Eksperti zbulon pesë vendet në shtëpinë tuaj ku jeni më të ekspozuar ndaj mikroplastikës që shkakton kancer

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

07/01/2026 19:52

Shtëpitë amerikane janë të mbushura me mikroplastikë që dëmton ADN-në dhe favorizon zhvillimin e kancerit. Disa burime janë të dukshme, si lugët plastike, por të tjerat shpesh kalojnë pa u vënë re.

Dr. Paul Saladino, një influencues i shëndetit dhe ish-psikiatër, zbuloi në një video të fundit pesë vendet kryesore në shtëpi ku njeriu është më i ekspozuar ndaj mikroplastikës, duke përfshirë edhe vendet që nuk duket se paraqesin rrezik.

Sipas Saladino-s, më të dëmshmit janë: gotat e letrës për kafe, çaj-paketat me shtresë plastike, konservat, tabla plastike për prerje dhe shishet e fëmijëve. Më parë, ai kishte paralajmëruar se edhe furçat e dhëmbëve janë një burim kryesor i mikroplastikës.

Ku gjenden mikroplastikat në shtëpi

Uji i shisheve, lëngjet, pijet energjike dhe pije të gazuara: Shkencëtarët kanë gjetur grimca plastike të vogla edhe këtu, si dhe në ujë të rubinetit, fruta, perime, mish, ushqime të përpunuara, çaj të nxehtë, kafé dhe peshk.

Mikroplastikat lirohen kur shtresat plastike në produktet si gotat e kafeve të nxehta, çaj-paketat dhe shishet e foshnjës vinë në kontakt me lëngje të nxehta.

Gota njëpërdorimshe të letrës: Edhe pse duken si letër, ato kanë një shtresë të hollë plastike brenda për t’i bërë të papërshkueshme nga uji. Lëngu i nxehtë shkakton degradimin e kësaj shtrese dhe çlirimin e grimcave mikroskopike, të cilat menjëherë thithen nga organizmi. Një gotë e vetme mund të lëshojë mijëra grimca mikroplastike.

Çaj-paketat plastike: Sidomos ato të bëra nga rrjetë plastike si nylon, kur futen në ujë të valuar, polimerët e plastikes shkatërrohen shpejt, duke lëshuar miliarda grimca në një filxhan çaji.

Shishet e foshnjëve: Shumë prej tyre janë prej polipropileni. Kur sterilizohen me ujë të valuar dhe përdoren për përgatitjen e formulës me ujë të nxehtë, ato mund të lëshojnë miliona grimca plastike për litër. Foshnjat janë veçanërisht të ndjeshme ndaj inflamacionit, çrregullimeve hormonale dhe problemeve neurozhvillimore.

Konservat e ushqimit: Brendësia e shumicës së konservave mbulohet me epoksi plastik që shpesh përmban bisfenol, për të parandaluar korrozionin. Me kalimin e kohës dhe sidomos kur përmbajnë ushqime acide, të kripura ose me yndyrë, shtresa plastike degradon duke lëshuar grimca mikro dhe nanoplastike.

Tablat plastike për prerje: Përdorimi i përditshëm i tyre shkakton mikroplastikë përmes fërkimit me thikë. Çdo prerje lëshon grimca plastike që ngjiten në ushqim. Me kalimin e kohës, kur tabla zhvillon gropa nga prerjet, lëshimi i grimcave rritet. Një person mund të thithë dhjetëra miliona grimca në vit vetëm nga kjo praktikë e zakonshme e kuzhinës.

Si të reduktohet ekspozimi

Reduktimi i ekspozimit ndaj mikroplastikës mund të përmirësojë ndjeshëm shëndetin. Disa këshilla të ekspertëve përfshijnë:

Kufizoni plastikën njëpërdorimshe.

Zgjidhni enë prej qelqi ose metali në vend të plastikës.

Shmangni përdorimin e plastikes në përgatitjen e ushqimit (p.sh. tava jo-ngjitëse, mikrovalë me plastikë).

Lani më pak rroba sintetike dhe në ujë të ftohtë.

Zgjidhni ushqime të plota dhe filtrojini ujin e rubinetit.

Megjithatë, mikroplastika është gjithandej dhe nuk mund të shmanget plotësisht, por këto hapa mund të reduktojnë ekspozimin në mënyrë të konsiderueshme.

Studimet më të fundit

Në shkurt 2025, studiues nga Universiteti i New Mexico zbuluan se nivelet e mikroplastikës janë rritur me kalimin e kohës; të ndjerit në vitin 2024 kishin më shumë grimca në tru se ata që vdiqën në 2016.

Në shtator, studiues në Universitetin e Rhode Island zbuluan se mikro- dhe nanoplastikat mund të akumulohen në tru dhe të shkaktojnë gjendje të ngjashme me Alzheimer-in.

Studimet mbi miqtë gjenetikisht të modifikuar me gjenin APOE4 treguan se ekspozimi ndaj grimcave plastike ndikonte në kujtesë dhe sjellje, duke pasqyruar ndryshime të ngjashme tek pacientët njerëzorë me Alzheimer.

Studime të tjera lidhin mikroplastikën me sëmundjet e zemrës: mikroplastika në arterie rrit rrezikun për sulm në zemër, goditje ose vdekje brenda tre viteve.

Në thelb, ekspertët paralajmërojnë: pavarësisht se mikroplastika është e përhapur, marrja e masave për të zvogëluar kontaktin me të mund të mbrojë shëndetin tuaj afatgjatë. /GazetaExpress/