Në një nga vrasjet masive më të rënda në historinë kanadeze, një grua transgjinore 18-vjeçare vrau tetë persona, përfshirë gjashtë fëmijë, përpara se të vriste veten.
Ndërsa familjet në zi përballen me humbjen, po dalin detaje të reja rreth problemeve të shëndetit mendor të sulmuesit dhe historisë së tij të kaluar me policinë, shkruan USA TODAY.
Sulmuesi është identifikuar si 18-vjeçari Jesse Van Rootselaar, një person transgjinor që filloi tranzicionin gjashtë vjet më parë, konfirmoi në një konferencë për shtyp Dwayne McDonald, zëvendëskomisioner i Policisë Kanadeze.

Të martën, Van Rootselaar vrau fillimisht nënën e tij 39-vjeçare dhe gjysmëvëllanë e tij 11-vjeçar në shtëpinë e tij në qytetin e vogël Tumbler Ridge, rreth 1,100 kilometra në veri të Vankuverit. Më pas ai shkoi në një shkollë të mesme lokale dhe, sipas policisë, filloi të qëllonte rastësisht.
Pesë persona u vranë në shkollë – tre vajza 12-vjeçare, një djalë 12-vjeçar, një djalë 13-vjeçar dhe një mësues 39-vjeçar. McDonald sqaroi se pesë persona u vranë në shkollë, jo gjashtë siç u raportua fillimisht, sepse një grua që u dërgua në spital në gjendje kritike u llogarit gabimisht midis të vdekurve.
Kur policia mbërriti në vendngjarje, vetëm dy minuta pasi filluan të shtënat, Van Rootselaar hapi zjarr në drejtim të tyre. Oficerët nxituan në ndërtesë, ku e gjetën personin e armatosur të vdekur. Ai kishte kryer vetëvrasje, dhe një pushkë dhe një pistoletë e modifikuar u gjetën pranë tij.

McDonald tha se policia kishte ndërhyrë në shtëpinë e Jesse Van Rootselaar “disa herë” vitet e fundit për shkak të shqetësimeve në lidhje me shëndetin e tij mendor. Disa vite më parë, policia sekuestroi armë zjarri nga shtëpia dhe e çoi Van Rootselaar në një spital për vlerësim sipas Aktit të Shëndetit Mendor të Kanadasë.
McDonald tha se policia vizitoi për herë të fundit shtëpinë vitin e kaluar dhe ata nuk e dinë nëse Van Rootselaar po merrte ndihmë aktive për problemet e tij të shëndetit mendor.
Duke folur për konfiskimin e armës, ai shpjegoi se “më vonë, pronari ligjor kërkoi kthimin e armës, gjë që iu dha”. Ai shtoi se nuk ishte regjistruar asnjë armë zjarri në emrin e sulmuesit.
Motivi i sulmit është ende i panjohur
Sipas McDonald, aktualisht nuk ka informacion që sugjeron se Van Rootselaar ishte viktimë e abuzimit. Ai u largua nga Shkolla e Mesme Tumbler Ridge katër vjet më parë, por nuk është e qartë pse.
Hetuesit nuk kanë gjetur një letër lamtumire që do të hidhte dritë mbi motivet pas sulmit dhe besojnë se ai nuk kishte në shënjestër konkretisht askënd në shkollë. Ata gjithashtu besojnë se ai veproi vetëm.
“Deri më tani, nuk kemi informacion mbi motivin”, tha McDonald. “Është diçka që po e hetojmë intensivisht, por do të ishte e parakohshme të spekulonim mbi një motiv në këtë kohë.”
Një histori shqetësuese në internet
Qendra për Ekstremizmin e Lidhjes Kundër Shpifjes (ADL) tha se gjetjet e tyre paraprake treguan se Van Rootselaar “ndiqte një model shqetësues të radikalizimit online”.
Aktiviteti i tij në internet “karakterizohej nga një interes në ideologjinë supremaciste të bardhë dhe një varësi e vetëshpallur ndaj përmbajtjes morbide”.
ADL thotë se ai kishte një “gjurmë të gjerë dixhitale në platforma të ndryshme”, duke përfshirë një faqe ku përdoruesit mund të shohin pamje të prerjeve të kokave, torturave, përdhunimeve dhe ekzekutimeve.

Në një raport të publikuar vitin e kaluar, ADL paralajmëroi se dy vrasës masivë të kohëve të fundit kishin llogari në faqe dhe “po përqafonin gjithnjë e më shumë ideologji ekstremiste, duke përfshirë miratimin e pikëpamjeve supremaciste të bardha”.
Faqja, pretendojnë ata, “shërben si një hapësirë virtuale ku përdoruesit, veçanërisht të rinjtë, mund të hyjnë në përmbajtje ekstremiste me dhunë grafike, e cila potencialisht i desensibilizon ata dhe rrit rrezikun e dhunës së motivuar ideologjikisht”.
Nëna mbështeti të drejtat transgjinore dhe pronësinë e armëve
Në profilin e saj në Instagram, nëna e sulmuesit shkroi në korrik 2024 se mbështet mbrojtjen e fëmijëve transgjinorë dhe kritikoi “luftëtarët e internetit”.
“Si një libertariane konservatore që jeton në veri dhe e do jetën në një qytet të vogël, shpresoj vërtet që urrejtja që shoh në internet të jetë thjesht një produkt i mërzisë së të moshuarve dhe jo urrejtje e vërtetë. Bëhu më i mirë dhe eduko veten”, shkroi ajo.
Ajo gjithashtu publikoi përmbajtje rreth armëve në profilin e saj në Facebook. Dikur postoi një fotografi të gjashtë pushkëve si fotografi profili me komentin: “Mendoj se është koha t’i nxjerrim për praktikë në shenjë”.
Në një postim të korrikut 2021, ajo i ftoi ndjekësit të shikonin kanalin në YouTube të djalit të saj Jesse.
“Ai poston rreth gjuetisë, vetëmbështetjes, armëve dhe gjërave që i pëlqen të bëjë. Është mënyra e tij për të ndarë jetën e tij”, shkroi ajo.
YouTube e hoqi kanalin dje për shkelje të udhëzimeve të komunitetit.
Hetuesit po shqyrtojnë të gjitha aspektet e çështjes, duke përfshirë mënyrën se si Van Rootselaar e siguroi armën pavarësisht problemeve të tij të shëndetit mendor. Ndërsa familjet vajtojnë të dashurit e tyre, dy nga viktimat e mbijetuara janë në gjendje kritike dhe luftojnë për jetën e tyre, tha McDonald.