Hokusai në skenë: Valë, jetë dhe operë

Arte

Gazeta Express

10/02/2026 19:38

Katsushika Hokusai, artisti japonez i njohur për printin e tij ikonë Under the Wave off Kanagawa, arriti të mbijetojë një goditje rrufeje, një goditje cerebrale dhe një zjarr që shkatërroi studion e tij – dhe krijoi një nga imazhet më të njohura në botë. Tani jeta e tij e “egër dhe e mahnitshme” ka frymëzuar një operë.

Opera ka frymëzuar shumë artistë të shekullit të 20-të: Oskar Kokoschka për Magic Flute dhe Ballo in Maschera, Salvador Dalí për Salome, David Hockney për Rake’s Progress, dhe Marc Chagall për plafonin e Opéra Garnier në Paris. Por pak opera kanë portretizuar artistë vizualë; vetëm dy janë të njohura: Mathis der Maler e Hindemith për piktorin Matthias Grünewald dhe Benvenuto Cellini e Berliozit.

Me operën e re të Scottish Opera, The Great Wave, historia hyn në territor të panjohur. Printi që i jep emrin produksionit është i njohur në botën e sotme përmes magnetëve frigoriferikë apo mbajtësve telefoni, por pak e dinë origjinën ose jetën e artistit. Hokusai lindi në 1760 në Edo (sot Tokio) dhe jetoi deri në moshën 88-vjeçare, një jetë e jashtëzakonshme për kohën. Ai krijoi mbi 30,000 vepra, përfshirë piktura, skica, ilustruese për Hokusai Manga dhe printime druri, duke përdorur të paktën 30 emra të ndryshëm dhe duke u riformuar vazhdimisht.

Opera trajton jetën e Hokusai-t në pesë akte të ndryshme, jo në rend kronologjik: fillon me funeralin e tij dhe fokusohet kryesisht në marrëdhënien me vajzën e tij, Ōi, gjithashtu një artiste e talentuar. Ōi është një karakter i jashtëzakonshëm që rikthehet në studio pas divorcit nga bashkëshorti i saj artist, duke ruajtur lidhjen e ngushtë me babanë dhe artin.

Kompozitori Dai Fujikura, i rritur në Japoni, ka përdorur instrumente tradicionale japoneze si shō, koto, shamisen dhe shakuhachi për të sjellë tingullin unik të kulturës japoneze. Shakuhachi, flauti japonez me tingull më të butë, përdoret në hapje dhe mbyllje të operës, duke interpretuar zërin e Hokusai-t në mendjen e vajzës së tij.

Skenografia dhe kostumet nuk përpiqen të riprodhojnë Japoninë historike të Hokusai-t, por ndikimi japonez është i dukshëm. Për shembull, printi i famshëm prezantohet fillimisht në monokrom, pastaj zbulohet spektri i plotë i ngjyrave, duke krijuar një efekt vizual magjepsës.

Për Ross dhe Fujikura, historia e Hokusai-t është universale: artisti i përjetshëm që përshtatet dhe rishpik veten vazhdimisht frymëzon edhe artistët e sotëm.

Ross thotë: “Ai është kaq bashkëkohor – ne kemi idenë e artistit romantik që gjithmonë lufton, por në shekullin 21 ne jemi më shumë si Hokusai – duhet të ndryshojmë për të mbetur të njëjtë.” Fujikura shton: “Energjia e tij për të qenë artist dhe për të krijuar pa pushim është diçka që unë e adhuroj tek ky njeri.”

The Great Wave është kështu një operë që bashkon vizionin, muzikën dhe historinë e artit japonez, duke sjellë Hokusai-n në skenën botërore me ngjyra, ritëm dhe emocion. /GazetaExpress/