Një version i ri i barnave të famshme për humbje peshe mund të ndihmojë në luftimin e obezitetit tek macet, sugjerojnë shkencëtarët.
Kompania bioteknologjike Akston njoftoi javën e kaluar fillimin e një prove klinike në Kolegjin e Mjekësisë Veterinare të Universitetit Cornell, që do të testojë versionin e saj të injeksioneve GLP-1 tek macet mbipeshë.
Obeziteti është një nga problemet më të zakonshme shëndetësore tek macet shtëpiake: mbi 60 për qind e maceve në SHBA klasifikohen si mbipeshë ose obeze, sipas të dhënave të fundit të Association for Pet Obesity Prevention (APOP).
Një sondazh i vitit 2024 nga APOP zbuloi se 1 në 3 pronarë macash në SHBA e shihnin macen e tyre si mbipeshë – një rritje prej 17% krahasuar me vitin e kaluar.
Ashtu si tek njerëzit, obeziteti te macet çon në një varg problemesh afatgjata, përfshirë diabetin dhe sëmundjet e zemrës. Ekspertët vlerësojnë se macet obeze mund të jetojnë 5 deri në 10 vjet më pak se macet me peshë të shëndetshme, të cilat zakonisht jetojnë 13–17 vjet.

Si funksionon studimi?
Prova klinike, e cila sapo ka nisur rekrutimin, do të përfshijë 70 deri në 140 mace mbipeshë ose obeze, të cilat do të marrin injeksionin javor AKS-562c për 11 javë.
Ky medikament kombinon GLP-1 – i njëjti hormon që përdoret në ilaçet e humbjes së peshës si Ozempic dhe Wegovy – me pjesën “bisht” të një antitrupi, të quajtur fragment crystallizable region.
Kjo platformë e proteinave të bashkuara (Fc-fusion) lejon krijimin e terapive që përshtaten më mirë me përgjigjen imunitare të kafshëve.
Dr. Todd Zion, bashkëthemelues dhe CEO i Akston, tha:
“Obeziteti te macet është një nga problemet më të zakonshme, por më pak të trajtuarat në mjekësinë veterinare. Me një terapi GLP-1 një herë në javë, po adresojmë një nevojë të madhe dhe po u japim maceve mundësinë për jetë më të gjatë e më të shëndetshme.”
Sipas VCA Animal Hospitals, macet e moshës 8–12 vjeç kishin gati trefish rrezik më të lartë vdekjeje nëse ishin obeze, krahasuar me ato me peshë normale.
Kur konsiderohet një mace mbipeshë?
Mbipeshë → 10–20% mbi peshën ideale
Obeze → Mbi 20% mbi peshën ideale
Pesha ideale ndryshon sipas racës, përmasave, moshës dhe seksit. Në përgjithësi:
Macet e rritura: 3.6–5.4 kg
Maine Coon: 7–11 kg
Siamese: 2.7–4.5 kg
Shenjat e mbipeshës përfshijnë:
brinjë që nuk preken lehtësisht
bark të varur ose të theksuar
Në studim, përdoret sistemi standard i vlerësimit Body Condition Score (BCS). Një mace me vlerësim 7/9 ose më lart kualifikohet për pjesëmarrje.

A mund të humbin macet peshë pa ilaçe?
Ashtu si njerëzit, macet mund të humbin peshë me:
dietë të kontrolluar
racione të përcaktuara
ushqime të pasura me proteina
lojëra interaktive dhe aktivitete fizike
Megjithatë, terapia GLP-1 mund të ndihmojë duke ulur oreksin e tyre dhe duke përshpejtuar procesin e dobësimit.
Interesi i pronarëve
Peter Sterne, pronar i një maceje 15-vjeçare të quajtur Thurston, u shpreh për Daily Mail:
“Duhet ta regjistrojmë Thurston-in menjëherë.”
Aktualisht, rekrutimi në Universitetin Cornell ka nisur dhe studiuesit po skanojnë macet e para. Qëllimi është regjistrimi i 70 maceve, me mundësi dyfishimi në 140.
Kriteret e kualifikimit:
Të paktën 1 vjeç
BCS ≥ 7/9
Gjendje e përgjithshme e mirë shëndetësore
Macet nuk pranohen nëse kanë:
sëmundje kronike të veshkave (stadiumi 2+)
sëmundje të mëlçisë
diabet
pankreatit
sëmundje infektive
enteropati kronike
hipertiroidizëm
Studimi pason testimet paraprake në laboratorët e Cornell, të cilat treguan humbje peshe pa efekte anësore.

Akston po punon edhe me qentë
Kompania ka nisur gjithashtu një program GLP-1 për qentë – rreth gjashtë muaj prapa programit për macet.
APOP vlerëson se 56–60% e qenve në SHBA janë mbipeshë ose obeze.
Edhe qentë me mbipeshë të moderuar mund të jetojnë dy vjet më pak se qentë me peshë të shëndetshme.
Dr. Patrick Carney, profesor në Cornell, tha:
“Ofrojmë një mjet që u lejon veterinerëve të menaxhojnë më efektivisht peshën e tepërt te macet – një zgjidhje e sigurt e efektive që aktualisht mungon. Ne jemi të inkurajuar nga interesi i pronarëve për të regjistruar kafshët e tyre.” /GazetaExpress/