Përpara samitit të NATO-s në Ankara, qeveria gjermane pret Sekretarin e Përgjithshëm Mark Rutte. Ai ka vlerësuar angazhimin e Gjermanisë, megjithëse mbetet shumë për t’u bërë brenda Bundeswehr-it.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ishte plot lëvdata pasi mori pjesë në një takim të kabinetit federal gjerman si i ftuar: “Gjermania po udhëheq rrugën dhe Gjermania po i respekton angazhimet e saj” , u tha ai gazetarëve në Bendlerblock, selinë e Ministrisë së Mbrojtjes në Berlin. Kabineti – i cili zakonisht mblidhet në Kancelari – e mbajti takimin e tij atje të mërkurën (01.07.2026), në përputhje me fokusin e agjendës: përgatitjet për samitin e NATO-s në Ankara më 7 dhe 8 korrik.
Rutte theksoi mbështetjen e Gjermanisë për Ukrainën dhe vlerësoi angazhimin e Bundeswehr-it për të mbrojtur Shtetet Baltike kundër agresionit të mundshëm rus. Dhe, sigurisht, diskutimi preku edhe çështjen e financimit. Rutte e përshkroi lëvizjen e qeverisë federale për të rritur shpenzimet e mbrojtjes në 3.5% të PBB-së deri në vitin 2029 si një “arritje të jashtëzakonshme” që kërkon guxim dhe vendosmëri politike.
Në të vërtetë, buxheti i mbrojtjes i Gjermanisë po arrin nivele të papara: mbi 108 miliardë euro këtë vit dhe afërsisht 152 miliardë euro deri në vitin 2029. “Gjermania do të arrijë objektivin prej 3.5% të dakorduar vitin e kaluar në Hagë që në vitin 2029 – shumë përpara afatit të caktuar për NATO-n në tërësi”, vuri në dukje gjithashtu Kancelari Friedrich Merz (CDU) pas mbledhjes së kabinetit.
Në samitin në Hagë, NATO kishte vendosur vitin 2035 si datën e synuar. Deri atëherë, të gjitha shtetet anëtare duhet të rezervojnë 5% të produktit të tyre të brendshëm bruto (PBB) për mbrojtjen – 3.5% direkt për forcat e armatosura dhe 1.5% për infrastrukturën që lidhet me mbrojtjen. Për të përmbushur këtë qëllim, qeveria federale duhet të marrë borxhe të konsiderueshme dhe të shkurtojë shpenzimet në fusha të tjera.
Katalizatori ishte kërkesa e Presidentit të SHBA-së Donald Trump që evropianët duhet të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e tyre, në vend që të mbështeten rehat te Shtetet e Bashkuara, anëtari i NATO-s me ushtrinë më të fuqishme. Tani dihet se SHBA-ja synon të zvogëlojnë ndjeshëm kontributet e tyre ushtarake në NATO. Kjo ndikon në aftësitë kryesore, siç janë furnizimi ajror me karburant i cisternave, avionëve luftarakë dhe anijeve luftarake. Duke vepruar kështu, SHBA-të po rrisin më tej presionin mbi evropianët që të mbajnë më shumë përgjegjësi brenda NATO-s.
Kancelari Merz: “Angazhim me qeverinë amerikane si të barabartë”
Ndarja e barrës midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara do të jetë një temë kyçe në samitin e NATO-s. “NATO është dhe do të mbetet një aleancë transatlantike”, theksoi Rutte në Berlin, “por ne kemi nevojë për një ekuilibër më të mirë në këtë fushë”. Kancelari Merz deklaroi: “Ne po i afrohemi javës së ardhshme me shumë besim dhe u themi amerikanëve: ju vareni nga ne dhe ne varemi nga ju”. Ne duhet të angazhohemi me qeverinë amerikane si të barabartë.
Prandaj, pritjet në lidhje me evropianët – dhe veçanërisht Gjermaninë – janë të larta. Megjithatë, vetëm paratë nuk janë të mjaftueshme: Bundeswehr-it ende i mungon personeli për të përmbushur kërkesat e NATO-s. Ka edhe boshllëqe në infrastrukturën ushtarake.
Për këtë arsye, Kabineti miratoi disa ligje që synojnë forcimin e Bundeswehr-it gjatë takimit të tij në Ministrinë e Mbrojtjes. Këto masa përfshijnë përshpejtimin e ndërtimit të infrastrukturës ushtarake, konkretisht kazermave të reja, fushave të stërvitjes dhe depove të municioneve.
Janë planifikuar gjithashtu përshtatje në lidhje me forcën rezervë: qëllimi është që të ketë 200.000 rezervistë të gatshëm për vendosje deri në vitin 2035. Ky është një qëllim ambicioz; që nga viti 2025, pak më shumë se 60000 rezervistë ishin “caktuar” – që do të thotë të caktuar përgjithmonë në role specifike brenda rezervës. Megjithatë, potenciali është shumë më i madh: qindra mijëra ushtarë kanë shërbyer në Bundeswehr gjatë dekadave të fundit, një periudhë që përfshinte shërbimin e detyrueshëm ushtarak për burrat deri në vitin 2011. Në të ardhmen, duhet të jetë përsëri e mundur të thirren rezervistët për ushtrime ushtarake, duke kërkuar që punëdhënësit t’u japin atyre leje.
Numri i personelit ushtarak në detyrë aktive pritet gjithashtu të rritet, duke u rritur nga shifra aktuale prej rreth 185.000 në të paktën 260.000 deri në mesin e viteve 2030.
Për momentin, Forcat e Armatosura Gjermane,Bundeswehri ende mbështetet në një fushatë intensive rekrutimi për të gjetur vullnetarë të mjaftueshëm. Për këtë vit, Ministria e Mbrojtjes tashmë raporton rreth 11.000 rekrutë të rinj në të gjitha degët e Bundeswehr-it – një rritje prej 13% krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar.
Ndoshta jo ndërhyrje detare në Ngushticën e Hormuzit
Situata në lidhje me Iranin u trajtua gjithashtu në konferencën e shtypit, pasi ajo ndikon në Bundeswehr. Marina ka deklaruar gatishmërinë e saj, në kushte të caktuara, për të marrë pjesë në operacionet e pastrimit të minave në Ngushticën e Hormuzit.Për këtë qëllim, dy anije të Bundeswehr-it – një minapastruese dhe një anije furnizimi – janë vendosur në Xhibuti, Afrikë, si një masë paraprake. Ato aktualisht janë duke pritur atje, “por nuk do të presin pafundësisht”, tha Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius.
Për momentin, ai nuk sheh asnjë skenar “ku situata mund të përshkallëzohet me shpejtësi dhe ne do të hyjmë në Ngushticën e Hormuzit për të pastruar minat”. Të martën, Irani e hodhi poshtë qartë një propozim nga Franca në lidhje me një mision të tillë. “Pra, është plotësisht jashtë diskutimit.” Ai do të marrë një vendim këtë verë “në kohën e duhur”, duke vënë në dukje se, nëse do të vijë koha për këtë, “ushtarët tanë do të preferonin ta kalonin verën në vapë 40 gradë në Berlin sesa në vapë gati 50 gradë në Xhibuti”, tha Pistorius, duke aluduar në valën e të nxehtit që ka goditur Gjermaninë ditët e fundit. /DW