Iluzioni optik që sfidon perceptimin e ngjyrave

Fun

Gazeta Express

30/03/2026 22:56

Çfarë ngjyre kanë pikët në këtë imazh?

Një iluzion optik mahnitës është krijuar nga shkencëtarët për të treguar se si perceptimi ynë i ngjyrës mund të manipullohet lehtësisht.

Në një vështrim të parë mund të duket si një pyetje e thjeshtë. Por, nëse e analizoni me kujdes imazhin për disa sekonda, do të vini re se ngjyrat ndryshojnë midis një nuancë blu dhe një nuancë të purpurt, në varësi të pikës në të cilën përqendroheni.

Hinnerk Schulz-Hildebrandt, inxhinier i optikës biomjekësore në Harvard Medical School, krijoi këtë iluzion për të treguar se si funksionojnë qelizat që zbulojnë ngjyrën në sytë tanë. Ai e përfshiu këtë si pjesë e një studimi, botuar në revistën Perception, që tregon se truri ynë mund të lexojë gabim ngjyrat.

“Ne këtë studim përshkruajmë një iluzion optik të ri ku strukturat purpur (pikët) perceptohen si purpuri në pikën e fokusit, ndërsa strukturat përreth të së njëjtës ngjyrë perceptohen më shumë drejt një nuancë blu,” shkroi ai.

“Ndërsa rritet distanca e vështrimit, një numër më i madh i strukturave purpur kthehen përsëri në dukje të purpurta.”

Shkencëtari shpjegoi se në sytë tanë ekzistojnë tre lloje qelizash të quajtura cones që zbulojnë ngjyra: L–cones, S–cones dhe M–cones, që përkthehen si të gjata, të shkurtra dhe të mesme dhe lidhen me gjatësinë e valës së dritës ndaj së cilës janë më të ndjeshme.

L–cones kapin më mirë nuancat e kuqe

S–cones detektojnë ngjyrat blu

M–cones janë më të ndjeshëm ndaj gjelbër dhe të verdhës

Këto qeliza nuk janë të shpërndara në mënyrë të barabartë në të gjithë syrin. Në zonën e vizionit më të mprehtë, S–cones që kapin nuancat blu janë pothuajse të zhdukur. Kjo do të thotë se sytë tanë nuk janë aq të aftë për të parë ngjyrën blu sa ngjyrat e tjera, veçanërisht kur e shikojmë drejtpërdrejt.

“Zakonisht nuk e vërejmë këtë,” tha Jenny Bosten, neuroshkencëtare vizuale në Universitetin e Sussex, për Scientific American. “Truri ynë ka mësuar të ‘korrigjojë’ këtë diferencë.”

Në iluzionin e nëntë pikave, truri ynë ndryshon mënyrën se si percepton ngjyrën për ta bërë më të dallueshme, shpjegoi Schulz-Hildebrandt. Në pamje të parë, ngjyrat e pikave dhe sfondi duken mjaft të ngjashme. Truri interpreton kombinimin dhe i percepton pikët si “më purpur” për t’i dalluar nga sfondi.

Efekti ku disa pika bëhen “më purpur” ndërsa ato përreth bëhen “më blu” mund të shihet edhe në kohë reale ndërsa skanoni imazhin. Megjithatë, ky efekt dobësohet nëse shikoni iluzionin nga një distancë më e largët.

“Kombinimi i këtyre mekanizmave krijon një ilustrim vizual unik dhe impresionues,” shkroi ai.

“Një model objektesh purpur mbi një sfond blu duket purpuri vetëm në pikën ku shikuesi fokusohet drejtpërdrejt. Në periferi, perceptimi lëviz drejt ngjyrës blu. Ndërsa rritet distanca e vështrimit, numri i objekteve që perceptohen si purpur ndryshon gjithashtu.” /GazetaExpress/