“Jeta e njeriut s’është veçse një ëndërr” - Gazeta Express

Arte

Gazeta Express

16/11/2021 22:59

“Jeta e njeriut s’është veçse një ëndërr”

Arte

Gazeta Express

16/11/2021 22:59

Fragmenti më i bukur nga “Vuajtjet e djaloshit Verter” nga Johann Wolfgang von Goethe

“Që jeta e njeriut s’është veçse një ëndërr, e di që e kanë thënë para meje edhe të tjerë, por prapë, çuditem sesa fort më ka pushtuar mua tani ky mendim. Kur shoh caqet e ngushta, brenda të cilave burgosen aftësitë e njeriut, veprimtaria dhe inteligjenca e tij, kur shoh sesi ne i harrojmë tërë forcat tona për përmbushjen e ca nevojave të cilat nuk kanë ndonjë qëllim tjetër përveç zgjatjes së ekzistencës sonë dhe më tej, sesi siguria jonë e qetë mbi shumë e shumë çështje të dijes s’është veçse një resinjatë e pafuqishme dhe e parëndësishme, njëlloj si ajo e ca të burgosurve që i mbulojnë muret e birucës së tyre me piktura të larmishme dhe gazmore – atëherë e kuptoj, o Vilhelm se s’mund veçse të hesht! Dhe mbyllem përsëri në veten time dhe zbuloj atje një botë krejt tjetër, por të ngjizur tepër me parandjenjën dhe me dëshira të vagullta e të muzgëta. Dhe ja, tek lëkundet atëherë përpara meje gjithçka dhe unë buzëqesh dhe vazhdoj, gjithnjë duke ëndërruar udhën time në këtë botë.

Lexo Edhe:

Që fëmijët nuk dinë çfarë duan, për këtë gjithë pedagogët më të ditur e më të shquar janë të një mendjeje; por që edhe të mëdhenjtë, ashtu si fëmijët, vijnë rrotull të pasigurt mbi tokë, pa ditur, po ashtu si ata, as nga vijnë dhe as nga shkojnë, e duke mos pasur ndonjë qëllim të qartë në jetë, drejtohen e mbahen në fre, njëlloj si fëmijët, me biskota, me shqereka e me dru, këtë askush nuk ka qejf ta pranojë, ndonëse për mendimin tim nuk ka ndonjë të vërtetë tjetër kaq të sigurtë e kaq të prekshme.

E di ç’do të thuash dhe jam gati të të jap të drejtë; më të lumtur nga të gjithë janë pikërisht ca njerëz të tillë që ashtu si fëmijët, rrojnë të shkujdesur të sotmen pa u merakosur për të nesërmen, heqin rrotull kukullat e tyre, i veshin dhe i zhveshin ato dhe, i vërtiten me shumë respekt dollapit ku mami ka mbyllur me çelës ëmbëlsirën dhe kur më në fund, e marrin atë pas së cilës ata kaq shumë janë limaksur, zënë e përtypen me të dy bulçitë dhe thërrasin “Akoma!”

Qenia të lumtura! Si lum gjithashtu edhe ata që janë të zotë e dinë t’u vënë një titull të bujshëm ca punëve të kota, në mos po edhe ca pasioneve të tyre të vakëta e qesharake dhe mburren me to, si të paskëshin qenë ca bëma të lavdishme për shpëtim e mbrothësi të njerëzimit! Si lum ata!

Por kush veç e sheh e kupton i përulur për ku priren të gjitha, e vë re se me sa zell çdo qytetari i kamur përpiqet dhe ia arrin të shndërrojë kopshtin e vet të vockël në një parajsë dhe, sesi edhe njeriu më i mjerë e fatzi, hiqet zvarrë përpara duke gulçuar i kërrusur nën barrë, i yshtur si ky dhe ai e të gjithë nga dëshira për ta parë dritën e diellit edhe një minutë më shumë… Kush i sheh dhe i kupton të gjitha këto, hesht dhe përpiqet ta ndërtojë botën brenda vetes së tij dhe ndihet i lumtur ngaqë, në mos tjetër, është njeri. Si edhe sepse, ndonëse i di mirë kufinjtë e fuqisë së tij, ia ngroh prapë zemrën ndjenja e ngrohtë e lirisë dhe vetëdija se mund të dalë kur t’i pëlqejë nga ky burg!”