Merimangat gjigante Joro po pushtojnë SHBA-në – por nuk janë aq të rrezikshme sa duken

Mistere

Gazeta Express

20/03/2026 21:40

Një specie invazive e merimangave me ngjyrë të verdhë të ndritshme, Joro spider (Trichonephila clavata), me origjinë nga Azia Lindore (Japoni, Kinë, Kore, Tajvan), po përhapet gjithnjë e më gjerë në Shtetet e Bashkuara.

Këto merimanga, që mund të arrijnë madhësinë e një dore njeriu (femrat deri në rreth 10 cm me këmbë të hapura), u shfaqën fillimisht në Gjeorgji rreth vitit 2013–2014, ndoshta si pasagjerë të fshehtë në kontejnerë transporti.

Në vitet e fundit, popullsia e tyre është rritur shpejt, duke u shtrirë në shtetet juglindore si Gjeorgjia, Karolinat, Tenesi, Alabama, Misisipi, Maryland, Virxhinia, Pensilvania dhe madje disa zona të tjera. Sipas raportimeve të fundit (2025–2026), ato janë të pranishme në veri të Gjeorgjisë, Upstate të Karolinës së Jugut, pjesë të Tenesit dhe Karolinës së Veriut, Maryland, dhe po avancojnë drejt veriut dhe lindjes. Ekspertët presin që të arrijnë edhe në Kanada në të ardhmen.

Ato lëvizin duke përdorur teknikën e “ballooning”: merimangat e vogla (spiderlings) lëshojnë fije mëndafshi si vela që i mbartin me erë në distanca të gjata – deri në disa metra ose më shumë – duke u shpërndarë kështu lehtësisht. Kjo shpjegon përhapjen e shpejtë.

Pamja dhe sjellja

Femrat janë të mëdha, me trup të verdhë të ndritshëm, vija blu dhe shenja të kuqe – të dukshme nga larg. Ato ndërtojnë rrjeta të mëdha të arta për të kapur gjahun. Meshkujt janë më të vegjël, kafe dhe më pak të dukshëm. Femrat nganjëherë hanë meshkujt pas çiftëzimit.

Surprizë: ato tolerojnë mirë mjediset urbane – rrugë të zhurmshme, dridhje, zhurmë dhe ndërtesa të dendura. Studimet në Universitetin e Gjeorgjisë treguan se ato nuk preken shumë nga vibrimet e trafikut, ndryshe nga shumë merimanga vendase amerikane.

A janë të rrezikshme për njerëzit?

Jo. Edhe pse kanë helm (si shumica e merimangave), nuk ka raste të dokumentuara vdekjesh apo kafshime serioze mjekësore. Ato janë shumë të rralla të kafshojnë njerëzit – preferojnë të ikin. Ekspertë si José R. Ramírez-Garofalo dhe entomologë të tjerë thonë se nuk paraqesin kërcënim real për njerëzit apo kafshët shtëpiake.

Problemi i vërtetë: Invazioni ekologjik

Si specie invazive, ato shtyjnë jashtë merimangat vendase (si orb-weavers), duke konkurruar për ushqim dhe duke kapur çfarëdo që bie në rrjetat e tyre – përfshirë insekte të dobishme. Kjo mund të ndikojë në ekuilibrin e ekosistemit. Shkencëtarë si David Coyle nga Universiteti Clemson thonë se nuk janë thjesht “miq që vrasin të këqijtë” – ato ndryshojnë biodiversitetin negativisht.

Nëse i shihni, mund t’i largoni lehtë me fshesë ose shkop. Por studiuesit kërkojnë monitorim të vazhdueshëm – projekte si Joro Watch mbledhin raportime publike për të ndjekur përhapjen.

Kështu që, po, merimangat “fluturuese” po vijnë – por mos u frikësoni shumë: ato janë më shumë bezdi sesa tmerr, dhe nuk do t’ju sulmojnë si në filma! /GazetaExpress/