Katër vjet luftë – ukrainasit mbeten të palëkundur

Lajme

Gazeta Express

24/02/2026 16:53

Ukrainasit po kalojnë dimrin më të vështirë në katër vjet luftë. Pavarësisht granatimeve, shkatërrimit të infrastrukturës energjetike dhe pasigurisë ata nuk duan të dorëzohen. Nga buron forca e tyre?

Në fillim të shkurtit, Instituti Ndërkombëtar i Sociologjisë i Kievit (KIIS) publikoi rezultatet e një ankete të kryer në fund të janarit. Kjo ndodhi në një kohë kur, pas sulmeve masive ruse ndaj objekteve energjetike, pjesë të Ukrainës – veçanërisht kryeqyteti Kiev – po përballeshin me mungesa akute të energjisë elektrike, ngrohjes dhe furnizimit me ujë. E gjithë kjo në temperatura që shkojnë deri në minus 25 gradë.

Sipas 88 përqind të të anketuarve, Rusia dëshiron ta detyrojë Ukrainën të kapitullojë duke sulmuar sistemin energjetik ukrainas. 65 përqind e tyre thanë se ishin të gatshëm të durojnë luftën për aq kohë sa të jetë e nevojshme. Në shtator dhe dhjetor 2025, 62 përqind e të anketuarve thanë të njëjtën gjë.

“Ky janar nuk më ka bërë të jem edhe më e vendosur dhe e zemëruar, sepse kam qenë jashtëzakonisht e vendosur dhe e zemëruar që nga viti 2022. Kjo është thjesht një fazë tjetër në një luftë jashtëzakonisht të vështirë, të cilën do ta fitojmë, në një mënyrë ose në një tjetër”, thotë Yulia nga Kievi për DW. Burri i saj, me të cilin ka një vajzë, ka qenë në vijën e parë që nga viti 2024.

“Zemërimi im më ndihmon më shumë të qëndroj e palëkundur, por edhe dijenia se nuk kemi zgjidhje tjetër. Çdo gjë tjetër përveç këmbënguljes do të ishte shumë më keq”, shton ajo.

“Nuk ka të bëjë vetëm me drejtësinë, por ka të bëjë me mbijetesën”

Anton Hrushetsky, drejtor i KIIS, shpjegon për DW se një nga faktorët kryesorë në rezistencën e popullsisë është vetëdija se lufta e Rusisë kundër Ukrainës është ekzistenciale. Siç thotë ai, për ukrainasit nuk ka të bëjë vetëm me drejtësinë, por thjesht me mbijetesën.

“Rezistenca e ukrainasve mbetet e lartë. Nga njëra anë, ata janë të rraskapitur dhe të hapur edhe për lëshime të vështira. Nga ana tjetër, pavarësisht gjithçkaje, ata nuk janë gati të kalojnë ‘vijat e kuqe'”, thotë Hrushetsky.

Ai shton se edhe përpjekjet e Rusisë për të krijuar kushte të padurueshme jetese në Ukrainë gjatë dimrit nuk e kanë ndryshuar këtë qëndrim.

Sociologu thotë se ukrainasit tani po flasin gjithnjë e më shumë për “Holodomorin”. Termi rrjedh nga fjala ukrainase “Holodomor”, që do të thotë “vrasje nga uria” dhe i referohet urisë që regjimi stalinist i shkaktoi sistematikisht Ukrainës midis viteve 1932 dhe 1933. Në këtë kontekst, “Holodomor” tani përdoret si term për “vrasje nga të ftohtit”.

Psikologia Kateryna Kudrchynska gjithashtu thekson se ukrainasit janë të rraskapitur nga stresi kronik. “Ai shkatërron trupin, sistemin nervor dhe psikikën”, thotë ajo. Sipas saj, rezistenca e popullsisë ka edhe një efekt psikologjik: pas kaq shumë humbjeve, njerëzit nuk duan të heqin dorë nga ajo që ka mbetur.

“Dua ta rindërtoj vendin tim”

 “Ne duam të rezistojmë, sepse nëse dorëzohemi, do të ishte shumë më keq nën sundimin rus”, thotë studentja Natalia për DW. Ajo erdhi në Sheshin e Pavarësisë në Kiev për të vendosur një flamur të vogël në nder të babait të saj, i cili u vra së fundmi në rajonin e Donetskut, në një memorial të improvizuar për ushtarët e rënë.

