointestinale lidhen me mikrobiomën e zorrëve — triliona baktere dhe kërpudha të dobishme që ndihmojnë tretjen dhe përthithjen e lëndëve ushqyese.

“Fryrja, kapsllëku dhe diarreja shkaktohen kryesisht nga mikrobet që prodhojnë gazra ndërsa përshtaten me ushqime të reja,” thotë ai.

“Këto gazra — hidrogjen, dioksid karboni, metan dhe sulfur hidrogjeni — krijohen kryesisht në zorrën e trashë.”

Kur ndryshoni dietën, ndryshon edhe “dieta” e këtyre mikrobeve: disa shumohen, disa zhduken, dhe ky proces kërkon kohë — duke shkaktuar fryrje dhe parehati.

Pse fryhemi më shumë gjatë Krishtlindjes?

Sipas terapistes ushqimore Belle Amatt, faji nuk është vetëm i mikrobiomës, por edhe i mbingrënies.

“Ka një pritshmëri të përgjithshme për ta tepruar gjatë festave,” thotë ajo.

“Vakte të mëdha, të pasura me proteina, yndyrë dhe sheqer, të shoqëruara me alkool, e mbingarkojnë stomakun dhe ngadalësojnë tretjen.”

Kjo mund të shkaktojë edhe refluks acid, kur acidi i stomakut ngjitet lart, duke shkaktuar urth dhe dhimbje.

Lloji i ushqimit ka po aq rëndësi sa sasia. Djathërat, ushqimet kremoze, të skuqurat dhe ëmbëlsirat e shumta e vënë sistemin tretës nën presion, sidomos kur konsumohen njëra pas tjetrës.

Si ta largoni fryrjen shpejt — pa ilaçe

Lëvizja e lehtë është një nga mjetet më efektive. Një shëtitje e qetë pas ushqimit stimulon tretjen.

Uji i ngrohtë dhe çajrat bimorë si xhenxhefili, kopra apo menteja qetësojnë stomakun.

Dietologia Yusra Aydin shton:

“Mos përtypja mirë dhe të folurit shumë gjatë ngrënies sjell fryrje. Pini ujë, bëni shëtitje dhe masazhoni barkun në drejtim të akrepave të orës për të ndihmuar lëvizjen e gazrave.”

Këshilla praktike nga ekspertët

1. Kujdes me alkoolin

Alkooli irriton zorrët dhe ngadalëson tretjen. Alternoni pijet alkoolike me ujë dhe shmangni pijet shumë të ëmbla ose të gazuara.

2. Shmangni ushqimet që krijojnë gazra

Lakra, qepët dhe lakrat e Brukselit përmbajnë niseshte rezistente që fermentohen në zorrë. Ushqimet shumë yndyrore dhe ëmbëlsuesit artificialë përkeqësojnë fryrjen.

3. Mos e përkeqësoni situatën

Nëse ndiheni të fryrë, shmangni të ngrënit dhe të pirit më tej. Provoni porcione të vogla dhe shije të vogla, jo pjata të plota.

4. Qëndroni të hidratuar

Uji, çajrat bimorë dhe disa preparate bimore (si kamomili, luleradhiqja, artiçokja) ndihmojnë tretjen.

5. Lëvizni trupin

Një shëtitje 10–15 minuta pas vaktit, ushtrime të lehta ose shtrirje “gju në gjoks” ndihmojnë në çlirimin e gazrave. Frymëmarrja e thellë dhe e ngadaltë ul tensionin mes trurit dhe zorrëve.

Krishtlindja dhe Viti i Ri nuk ka pse të shoqërohet me dhimbje barku dhe parehati. Me pak vetëdije, ritëm më të ngadaltë dhe masa të thjeshta natyrale, mund ta shijoni festën — pa e kaluar ditën duke u mbajtur për barkun. /GazetaExpress/