Kodi i Vërtetë i Da Vincit: Shkencëtarët zbulojnë ADN-në e një vizatimi të Leonardo da Vincit – mund të zbulojë sekretet e gjeniut të tij

Mistere

Gazeta Express

07/01/2026 20:35

Shkencëtarët kanë arritur të marrin një mostër ADN-je nga një vizatim i Leonardo da Vincit, e cila mund t’i përkiste vetë mjeshtrit të Rilindjes.

Në prill 2024, studiuesit që punojnë me Leonardo da Vinci DNA Project përdorën me kujdes një tampon për të marrë mostra nga një vizatim me ngjyrë të kuqe titulluar “Holy Child”.

Në një studim të ri, ata sugjerojnë se ADN-ja e nxjerrë nga ky vizatim mund të ketë mbetur atje nga vetë Leonardo mbi 500 vjet më parë. Nëse kjo ADN mund të lidhet në mënyrë të pakundërshtueshme me Da Vincin, ajo mund të ndihmojë në shpjegimin e asaj që e bëri atë kaq të veçantë si gjeni.

Ky studim i ri përdor analizën e kromozomit Y, një lloj ADN-je që kalon direkt nga babai te djali pa u kombinuar me gjenet e nënës.

Shkencëtarët krahasuan mostrat e kromozomit Y të nxjerra nga Holy Child me një tjetër mostër ADN-je marrë nga një letër e të afërmit të Leonardo da Vincit.

Të dy mostrat, si ajo e vizatimit ashtu edhe letra, i përkasin një grupi gjenetik të njerëzve që kanë një paraardhës të përbashkët në rajonin e lindjes së Leonardos, në Toskani.

Megjithëse shkencëtarët thonë se nuk mund të jenë ende të sigurt, kjo zbulim mund të jetë hapi i parë drejt “çlirimit të kodit” të ADN-së së Da Vincit.

Ndërsa pikturat e famshme si Mona Lisa janë prekur dhe pastruar shumë herë gjatë 500 viteve, duke humbur çdo ADN të mundshme, vizatimet dhe skicat e Da Vincit janë më premtuese.

Dr. Noberto Gonzalez-Juarbe, biolog nga Universiteti i Maryland-it dhe bashkautor i studimit, tha për Science:

“Letra është poroze. Ajo thith djersë, lëkurë, baktere, ADN… të gjitha mbeten aty.”

Studiuesit fërkuan butësisht vizatimin Holy Child me një tampon të ngjashëm me ato të testeve COVID-19 për të kapur çdo gjurmë të ADN-së.

Aty, përveç ADN-së nga pemët e portokallit të ëmbël që rriteshin në Firence, ata identifikuan edhe ADN njerëzore që mund t’i përkiste Da Vincit.

Nëse kjo konfirmohet, shkencëtarët besojnë se mund të fillojë të zbulojë detaje të fshehura rreth këtij figure enigmatike.

Veçanërisht, ADN-ja mund të përmbajë sekretin e mënyrës se si Da Vinci e perceptonte botën ndryshe nga të tjerët.

Vizatimet e tij duket se kapin momente të shkurtra që nuk mund të shihen nga syri njerëzor. Për shembull, Da Vinci ka kapur lëvizjen e insekteve si zogu-dragon, duke ngritur alternuar krahët e përparshëm dhe të pasmë gjatë fluturimit.

Dr. David Thaler, gjenetist në Universitetin e Basel-it, thotë:

“Leonardo po detajonte ‘snapshot’-e të fenomeneve që shumica prej nesh nuk i perceptojnë si ngjarje të veçanta. Sytë e tij po merrnin mostrat e botës me një ritëm më të shpejtë.”

Në një studim të fundit, studiuesit krijuan një model të rrjedhës së ujit rreth një moli që Da Vinci e kishte skicuar për të zbuluar vorteksët më të vegjël që mund të kishte parë.

Saktësia e skicës sugjeron se ai shihte botën si një kamerë me lëvizje të ngadaltë që regjistronte 100 kuadro për sekondë, ndërsa një njeri mesatar sheh rreth 30–60 kuadro për sekondë.

Është e mundur që kjo aftësi të ketë qenë e koduar në ADN-në e tij si një mutacion në gjenet KCNB1 dhe KCNV2, që kontrollojnë disa proteina në retinë.

Në të ardhmen, analiza e ADN-së mund të ndihmojë të zbulohet nëse Da Vinci kishte ndonjë tipar gjenetik që i dha aftësitë e tij të veçanta.

Për tani, qëllimi kryesor i studiuesve është të përcaktojnë nëse realisht kanë një mostër ADN-je të Da Vincit.

Lidhja e një mostre ADN-je me një figurë historike si Da Vinci është jashtëzakonisht e vështirë, pasi nuk ka mostra të verifikuara si referencë.

Dr. David Caramelli, anëtar i Leonardo da Vinci DNA Project nga Universiteti i Firences, tha për Daily Mail:

“Duhet të kesh pika referimi të sakta: këto mund të merren nga pemët familjare të Da Vincit. Nuk është e lehtë, sepse mund të gjesh pasardhësit, por nëse nuk gjenden paraardhësit, analizat bëhen shumë komplekse; genealogjia nuk reflekton gjithmonë biologjinë.”

Studiuesit u këshilluan se mund të kishin qasje tek varri i supozuar i Da Vincit në Amboise, Francë, por vetëm pasi të kishin izoluar një mostër ADN-je nga një burim tjetër.

Prandaj, studiuesit u kthyen tek veprat dhe vizatimet e tij, si mbetje të vetme të mundshme të ADN-së.

Dr. Caramelli shton:

“Besoj se është identifikuar një haplogrup i kromozomit Y, që mund t’i përkasë çdo mashkulli që ka pasur kontakt me këtë mostër. Nuk ka analiza që tregojnë se ky haplogrup është i lashtë, dhe edhe nëse do të ishte, do të ishte gjithashtu e vështirë të thuhej se i përkiste Leonardos pa një përputhje me ADN-në e paraardhësve të tij.”

Në vijim, studiuesit planifikojnë të sekvenconin ADN-në nga 14 pasardhësit e gjallë të Ser Piero da Vincit, identifikuar në një studim gjenalogjik të publikuar vitin e kaluar.

Duke krahasuar këto mostra me më shumë ADN të nxjerrë nga fletoret e tjera të Da Vincit, mund të jetë e mundur të tregohet në mënyrë përfundimtare lidhja me këtë gjeni të Rilindjes. /GazetaExpress/