Katër përfitimet surprizuese shëndetësore të një banje të nxehtë: Si një zhytje në vaskë ju forcon fizikisht dhe emocionalisht

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

03/12/2025 19:29

Mund të kërkojë më shumë kohë — dhe ujë — sesa një dush i shpejtë, por një banjë e gjatë me ujë të nxehtë ofron shumë më tepër sesa thjesht pastrim, thonë ekspertët.

Winston Churchill njihej se bënte dy, madje edhe tre banja në ditë, e nganjëherë madje zhvillonte takime apo diktante letra nga vaska.

Sot, vetëm gjashtë nga dhjetë britanikë thonë se bëjnë ende banjë.

Mirëpo, sipas ekspertëve të intervistuar nga Daily Mail, të gjithë mund të përfitonim nëse do të laheshim më shpesh me ujë të nxehtë — një rutinë që mund të sjellë përfitime afatgjata për shëndetin e zemrës, muskujve dhe mirëqenien mendore.

Studime të reja tregojnë se një zhytje në ujë të nxehtë ul tensionin e gjakut dhe nivelin e sheqerit, qetëson muskujt e lodhur dhe madje redukton stresin. Disa ekspertë madje besojnë se banja e nxehtë mund të jetë më e dobishme për zemrën sesa ushtrimet fizike.

A duhet të heqim dorë nga atlete dhe të kapim rosat prej gome? Ja katër mënyrat se si banja e nxehtë i bën mirë trupit dhe mendjes — dhe si t’i maksimizoni këto përfitime.

1. Forcon shëndetin e zemrës

Bërja e një banje të nxehtë pesë herë ose më shumë në javë mund të ulë rrezikun e sulmit në zemër apo goditjes në tru, sugjeron një studim nga shkencëtarët japonezë.

Studimi, i kryer në ujë 41°C, gjeti se zhytja e rregullt në ujë të nxehtë përmirëson qarkullimin, ul tensionin dhe redukton ngurtësimin e arterieve.

Kur trupi zhytet në ujë, gjaku zhvendoset drejt zemrës, ndërsa temperaturat e larta ndihmojnë në uljen e tensionit.

Kërkimet nga Universiteti i Bristolit kanë zbuluar se edhe saunat ofrojnë efekte të ngjashme, me personat që shkojnë 4–7 herë në javë duke pasur deri në 60% më pak rrezik për goditje në tru.

Dr. Masarat Jilani nga NHS shpjegon se një banjë e nxehtë mund të rrisë ritmin e zemrës me 20–40 rrahje në minutë:

“Banjat zgjeronin enët e gjakut dhe aktivizojnë sistemin e ‘lufto ose ik’. Në shumë mënyra imitojnë efektin e ushtrimeve të moderuara.”

Me përdorim të rregullt, banjat e nxehta mund të ulin ritmin e zemrës në pushim, të përmirësojnë funksionin vaskular dhe të reduktojnë ngurtësimin e arterieve — sidomos tek të rriturit e moshës së mesme dhe të moshuar.

Kujdes: personat me probleme të paqëndrueshme kardiake duhet të konsultohen me kardiolog para se të bëjnë banja të nxehta.

2. Ulin tensionin dhe nivelin e sheqerit në gjak

Një studim i Universitetit të Portsmouth-it zbuloi se banjat e nxehta mund të përmirësojnë ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe të ulin tensionin, veçanërisht tek personat me diabet tip 2.

Në studim, 14 persona u zhytën në ujë 40°C për një orë, 8–10 herë brenda dy javëve.

Të gjithë shfaqën përmirësim në kontrollin e sheqerit dhe ulje të tensionit.

Kjo ndodh sepse nxehtësia nxit prodhimin e heat shock proteins, proteina që ndihmojnë në uljen e sheqerit në mënyrë natyrale.

Dr. Ant Shepherd shpjegon:

“Për njerëzit me diabet, terapia me ujë të nxehtë mund të funksionojë si sasi të vogla ushtrimesh.”

Me rritjen e temperaturës së trupit, trupi përpiqet të shpërndajë nxehtësinë, çka rrit qarkullimin e gjakut dhe ul presionin në enët e gjakut.

Në planin afatgjatë, kjo rritje e përkohshme e qarkullimit mund të nxisë krijimin e kapilarëve të rinj, duke ulur tensionin me kalimin e kohës.

Kujdes: që studimet të funksionojnë, duhet të qëndroni mjaftueshëm gjatë në ujë — por banjat shumë të gjata ose shumë të nxehta rrisin rrezikun e fikjes. Prandaj, ekspertët rekomandojnë qëndrimin në vaska të nxehta me mbikëqyrje, si në palestër apo spa.

3. Zbutes i fortë ndaj stresit dhe depresionit

Banjat e nxehta nuk janë vetëm për trupin — ato ndihmojnë edhe mendjen.

Një studim nga Universiteti i Freiburg-ut zbuloi se banjat termale mund të jenë më efektive se ushtrimet në trajtimin e depresionit të lehtë deri mesatar.

45 pacientë me depresion u ndanë në dy grupe:

banja termale dy herë në javë

dy seanca ushtrimesh në javë

Pas dy javësh, grupi i banjës pa ulje mesatare prej 6 pikësh në shkallën e depresionit, ndërsa grupi i ushtrimeve vetëm 3.

Ekspertët mendojnë se kjo ndodh sepse banja rikthen ritmin natyral të temperaturës trupore, i cili shpesh është i çrregulluar tek të depresionuarit.

Dr. Jilani thotë:

“Banjat e nxehta ulin menjëherë nivelin e kortizolit dhe përmirësojnë humorin. Ato përmirësojnë gjumin dhe ndihmojnë të bini më shpejt në gjumë, sidomos nëse bëhen 1–2 orë para fjetjes.”

Psikoterapistja Susie Masterton shton:

“Stresi fizik dhe emocional grumbullohet në trup. Uji i nxehtë na ndihmon të çlirojmë tensionin. Aromaterapia dhe dritat e zbehta e rrisin edhe më shumë qetësinë.”

4. Qetësojnë muskujt dhe ndihmojnë në rikuperim

Për dekada është thënë se kripërat e Epsomit janë zgjidhja më e mirë për muskujt e lodhur — por ekspertët theksojnë se edhe uji i thjeshtë i nxehtë bën mrekulli.

Dr. Jilani shpjegon:

“Nxehtësia relakson muskujt e tensionuar dhe rrit qarkullimin drejt gjymtyrëve, duke lehtësuar dhimbjen. Një banjë e nxehtë pas ushtrimeve redukton lodhjen dhe përshpejton rikuperimin.”

Uji gjithashtu ofron butësi dhe ndihmon në uljen e peshës në kyçe dhe muskuj, gjë që është veçanërisht e dobishme për personat me artrit.

Dr. Shepherd shton se tek të moshuarit përfitimet janë edhe më të dukshme:

“Ka prova që banjat e nxehta mund të përmirësojnë funksionin e muskujve të dobësuar dhe të ulin atrofimin.”

Megjithatë, për dhimbjet e vonuara të muskujve pas stërvitjes (DOMS), uji i ftohtë mund të jetë më efektiv — ndonëse shumë më pak i këndshëm. /GazetaExpress/