Ajo pranon se ndonjëherë është e vështirë për të ti përballojë humbjen e babait të saj, kushtet ekstreme të jetesës dhe ndërgjegjësimin për seriozitetin e situatës në vend. “Unë marr forcë nga të jetuarit për babanë tim, i cili donte të jetonte dhe të ndërtonte një të ardhme me familjen e tij. Për shkak të tij, nuk mund të heq dorë thjesht. Ukraina ka një të ardhme, jam e bindur për këtë”, thotë Natalia, e cila iku jashtë vendit në fillim të luftës, por më vonë u kthye. “Ukraina është atdheu im. Nuk dua të iki. Dua ta rindërtoj vendin tim.”

Olga nga Kievi gjithashtu dëshiron të qëndrojë. “Nuk mund ta marr fëmijën tim për dore dhe të iki. Kjo do të ishte një tradhti ndaj burrit tim, i cili po lufton në luftë”, i thotë ajo DW.

Burri i saj u ofrua vullnetar për të luftuar që në fillim të pushtimit rus dhe aktualisht është i stacionuar në rajonin e Pokrovsk. Ai vjen në shtëpi shumë rrallë, thotë Olga, e cila po rrit një djalë dyvjeçar dhe punon.

Sipas saj, shumë ukrainas shpresojnë për një fund të luftës. Ata shohin shenja të problemeve ekonomike në Rusi dhe nxjerrin shpresë nga fakti se Rusia nuk ka arritur të arrijë ndonjë fitore të rëndësishme ushtarake pas katër vitesh. Kjo, beson ajo, është ajo që ushqen besimin e tyre se gjithçka do të shkojë mirë.

Atmosfera midis ushtarëve ukrainas në front

Serhiy (emri i ndryshuar) u ofrua vullnetar për t’u bashkuar me forcat e armatosura ukrainase katër vjet më parë si mjek. Ai beson se motivimi dhe forca e brendshme po dobësohen.

Kirill (emri i ndryshuar), një anëtar i ekipit të komunikimit në forcat tokësore, thotë se shokët e tij tashmë janë përballur me mungesën e pushimit. “Jemi mësuar aq shumë këtu saqë as nuk e mbajmë mend se si ishte më parë. Në fillim, kishte plane për të ardhmen, por tani ato kanë ikur. Nuk është pesimizëm – është më shumë një ndjenjë se ajo që duhet të ndodhë do të ndodhë.”

Kirill shton se gjendja shpirtërore në ushtri është e rënduar më tej nga skandalet e korrupsionit në qeveri dhe rastet e përvetësimit të fondeve të destinuara për industrinë e mbrojtjes. “Në momente të tilla, ndjenja e të qenit i mashtruar është veçanërisht e fortë”, i thotë ai DW.

“Kur mua personalisht më mbaron motivimi, e tëra që më mbetet është disiplina dhe vetëdija se Ukraina – ai shtet, ai komb, ai identitet – mund të mos ekzistojë në të ardhmen nëse nuk durojmë dhe nuk vazhdojmë të luftojmë”, thotë “Mos”, një ushtar në një regjiment ukrainas të dronëve. Edhe ai u përball me lodhjen dhe apatinë, por vetëdija se nuk ka alternativë e ndihmoi.

Vizioni për një të ardhme të suksesshme për Ukrainën

Sipas sociologut Anton Hrushov, qëndrueshmëria e ukrainasve në fund të vitit të katërt të luftës bazohet gjithashtu në realizimin se partnerët evropianë vazhdojnë të mbështesin Ukrainën dhe se Kievi ka mbështetjen e botës moderne dhe të zhvilluar.

“Vuajtjet e sotme perceptohen si një investim në të ardhmen”, thotë ai, duke shtuar: “Të dhënat tona të fundit tregojnë se më shumë se 60 përqind e qytetarëve mbeten optimistë dhe besojnë se Ukraina do të jetë një anëtare e begatë e Bashkimit Evropian brenda dhjetë vjetësh.” /DW