Dialekti ikonë i New York-ut po zhduket

Fun

Gazeta Express

23/02/2026 21:27

Dialekti i New York City, i njohur për zërat e yjeve si Robert De Niro, Al Pacino dhe Rosie O’Donnell, është një nga më të dallueshmit në botë. Por ky tingull klasik mund të zhduket së shpejti.

Një studim i kryer nga faqja The Word Finder ka treguar se shumë amerikanë besojnë se dialekti i New York-ut po humbet. Hulumtuesit intervistuan 3,042 të rritur amerikanë për dialektet rajonale që dëgjojnë më rrallë.

Në krye të listës është dialekti Appalachian, tipik i rajoneve malore në lindje të SHBA. Megjithatë, shqetësim ka ngritur edhe dialekti i New York City, i cili u rendit i 12-ti në listë dhe konsiderohet “në rrezik”.

“Dialektet e rrënjosura në zona shumë specifike – Appalachian, Southern, Louisiana – janë në krye të listës së dialekteve që po përdoren gjithnjë e më pak,” shpjegoi The Word Finder. “Të gjitha janë dialekte të dallueshme me histori të gjatë kulturore. Por fakti që përdoren më pak në gjuhën e përditshme sugjeron se njerëzit e zbutin dialektin kur ndryshojnë vendbanim, punë ose bashkëbisedojnë me të huaj.”

Profesoresha e linguistikës në Nottingham Trent University, Natalie Braber, shpjegoi veçoritë që e bëjnë dialektin e New York-ut të dallueshëm: “Ka disa elementë tradicionalë – si mënyra se si shkronja ‘r’ shpesh nuk shqiptohej, për shembull në ‘car park’. Gjithashtu, tingujt ‘th’ shpesh shprehen si ‘t’ ose ‘d’, si në ‘toidy toid’ për ‘thirty third’.”

Dialektet më neutrale, si Inland Northern, Pacific Northwest dhe South Midland, janë më pak të rrezikuara, pasi dallojnë më pak dhe nuk tërheqin vëmendje. Studimi sugjeron se amerikanët po lëvizin drejt një aksenti më neutral, duke ruajtur dialektet më të dallueshme vetëm kur janë me familjarë ose vendas.

Megjithatë, profesoresha Braber thekson se dialekti i New York-ut ka gjasa të mbijetojë: “Gjuha dhe dialektet ndryshojnë vazhdimisht, prandaj nuk pritet të zhduket plotësisht, edhe pse disa tipare mund të evoluojnë me kohën.” /GazetaExpress/