Loja që ul rrezikun e demencës me 25% – dhe është falas

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

26/05/2026 19:57

Një lojë kompjuterike mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të demencës me rreth 25%, sipas një studimi të ri që po tërheq vëmendjen e komunitetit shkencor.

Loja quhet “Double Decision” dhe është dizajnuar për të përmirësuar shpejtësinë e përpunimit të trurit – aftësinë për të marrë dhe reaguar shpejt ndaj informacionit.

Në lojë, një makinë shfaqet për një fraksion sekonde në ekran, ndërsa në anë shfaqet një shenjë rrugore mes imazheve shpërqendruese. Lojtari duhet të identifikojë të dy elementët sa më shpejt.

Kjo aftësi, sipas studiuesve, bie natyrshëm me moshën dhe lidhet ngushtë me rënien njohëse që mund të çojë në demencë.

Rezultatet e studimit

Loja u testua në një studim afatgjatë me rreth 3,000 persona mbi moshën 65 vjeç. Pjesëmarrësit u ndanë në tre grupe: për kujtesë, arsyetim dhe shpejtësi mendore (Double Decision).

Pas rreth 20 vitesh ndjekjeje të të dhënave mjekësore, studiuesit zbuluan se ata që luajtën lojën e shpejtësisë mendore dhe morën edhe seanca përforcuese kishin 25% më pak gjasa të diagnostikoheshin me demencë krahasuar me grupet e tjera.

Pse funksionon kjo metodë?

Profesoresha Marilyn Albert nga Johns Hopkins Medicine shpjegon se loja ishte efektive sepse bëhej gjithnjë e më e vështirë me kalimin e kohës, duke e detyruar trurin të përshtatej vazhdimisht.

Kjo, sipas saj, rrit “plasticitetin e trurit” – aftësinë e tij për t’u riorganizuar dhe për të krijuar lidhje të reja nervore. Kjo ndihmon në ruajtjen e funksioneve njohëse dhe ngadalësimin e proceseve që lidhen me demencën.

Gjithashtu, trajnimi i shpejtësisë mendore mund të ndihmojë në ruajtjen e acetilkolinës, një substancë kimike thelbësore për kujtesën dhe vëmendjen, e cila bie në fazat e hershme të Alzheimerit.

A është kjo zgjidhje e vetme?

Ekspertë të tjerë theksojnë se përfitimet nuk janë ekskluzive vetëm për këtë lojë. Sipas profesoreshës Barbara Sahakian nga Universiteti i Cambridge, çdo aktivitet që sfidon trurin mund të ndihmojë në forcimin e tij.

Ajo thekson se lojëra të tjera të ngjashme, si ato që ushtrojnë kujtesën, logjikën dhe përqendrimin, gjithashtu kanë treguar përmirësime në funksionin kognitiv në studime të ndryshme.

Shembuj të tjerë të lojërave për trurin

Disa programe të tjera përfshijnë ushtrime për kujtesën, vëmendjen dhe zgjidhjen e problemeve. Studime të mëparshme kanë treguar përmirësime në testet njohëse pas përdorimit të rregullt të tyre për disa javë.

Megjithatë, disa prej këtyre platformave kanë qenë gjithashtu objekt kritikash për pretendime të ekzagjeruara mbi efektet e tyre.

Kujdesi i ekspertëve

Studiuesit theksojnë se lojërat e trurit nuk janë një zgjidhje e vetme për parandalimin e demencës. Ato duhet të shoqërohen me një stil jetese të shëndetshëm, përfshirë aktivitet fizik, kontroll të tensionit të gjakut, kujdes për dëgjimin dhe shikimin, si dhe aktivitet social.

Sipas tyre, vetëm një qasje e kombinuar mund të ndihmojë në ruajtjen afatgjatë të shëndetit të trurit. /GazetaExpress/