Ilaçi i lirë që “imiton ushtrimet fizike”

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

07/04/2026 22:21

Një ilaç i zakonshëm dhe shumë i lirë, i përdorur nga miliona njerëz, mund të imitojë disa nga përfitimet e aktivitetit fizik intensiv – edhe tek ata që nuk ushtrohen fare, sugjeron një studim i ri.

Tabletat me recetë, tashmë të disponueshme gjerësisht në sistemet shëndetësore, mund të ndihmojnë në kontrollin e peshës dhe mbrojtjen e zemrës, madje edhe tek personat fizikisht joaktivë.

Bëhet fjalë për metforminën, një ilaç që përdoret nga rreth tre milionë pacientë me diabet të tipit 2 dhe që kushton shumë pak për dozë. Studime të mëparshme e kanë lidhur atë edhe me uljen e rrezikut të disa llojeve të kancerit.

Si funksionon?

Shkencëtarët besojnë se metformina mund të rrisë nivelet e një molekule që prodhohet gjatë ushtrimeve fizike. Kjo molekulë ndihmon në:

rregullimin e sheqerit në gjak

përmirësimin e shëndetit kardiovaskular

Studimi, i realizuar nga Universiteti i Miamit dhe i publikuar në EMBO Molecular Medicine, analizoi 29 burra të diagnostikuar me kancer të prostatës.

Rezultatet treguan se metformina rriti nivelet e një molekule të quajtur Lac-Phe, e cila zakonisht rritet pas aktivitetit fizik intensiv.

Çfarë është Lac-Phe?

Lac-Phe është një molekulë që:prodhohet gjatë ushtrimeve

lidhet me uljen e oreksit

mund të ndihmojë në humbjen e peshës

Ajo zakonisht rritet pas stërvitjes së fortë, por në këtë studim u rrit edhe pa aktivitet fizik – vetëm nga përdorimi i ilaçit.

Çfarë tregoi studimi?

Metformina nuk trajtoi drejtpërdrejt kancerin e prostatës

Por ajo rriti nivelet e Lac-Phe pa ushtrime fizike

Kjo mund të jetë veçanërisht e rëndësishme për pacientët që nuk mund të ushtrohen për shkak të lodhjes ose trajtimit

Sipas studiuesve, ky efekt mund të ndihmojë në përmirësimin e metabolizmit gjatë trajtimeve të vështira.

Pse ka rëndësi kjo?

Ekspertët theksojnë se kujdesi ndaj pacientëve me kancer nuk lidhet vetëm me trajtimin e tumorit, por edhe me:

mirëqenien e përgjithshme

metabolizmin

aftësinë për të përballuar trajtimin

Mbështetja e shëndetit metabolik mund të ndikojë në mënyrën se si pacientët ndihen dhe reagojnë ndaj terapive, edhe nëse nuk ndikon drejtpërdrejt në rritjen e tumorit.

Përfitime të tjera të mundshm

Studime të mëparshme sugjerojnë se metformina mund:

të ulë rrezikun e disa kancereve (si ai i ezofagut)

të ngadalësojë rritjen e qelizave kancerogjene

të ulë nivelet e insulinës, hormon që ndihmon përhapjen e qelizave malinje

Ajo përdoret kryesisht për trajtimin e diabetit të tipit 2, kur dieta dhe aktiviteti fizik nuk janë të mjaftueshme. Gjithashtu, përdoret edhe për të përmirësuar fertilitetin tek gratë me sindromën e vezoreve policistike.

Megjithëse nuk zëvendëson aktivitetin fizik, metformina mund të ofrojë disa përfitime të ngjashme në nivel metabolik. Megjithatë, nevojiten më shumë studime për të kuptuar plotësisht potencialin e saj.

Mesazhi kryesor: ilaçet mund të ndihmojnë, por nuk e zëvendësojnë plotësisht një stil jetese aktiv dhe të shëndetshëm. /GazetaExpress/