Hilma af Klint: artistja e fshehur që rishkruan historinë e artit abstrakt

Arte

Gazeta Express

10/04/2026 22:44

Artistja suedeze Hilma af Klint vdiq në vitin 1944 duke besuar se bota nuk ishte ende gati për veprat e saj mistike, të cilat dekada më vonë do të trondisnin botën e artit dhe do të rishkruanin historinë e abstraksionit.

Sot ajo konsiderohet si një nga pionieret e artit abstrakt, para emrave si Wassily Kandinsky, Piet Mondrian dhe Kazimir Malevich. Megjithatë, gjatë jetës së saj ajo nuk kërkoi njohje publike, pasi veprat e saj avangardë u refuzuan nga bashkëkohësit.

Tani, më shumë se 80 vjet pas vdekjes së saj, af Klint po merr ekspozitën e parë të madhe personale në Francë, të organizuar nga Grand Palais dhe Centre Pompidou. Ekspozita vë në qendër ciklin e saj të njohur Paintings for the Temple, të krijuar në bashkëpunim me një grup grash me bindje shpirtërore dhe vizione utopike.

Kuratore Pascal Rousseau thekson se artistja ka qenë për dekada e anashkaluar në Francë dhe se kjo ekspozitë është pjesë e një rishikimi më të gjerë ndërkombëtar mbi rolin e grave në artin modern.

E lindur në vitin 1862, af Klint ishte ndër gratë e para të pranuara në Akademinë Mbretërore të Arteve të Bukura në Stokholm. Ajo u formua si piktore klasike, por një pjesë e madhe e veprës së saj më të rëndësishme u krijua brenda grupit shpirtëror “The Five” dhe në kuadër të Shoqërisë Teozofike, e cila në fund të shekullit XIX promovonte ide mistike dhe ezoterike.

Ajo besonte në engjëj, rimishërim dhe mesazhe nga botë të tjera. Pikërisht kjo botë shpirtërore, sipas studiuesve, ushqeu krijimtarinë e saj jashtëzakonisht origjinale.

Af Klint pikturonte gjithashtu portrete dhe peizazhe tradicionale për publikun, por veprat e saj abstrakte i mbante të fshehura, e bindur se nuk do të kuptoheshin. Para vdekjes, ajo la udhëzime që më shumë se 1,200 piktura dhe 126 skica të mos ekspozoheshin për 20 vite dhe të mos shiteshin kurrë.

Për dekada me radhë, veprat e saj mbetën të panjohura. Vetëm në vitin 1986 ato u prezantuan për herë të parë jashtë Suedisë, në Los Anxhelos. Më vonë, një ekspozitë e madhe në Stokholm në vitin 2013 e vendosi përfundimisht në vëmendjen ndërkombëtare.

Sot studiuesit theksojnë se historia e artit abstrakt duhet rishikuar, pasi kontributi i saj është injoruar për një kohë të gjatë. Veprat e saj, përfshirë serinë monumentale The Ten Largest, konsiderohen si ndër më të rëndësishmet e artit modern dhe ndoshta ndër të fundit raste për t’u parë në gjendjen e tyre aktuale, për shkak të brishtësisë së tyre. /GazetaExpress/