Euronews: Zgjerimi i BE-së rrezikon të bëhet viktimë e suksesit të vet

Lajme

Gazeta Express

31/07/2026 11:26

Zgjerimi i Bashkimit Evropian po përshpejtohet, por departamenti përgjegjës i Komisionit Evropian po mbetet pa kapacitete për të menaxhuar njëkohësisht negociatat me disa vende kandidate.

Komisioni Evropian po përballet me mungesë kapacitetesh për të zhvilluar njëkohësisht disa procese të anëtarësimit në BE – dhe situata mund të bëhet edhe më sfiduese në të ardhmen.

Drejtoria e Përgjithshme për Zgjerimin dhe Fqinjësinë Lindore (DG ENEST), institucioni përgjegjës për procesin e zgjerimit, po përballet me sfida në rritje për sa i përket kapaciteteve, sipas tre burimeve të njohura me çështjen.

Në mënyrë ironike, kjo ngarkesë është rezultat i vrullit të ri të zgjerimit të BE-së: gjatë gjashtë muajve të fundit janë mbyllur më shumë kapituj negociues sesa gjatë gjithë dekadës së kaluar.

Mali i Zi, që konsiderohet vendi më përpara në procesin e anëtarësimit, aktualisht është në fazën e hartimit të Traktatit të Anëtarësimit dhe synon të bëhet anëtari i 28-të i Bashkimit Evropian deri në vitin 2028. Shqipëria ndjek nga afër dhe shpreson të nisë punën për traktatin e saj të anëtarësimit në fillim të vitit të ardhshëm.

Përfundimi i procesit të anëtarësimit me Podgoricën ka kërkuar krijimin e një grupi të posaçëm pune, gjë që ka detyruar Komisionin të rishpërndajë burimet njerëzore, veçanërisht zyrtarët që punojnë me vendet e Ballkanit Perëndimor, të cilat nuk kanë shënuar përparim të dukshëm kohët e fundit.

“Nuk janë vetëm vendet kandidate që e kanë të vështirë të përballojnë ngarkesën e madhe të punës,” tha një zyrtar për Euronews në kushte anonimiteti. “Komisioni ka humbur kujtesën institucionale dhe kapacitetin që kishte gjatë valës së fundit të zgjerimit.”

Situata bëhet edhe më e ndërlikuar pasi DG ENEST, ashtu si shumë departamente të tjera të Komisionit, mbështetet kryesisht në kontrata të përkohshme dhe ka pak zyrtarë të përhershëm. Kjo sjell një qarkullim të lartë të stafit dhe mungesë përvoje në përmbylljen e negociatave, duke qenë se vendi i fundit që iu bashkua BE-së ishte Kroacia në vitin 2013.

Ndërkohë, Islanda po rikthehet papritur në procesin e zgjerimit dhe ka caktuar një referendum më 29 gusht për të vendosur nëse do ta rifillojë rrugën drejt anëtarësimit në BE. Nëse Rejkjaviku vendos të vazhdojë, Komisioni do të duhet të krijojë një tjetër grup pune për Traktatin e Anëtarësimit dhe të shtojë ndjeshëm burimet e dedikuara për këtë vend.

Pika të tjera presioni janë Ukraina dhe Moldavia, të cilat kanë hapur dy kapituj negociues gjatë javëve të fundit. Politikisht ekziston synimi që deri në fund të vitit të hapen edhe katër grupet e mbetura të negociatave, megjithëse Hungaria ka kërkuar një qasje më graduale për arsye të politikës së saj të brendshme.

 Sipas metodologjisë aktuale të zgjerimit, asnjë vend nuk i ka hapur ndonjëherë të gjitha grupet negociuese njëkohësisht. Shqipëria ka ecur me ritëm jashtëzakonisht të shpejtë, por edhe asaj iu desh më shumë se një vit për t’i hapur zyrtarisht të gjitha.

Komisioni vazhdoi punën përgatitore edhe gjatë periudhës kur kandidatura e Ukrainës për anëtarësim u bllokua nga Hungaria e udhëhequr nga Viktor Orbán – një proces i njohur si frontloading, ku përgatitjet teknike kryhen paraprakisht. Megjithatë, ambicia politike për të avancuar njëkohësisht në disa grupe negociuese mund të përballet tani me kufizimet reale, si nga ana e BE-së ashtu edhe nga vendet kandidate.

 Në Bruksel, zyrtarët pranojnë se ecja përpara me kaq shumë vende njëherësh do të kërkojë domosdoshmërisht rishpërndarjen dhe ripërcaktimin e prioriteteve të burimeve të brendshme.

Edhe Kievi dhe Kishinau po arrijnë kufijtë e kapaciteteve të tyre, pasi as Ukraina dhe as Moldavia nuk kanë menaxhuar më parë negociata dhe përafrim ligjor me një kompleksitet të tillë.

Komisioni nuk është i vetmi institucion i BE-së që po përballet me sfida në procesin e zgjerimit. Edhe Këshilli i Bashkimit Evropian dhe shtetet anëtare po përpiqen të forcojnë kapacitetet e tyre të brendshme.

Pasi e ka bërë zgjerimin një nga shtyllat kryesore të politikës së jashtme, Brukseli do të përballet me një provë të rëndësishme në muajt në vijim: të dëshmojë se ka burime të mjaftueshme për ta mbështetur angazhimin e tij politik, shkruan Euronews.