Boronicat: Superfruti i vogël me përfitime të mëdha

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

11/02/2026 18:50

Një frut i thjeshtë dhe i shijshëm mund të jetë çelësi për përmirësimin e shëndetit të zorrëve, trurit dhe zemrës. Këtë e konfirmon një analizë e gjerë e publikuar së fundmi, e cila përforcon rekomandimet e hershme të ekspertëve për rritjen e konsumit të boronicave.

Lajmi i mirë është se nuk nevojiten sasi të mëdha për të përfituar. Në Mbretërinë e Bashkuar konsumohen rreth 57,000 ton boronica në vit – një sasi që do të mbushte 23 pishina olimpike. Edhe pse sot një pjesë e konsiderueshme prodhohet në vend, boronicat nuk janë frut autokton britanik. Ato u sollën për herë të parë në vitin 1952 dhe hynë në raftet e supermarketeve vetëm në vitet ’90. Që prej asaj kohe, popullariteti i tyre është rritur ndjeshëm.

Aktualisht, shitjet e boronicave në disa zinxhirë supermarketesh tejkalojnë ato të mollëve dhe dardhave së bashku, ndërsa në tre vitet e fundit shitjet janë rritur me rreth 40 për qind. Sipas të dhënave të kompanisë kërkimore Worldpanel, fruti është veçanërisht i preferuar nga personat mbi 55 vjeç.

Çfarë i bën boronicat kaq të veçanta?

Boronicat janë ndër frutat më të pasura me lëndë ushqyese. Ato përmbajnë fibra, vitaminë C, vitaminë K dhe mangan. Megjithatë, studiuesit theksojnë se përfitimet kryesore lidhen me një përbërës specifik: antocianinat.

Antocianinat janë flavonoide polifenolike – pigmente me ngjyrë vjollcë që u japin boronicave ngjyrën e tyre të thellë. Sipas profesoreshës Ana Rodriguez-Mateos, eksperte e ushqyerjes njerëzore në King’s College London, pikërisht përqendrimi i lartë i këtyre përbërësve i dallon boronicat nga frutat e tjera.

Një studim i vitit 2019 në King’s College London krahasoi efektin e një tablete me antocianina të pastra me një përzierje vitaminash dhe mineralesh që gjenden në boronica. Rezultatet treguan se përfitimet më të dukshme shëndetësore u panë tek pjesëmarrësit që morën antocianina. Këta përbërës rrisin disponueshmërinë e oksidit nitrik në trup, një molekulë thelbësore për funksionimin e shëndetshëm të enëve të gjakut dhe për shëndetin kardiovaskular.

Ndikimi në zemër dhe tru

Një studim i vitit 2023, i udhëhequr nga e njëjta profesoreshë, analizoi efektin e konsumit të përditshëm të rreth 178 gram boronicash tek persona të shëndetshëm të moshës 65–80 vjeç. Në një provë klinike të rastësishme, të dyfishtë të verbër dhe me placebo, 61 pjesëmarrës konsumuan për 12 javë një pije me 26 gram pluhur boronicash të egra të ngrira në tharje, ndërsa grupi tjetër mori placebo.

Rezultatet treguan se grupi që konsumoi boronicat kishte presion më të ulët të gjakut, përmirësim të funksionit të enëve të gjakut (rritje të zgjerimit të ndërmjetësuar nga rrjedhja e gjakut) dhe performancë më të mirë në testet e kujtesës dhe vëmendjes. Performanca në një detyrë të vëmendjes u përmirësua me rreth 8.5 për qind.

Këto gjetje sugjerojnë se një sasi e arritshme në dietën e përditshme mund të ketë ndikim të njëkohshëm në shëndetin kognitiv dhe atë kardiovaskular tek të moshuarit e shëndetshëm.

Përfitime për zorrët

Studimet në rritje tregojnë se boronicat ndikojnë pozitivisht edhe në mikrobiomën e zorrëve. Ato duket se kanë një efekt të ngjashëm me probiotikët, duke rritur diversitetin e baktereve të dobishme në traktin tretës.

Sa duhet të konsumojmë?

Sipas të dhënave të studimeve, rreth 200 gram në ditë – afërsisht gjysma e një pakete standarde – konsiderohet sasia minimale për përfitime të dukshme. Megjithatë, disa studime sugjerojnë se edhe konsumimi disa herë në javë mund të sjellë përfitime.

Është e rëndësishme të theksohet se më shumë nuk do të thotë domosdoshmërisht më mirë. Përfitimet duket se arrijnë një tavan rreth 240 gramëve në ditë.

Nga ana ushqyese, ka shumë pak ndryshim mes boronicave të freskëta, të ngrira apo të ngrira në tharje.

Suplementet dhe kujdesi i nevojshëm

Rritja e popullaritetit të boronicave si “superushqim” ka nxitur edhe tregun e suplementeve me ekstrakt boronice, i cili vlerësohet të rritet me rreth 10 për qind në vit në nivel global. Megjithatë, ekspertët theksojnë se lëndët ushqyese është më mirë të merren nga ushqime të plota, sa herë që është e mundur.

Ushqime të tjera të pasura me antocianina përfshijnë kumbullat, mollët, patëllxhanët dhe lakrën e kuqe – një dietë me ngjyra vjollcë mund të jetë një zgjedhje e mençur.

Personat që marrin hollues gjaku duhet të monitorojnë konsumin për shkak të përmbajtjes së lartë të vitaminës K. Gjithashtu, ata me sëmundje të zorrëve duhet të tregojnë kujdes për shkak të përmbajtjes së konsiderueshme të fibrave. /GazetaExpress/