E gjithë e vërteta tragjike e Punch, majmunit viral

Fun

Gazeta Express

24/02/2026 20:55

Shkencëtarët zbuluan të vërtetën e trishtë pas Punch, majmunit japonez që ka fituar zemrat e miliona njerëzve në rrjetet sociale.

Punch është një macaque japonez shtatë muajsh, i lindur vitin e kaluar në Ichikawa Zoo, ku u refuzua nga nëna e tij.

Ruajtësit e kafshëve i dhanë një lodër të butë orangutan, me të cilin Punch krijoi menjëherë lidhje – dhe pamjet virale tregojnë majmunin duke u mbështetur tek lodra.

Fansat u ndjenë lehtësim për një moment kur u shfaq një macaque tjetër që kujdesej dhe qetësonte Punch.

Megjithatë, pak ditë më vonë, Punch u refuzua sërish – dhe këtë herë në mënyrë më agresive.

Pse e sulmojnë të tjerët Punch?

Sipas profesoreshës Jo Setchell, primatologe në Durham University, braktisja nga nëna është “shumë e rrallë” tek macaquet – dhe mund të ketë vendosur bazat për vështirësi tek Punch.

“Një majmun i vogël zakonisht ka mbrojtjen dhe mbështetjen e nënës dhe mëson reagimet e duhura prej saj, por Punch nuk ka këtë mbështetje, kështu që mund të mos ketë mësuar mënyrën e duhur të sjelljes,” tha profesoresha Setchell për Daily Mail.

Braktisja nga nëna ndodh zakonisht kur nëna është e re dhe pa përvojë.

“Kam lexuar se Punch ishte fëmija i parë i nënës së tij, kështu që ajo mund të mos kishte shumë përvojë,” shpjegoi profesoresha Setchell.

“Kam parë nëna primate të papërvoja të mbajnë fëmijën e tyre kokëposhtë dhe të duket e stresuar kur ai lëviz. Është një ndryshim i madh të shndërrohesh nga shtatzënia në mbajtjen e fëmijës ngjitur me barkun për herë të parë!”

Kushtet e nxehta gjatë lindjes së Punch mund të kenë kontribuar gjithashtu në braktisje.

“Nëse nëna është në gjendje të dobët, mund të prioritetizojë mbijetesën e saj dhe të ardhmen e fëmijëve të tjerë mbi kujdesin për një të vogël që ka pak shanse të mbijetojë,” shtoi profesoresha.

Edhe edukimi i nënës së Punch mund të ketë luajtur rol, sipas Dr. Emily Bethell, profesoreshë asociate në Liverpool John Moores University.

“Braktisja është më e mundshme nëse nëna vetë ka pasur një edukim jo të zakonshëm – për shembull, nëse u nda nga nëna e saj shumë herët ose përjetoi stres të hershëm, ndoshta në kushte kafazi,” tha ajo.

Por pse e sulmojnë majmunët e tjerë Punch?

Profesoresha Setchell thotë se gjithçka lidhet me hierarkinë e dominancës.

“Punch është një macaque japonez, dhe ata kanë hierarki të forta dominancë. Majmunët e tjerë po afirmojnë rangun e tyre,” shpjegoi ajo.

Dr. Bethell shtoi se majmunët e tjerë mund të kenë provuar fillimisht ta ndihmojnë Punch, duke vënë re mungesën e nënës.

“Macaquet janë shumë shoqërorë dhe interesi për të vegjëlit është i zakonshëm, duke përfshirë mbajtjen dhe kujdesin ndaj të tjerëve. Një të vogël i braktisur do të tërhiqte vëmendjen e majmunëve të tjerë, dhe mund të lindë konflikt për kush e mban. Kjo mund të çojë në trajtim të ashpër ndaj të vegjëlve.”

Ndërsa Punch ka pushtuar internetin, profesoresha Setchell nënvizon se majmunët “nuk janë kafshë shtëpiake”.

“Vëmendja në rrjetet sociale ndaj majmunëve të vegjël mund të rrisë kërkesën për ta pasur si kafshë shtëpiake dhe të ushqejë tregtinë e paligjshme, duke shkaktuar vuajtje të mëdha. Punch është një foshnjë i adhurueshëm, por kjo histori tregon sa shumë një majmun ka nevojë për nënën e tij. Ai do të rritet shpejt dhe do të ketë nevojë të jetojë me të tjerët e specie së tij.” /GazetaExpress/