Izolimi social rrit rrezikun e kancerit

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

04/03/2026 20:50

Hulumtime të reja tregojnë se njerëzit me pak kontakt social, veçanërisht gratë, kanë një rrezik më të lartë për të zhvilluar kancer.

Studimet e mëparshme kanë sugjeruar se vetmia mund të dëmtojë seriozisht shëndetin, duke rritur rrezikun për depresion, sëmundje të zemrës dhe madje demencë. Në Mbretërinë e Bashkuar, rreth një e katërta e të rriturve raportojnë ndjenja vetmie, ndërsa 4.2 milionë persona mbi 65 vjeç jetojnë vetëm.

Hulumtues kinezë, që analizuan të dhënat e mbi 35,000 të rriturve britanikë, zbuluan se izolimi social lidhet me një rritje të rrezikut për kancer – por vetmia vetëm nuk mjaftonte për të rritur këtë rrezik. Ata sugjerojnë se faktorë si të ardhurat, zakonet e jetesës dhe inflamacioni mund të ndikojnë në këtë lidhje.

Studimi përfshiu 354,537 pjesëmarrës të moshës 38–73 vjeç nga UK Biobank, të gjithë pa kancer në fillim të hulumtimit. Pjesëmarrësit plotësuan një pyetësor mbi jetesën sociale: sa persona jetonin me ta, sa shpesh shikonin familjen dhe miqtë dhe cilat aktivitete sociale bëjnë të paktën një herë në javë. Një pikë jepej për jetesën vetëm, një pikë për vizita më pak se një herë në muaj dhe një pikë për mos-pjesëmarrje në aktivitete sociale javore. Ata me të paktën dy pikë konsideroheshin të izoluar socialisht (rreth 6% e grupit).

Ata që ndiheshin shpesh të vetmuar dhe nuk kishin dikë për t’i besuar konsideroheshin të vetmuar – 15,942 pjesëmarrës ranë në këtë kategori. Gjatë 12 viteve të ndjekjes, 38,103 pjesëmarrës u diagnostikuan me kancer.

Pas marrjes parasysh të faktorëve të mundshëm të ndërhyrjes, studiuesit konstatuan se izolimi social shoqërohet me një rritje prej 8% të rrezikut për kancer. Gratë me kontakt të pakët social kishin më shumë gjasa të zhvillonin kancer sesa burrat, sidomos të gjirit, mushkërive, mitrës, vezoreve dhe stomakut. Gratë që rrallë merrnin pjesë në aktivitetet sociale kishin 84% rrezik më të lartë për kancer të stomakut krahasuar me ato jo të izoluar. Të dy gjinitë e izoluar kishin rrezik më të lartë për kancer të fshikëzës.

Vetmia nuk pati një efekt të dukshëm për popullatën në përgjithësi, por tek të rinjtë (49 vjeç e më të vegjël) dhe tek ata që punonin, u vu re një ulje e rrezikut për kancer.

Dr. Jiahao Cheng, autori kryesor, tha: “Ndërsa izolimi social dhe vetmia mund të lidhen konceptualisht, ata luajnë role të veçanta dhe të pavarura në incidencën e kancerit. Izolimi social ndikon drejtpërdrejt në sjelljet shëndetësore dhe proceset biologjike, përfshirë stresin, përgjigjet pro-inflamatore dhe ndryshimet në rrugët qelizore, të gjitha duke kontribuar në zhvillimin e kancerit.”

Studiuesit përfunduan se për të ulur rrezikun e kancerit është thelbësore të trajtohet drejtpërdrejt izolimi social dhe vetmia dhe të zhvillohen strategji parandaluese për të zvogëluar efektet e faktorëve të mundshëm ndërmjetësues.

Kanceri i fshikëzës është një nga dhjetë kanceret më të zakonshëm në Mbretërinë e Bashkuar, me rreth 18,000 raste të reja dhe 6,000 vdekje çdo vit, por kur zbulohet herët, shpesh mund të trajtohet me sukses.

Kanceri i gjirit gjithashtu po rritet, me një në shtatë gra në MB të diagnostikuara gjatë jetës së tyre, duke e bërë më të zakonshëm kancerin e gjirit. Studiuesit thonë se më shumë se një e katërta e viteve të shëndetshme të humbura nga kanceri i gjirit globalisht mund t’i atribuohen shtatë faktorëve të modifikueshëm: obeziteti, sheqeri i lartë në gjak, duhanpirja, tymi pasiv, konsumi i lartë i alkoolit, aktiviteti i ulët fizik dhe konsumi i lartë i mishit të kuq. /GazetaExpress/