Ekuacioni tronditës që parashikon datën e saktë të “fundit të botës” – dhe sipas tij, ajo është shumë afër

Mistere

Gazeta Express

08/01/2026 20:26

Parashikimet për fundin e botës kanë ekzistuar gjithmonë. Një nga më të hershmet e dokumentuara daton rreth 4.800 vjet më parë, kur një shkrues asirian ankohej për rënien morale të të rinjve, duke e parë këtë si shenjë të një kolapsi të afërt shoqëror.

Shumica e këtyre parashikimeve apokaliptike kanë ardhur nga figura fetare apo profetë vetëshpallur. Për shembull, udhëheqësi hebre Simon bar Giora parashikoi fundin e botës rreth vitit 70 pas Krishtit, ndërsa një pastor nga Afrika e Jugut, Joshua Mhlakela, pretendoi se ai do të ndodhte tetorin e kaluar.

Megjithatë, jo çdo paralajmërim për “fundin” bazohet vetëm në besime apo interpretime fetare. Një parashikim i bërë 65 vjet më parë, i mbështetur në matematikë dhe analiza demografike, vazhdon të përmendet edhe sot – dhe për disa shkencëtarë mbetet intriguese.

Parashikimi që vendos datën: 13 nëntor 2026

Në nëntor të vitit 1960, revista shkencore Science publikoi një studim nga tre studiues të Universitetit të Illinois: Heinz von Foerster, Patricia M. Mora dhe Lawrence W. Amiot. Ata paralajmëruan për një katastrofë globale të mundshme, të datuar konkretisht më të premten, 13 nëntor 2026.

Ndryshe nga skenarët tipikë apokaliptikë – luftë bërthamore, asteroidë apo shpërthime supervullkanike – studiuesit identifikuan një kërcënim më të thjeshtë, por më të pashmangshëm: mbipopullimin.

Sipas analizës së tyre, përparimet mjekësore po nxisnin një rritje të jashtëzakonshme të popullsisë globale. Ata ndërtuan një model matematikor sipas të cilit numri i njerëzve në Tokë do të “prirej drejt pafundësisë” rreth vitit 2026 – një pikë teorike ku burimet, veçanërisht ushqimi, nuk do të mjaftonin më.

Në vitin 1960, planeti kishte rreth 3 miliardë banorë. Sot, në fillim të vitit 2026, popullsia botërore ka kaluar 8 miliardë, dhe ende nuk ka shenja të qarta të një rënieje të shpejtë. Sipas projeksioneve aktuale, popullsia globale pritet të fillojë të bjerë diku rreth vitit 2080, jo në vitin 2026.

Paralelet me teorinë e Malthusit

Ideja nuk është e re. Në vitin 1798, ekonomisti britanik Thomas Malthus paralajmëroi se njerëzimi do të përballej në mënyrë të pashmangshme me mungesë ushqimi. Ai shkruante se rritja e popullsisë është eksponenciale, ndërsa prodhimi ushqimor rritet në mënyrë aritmetike.

Deri më sot, Malthusi është konsideruar kryesisht i gabuar, pasi inovacionet bujqësore, teknologjia dhe globalizimi kanë arritur të mbajnë hapin me kërkesën ushqimore. Megjithatë, debati për kufijtë realë të rritjes vazhdon.

Frika e të pasurve dhe përgatitjet “apokaliptike”

Edhe pse shumica e shkencëtarëve nuk e marrin seriozisht idenë e një “fundi të botës” në vitin 2026, disa individë jashtëzakonisht të pasur duket se po përgatiten për skenarë ekstremë.

Mark Zuckerberg, drejtuesi i Meta-s, ka investuar rreth 187 milionë dollarë për të blerë 1.600 hektarë tokë në Hawaii, ku thuhet se po ndërton një rezidencë luksoze me strehë nëntokësore, energji dhe furnizim ushqimor të pavarur.

Jeff Bezos, themeluesi i Amazon, ka shpenzuar rreth 147 milionë dollarë për dy prona në Indian Creek Island, Florida.

Ndërkohë, Larry Ellison, themeluesi i Oracle, ka blerë pothuajse të gjithë ishullin Lanai në Hawaii.

Këto vende janë pa dyshim parajsa turistike, por në të njëjtën kohë do të ishin strategjikisht të favorshme në rast të një krize globale – të tipit “malthusian” – si ato që shfaqen shpesh në filmat distopikë, me mungesa ushqimi, kaos social dhe dhunë.

Sa serioz duhet marrë ky parashikim?

Është thelbësore të theksohet se ky nuk është një parashikim i pranuar shkencërisht për fundin e botës, por një model teorik i ndërtuar mbi supozime që nuk janë realizuar plotësisht. Rritja e popullsisë ka filluar të ngadalësohet në shumë vende dhe kapaciteti njerëzor për përshtatje ka rezultuar historikisht më i madh sesa parashikimet më pesimiste.

Me fjalë të tjera: 13 nëntori 2026 ka shumë gjasa të kalojë si çdo ditë tjetër. Por studimi mbetet një kujtesë e fortë se presioni mbi burimet globale është real – dhe se mënyra se si menaxhojmë rritjen, ushqimin dhe mjedisin do të përcaktojë të ardhmen tonë, jo një ekuacion i vetëm. /GazetaExpress/