“Dry January” mund të përmirësojë mirëqenien mendore – edhe nëse nuk respektohet për gjithë muajin

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

30/12/2025 19:56

Ka lajme pozitive për ata që po përgatiten të marrin pjesë në “Dry January”: studime të reja tregojnë se edhe një pauzë e shkurtër nga alkooli mund të përmirësojë humorin, gjumin dhe shëndetin e përgjithshëm, edhe nëse sfida nuk përmbahet plotësisht deri në fund.

Shkencëtarët e Universitetit Brown në SHBA kanë zbuluar se ndërprerja e përkohshme e konsumit të alkoolit sjell përfitime të matshme shëndetësore dhe i ndihmon njerëzit ta ulin konsumin edhe në afat më të gjatë.

Ekipi analizoi 16 studime të mëdha, ku përfshiheshin rreth 150 mijë pjesëmarrës, të cilat shqyrtonin efektet e “Dry January” – nismë që nxit ndërprerjen e alkoolit për një muaj të plotë.

Personat që e ndërprenë alkoolin plotësisht për 31 ditë raportuan gjumë më të mirë, humor më të qëndrueshëm, funksion më të shëndetshëm të mëlçisë dhe presion më të ulët të gjakut. Shumë prej tyre deklaruan gjithashtu se kishin humbur peshë, përqendroheshin më lehtë dhe ndiheshin më energjikë sesa më parë.

Në mënyrë inkurajuese, edhe ata që nuk arritën ta shmangnin alkoolin gjatë gjithë muajit, konsumuan më pak më pas dhe raportuan përmirësim të mirëqenies. Megjithatë, një numër i vogël pjesëmarrësish që nuk e përfunduan sfidën përjetuan një rritje të konsumit pas saj – një fenomen i njohur si “efekti rikthyes”.

Për këtë arsye, ekspertët po kërkojnë më shumë kërkime jo vetëm mbi “Dry January”, por edhe mbi “Damp January”, një qasje ku alkooli reduktohet ndjeshëm, por nuk përjashtohet plotësisht.

Studimi tregoi gjithashtu se personat që përdorën mjete mbështetëse – si aplikacioni “Try Dry”, email-e ditore motivuese ose mesazhe – kishin shumë më tepër gjasa ta përfundonin sfidën dhe të pinin më pak edhe më pas.

Autorja kryesore e studimit, Dr. Megan Strowger, studiuese postdoktorale (aktualisht në Universitetin e Buffalo, ndërsa kërkimi u realizua në Brown University), thekson se:

“Ky përkushtim çon në moderim të qëndrueshëm. Pjesëmarrja në ‘Dry January’ u jep njerëzve mundësinë të ndalen, të reflektojnë dhe të rishikojnë marrëdhënien e tyre me alkoolin – si në jetën shoqërore, ashtu edhe në shëndetin mendor dhe fizik.”

Profesorja Suzanne Colby, bashkautore e studimit, shton se sot ekziston shumë më tepër mbështetje për një stil jete pa alkool. Sipas saj, është bërë më e pranueshme shoqërisht të jesh “sober curious” ose të mos konsumosh alkool fare, pjesërisht falë ndikimit të rrjeteve sociale dhe figurave publike që flasin hapur për përfitimet e maturisë dhe e ulin stigmatizimin e mos-pirjes.

“Dry January” u lançua nga organizata Alcohol Change UK në vitin 2013 dhe nga rreth 4,000 pjesëmarrës në vitin e parë, sot përfshin miliona njerëz në mbarë botën.

Sipas studimit, pjesëmarrësit janë shpesh më të rinj, më shpesh gra, me të ardhura më të larta dhe me arsim universitar. Ata gjithashtu priren të identifikohen si konsumues më të rëndë se mesatarja – një grup që zakonisht është i vështirë për t’u përfshirë në programe ndërhyrjeje.

Dr. Matthew Meisel, bashkautor dhe profesor asistent në Brown University, thekson se kjo është veçanërisht pozitive, duke qenë se alkooli është thellësisht i rrënjosur në shoqëri. Ai nënvizon se një nga gjetjet kryesore është fakti që edhe ata që nuk abstenuan plotësisht përjetuan përfitime, veçanërisht në shëndetin mendor.

Profesorja Colby shton se mesazhi më i rëndësishëm është riformulimi i idesë së një pauze nga alkooli si një përvojë pozitive. Ajo tregon se e ka provuar vetë “Dry January” dhe ka ndjerë përfitimet drejtpërdrejt.

Gjetjet, të publikuara në revistën shkencore Alcohol and Alcoholism, vijnë në një kohë kur kërkimet po hedhin gjithnjë e më shumë dritë mbi rreziqet shëndetësore të alkoolit dhe kur gjithnjë e më shumë njerëz po e ulin konsumin.

Shkencëtarët bien dakord se konsumimi i tepruar i alkoolit mund të dëmtojë përfundimisht mëlçinë, të rrisë rrezikun e shumë llojeve të kancerit dhe të çojë në presion të lartë të gjakut.

Në Britani, konsumi i alkoolit ka rënë me rreth 10 për qind që nga viti 2000. Aktualisht, një i rritur mesatar konsumon rreth 10.11 litra alkool të pastër në vit – ekuivalente me rreth 505 pinta birre ose 112 shishe verë. Në vitin 2000, kjo shifër ishte 11.18 litra.

Të dhënat e Organizatës Botërore të Shëndetësisë tregojnë se e njëjta prirje vërehet në gjithë Evropën Perëndimore, madje edhe më e theksuar në disa vende. Në Irlandë, Francë dhe Gjermani, konsumi ka rënë përkatësisht me 29, 25 dhe 16 për qind.

Megjithatë, pavarësisht uljes së konsumit, vdekjet e lidhura me alkoolin në Britani kanë arritur një rekord të ri, me afro 10,500 raste në vitin 2023.

Shërbimi Shëndetësor Kombëtar (NHS) rekomandon që të mos konsumohen më shumë se 14 njësi alkooli në javë – rreth gjashtë gota verë ose gjashtë pinta birre. Ndërkohë, në SHBA rekomandohet që gratë të mos kalojnë shtatë pije standarde në javë, ndërsa burrat jo më shumë se 14. /GazetaExpress/