Evropa duhet të ndërmarrë hapa urgjentë për të përmirësuar mbrojtjen e saj dhe për ta bërë NATO-n “më evropiane për të ruajtur forcën e saj”, sepse SHBA-të e kanë tronditur marrëdhënien transatlantike deri në themel, paralajmëroi shefja e politikës së jashtme të BE-së.
SHBA-të do të vazhdojnë të jenë partnere dhe aleate e Evropës, tha Kaja Kallas në një konferencë për mbrojtjen, por asnjë fuqi e madhe nuk e kishte “transferuar mbijetesën e saj dhe kishte mbijetuar”, ka raportuar BBC, transmeton Gazeta Express.
Tensionet me SHBA-në u ndezën kur Presidenti Donald Trump kërcënoi të merrte Groenlandën, një territor gjysmë-autonom danez.
Vërejtjet e Kallas erdhën pasi udhëheqësi i NATO-s, Mark Rutte, shkaktuan reagime të ashpra kur tha se ligjvënësit evropianë duhet të “vazhdojnë të ëndërrojnë” nëse mendonin se Evropa mund të mbrohej pa SHBA-në.
Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noël Barrot, reagoi ndaj komenteve të sekretarit të përgjithshëm të martën duke thënë: “Jo, i dashur Mark Rutte. Evropianët mund dhe duhet të marrin kontrollin e sigurisë së tyre. Edhe Shtetet e Bashkuara janë dakord. Është shtylla evropiane e NATO-s.”
Kaja Kallas tha se nën administratën Trump, Evropa “nuk ishte më qendra kryesore e gravitetit të Uashingtonit” dhe kontinenti duhej të ndryshonte kulturën nga të menduarit si kombe, në drejtim të veprimit të përbashkët si evropianë.
Tranzicioni i Uashingtonit larg nga Evropa “ka qenë duke vazhduar për një kohë”, tha shefja e politikës së jashtme të BE-së, duke shtuar se ishte strukturor, jo i përkohshëm.
23 vendet që ishin anëtare të BE-së dhe NATO-s kishin një përgjegjësi të veçantë për të “sinkronizuar përpjekjet tona, së bashku me NATO-n”. Ashtu si Barrot, ajo theksoi rëndësinë e të treguarit se si një “shtyllë e dallueshme evropiane” do të shtonte vlerë.
Përçarja e fundit SHBA-Evropë për Grenlandën ka nxjerrë në pah “ndryshimin tektonik” në marrëdhënien që Kallas iu referua në fjalimin e saj, me Trump që kërcënoi të vendoste tarifa për disa nga aleatët e tij më të ngushtë evropianë pasi ata kundërshtuan planet e tij për të marrë ishullin Arktik.
Mark Rutte u vlerësua javën e kaluar për qetësimin e tensioneve midis Trump dhe udhëheqësve evropianë, kur presidenti amerikan hoqi dorë nga kërcënimi i tij gjatë bisedimeve me shefin e NATO-s në periferi të Davosit. Trump tha se po shqyrtonte një marrëveshje të mundshme për Groenlandën, megjithëse ende nuk janë zbuluar detaje.