Bluza inteligjente që zbulon sëmundjet e fshehta të zemrës

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

23/02/2026 19:14

Qindra mijëra njerëz mund të përfitojnë nga një “bluzë inteligjente” e re që është në gjendje të zbulojë sëmundje të fshehta të zemrës dhe të parandalojë vdekje të parakohshme, kanë njoftuar shkencëtarët.

Aktualisht, personat që përjetojnë simptoma si dhimbje gjoksi apo marramendje dërgohen në shtëpi me pajisje portative që matin sinjalet elektrike të zemrës. Këto teste përdorin elektroda ngjitëse të vendosura me kujdes në trup, të lidhura me kabllo dhe një monitor në bel, i cili duhet hequr dhe vendosur sërish sa herë që personi bën dush.

Tani, studiuesit kanë zhvilluar një bluzë me deri në 50 sensorë të qepur direkt në material, duke e bërë procesin shumë më të thjeshtë dhe më komod për përdoruesin.

Bluza është rezultat i bashkëpunimit mes British Heart Foundation dhe Imperial College London dhe është projektuar për të zbuluar sëmundje të rralla, të trashëguara të zemrës.

Ajo mund të vishet deri në një javë rresht, duke ofruar monitorim shumë më të gjatë sesa EKG-të portative tradicionale, të cilat zakonisht përdoren vetëm për një ose dy ditë. Të dhënat e mbledhura dërgohen në një kompjuter, ku analizohen nga një sistem i posaçëm i inteligjencës artificiale, i cili sinjalizon çdo problem të mundshëm te mjeku.

Teknologjia mund të ndihmojë rreth 340 mijë persona në Mbretërinë e Bashkuar që vuajnë nga sëmundje të trashëguara të zemrës, të cilat i ekspozojnë ndaj rrezikut të ritmeve kardiake të rrezikshme dhe vdekjes së papritur. Vlerësohet se këto sëmundje shkaktojnë humbjen e jetës së rreth 12 të rinjve nën moshën 35 vjeç çdo javë në Britani.

Shpesh, këto probleme shoqërohen me gulçim ose të fikët gjatë aktiviteteve të përditshme, si drejtimi i makinës apo ushtrimet fizike. Diagnostikimi në spital është i vështirë, pasi testet standarde të ritmit të zemrës dhe skanimet shpesh rezultojnë normale.

Profesori i kardiologjisë Zachary Whinnett nga Imperial College London thekson se shumë njerëz humbin jetën nga sëmundje që do të mund të trajtoheshin nëse do të zbuloheshin më herët. Sipas tij, ritmet e çrregullta të zemrës nuk shfaqen gjithmonë gjatë EKG-ve të shkurtra spitalore apo edhe gjatë monitorimit 48-orësh në shtëpi.

“Shpresojmë që bluza jonë e ndihmuar nga inteligjenca artificiale të ofrojë një zgjidhje praktike dhe komode, duke mundësuar monitorim afatgjatë dhe diagnostikim më të saktë,” shpjegon ai.

Zhvillimi i bluzës po bëhet edhe me ndihmën e Carly Benge, një mësuese 38-vjeçare nga Watford, e cila vuan nga një çrregullim i rrezikshëm i ritmit të zemrës që shkencëtarët synojnë ta zbulojnë me këtë teknologji. Meqenëse këto sëmundje trashëgohen në familje, edhe fëmijët e saj janë në rrezik dhe mund të përfitojnë nga diagnostikimi i hershëm.

Një prototip i bluzës do t’u jepet 200 pacientëve dhe vullnetarëve në njësinë kërkimore Peart–Rose të Hammersmith Hospital. Pjesëmarrësit do ta mbajnë bluzën vazhdimisht deri në tre muaj, për të vlerësuar sa efektive është në zbulimin e problemeve serioze të zemrës.

Bluza do të prodhohet nga material i rehatshëm, i ngjashëm me veshjet sportive, dhe mund të vishet nën rroba gjatë gjumit, punës apo aktiviteteve të përditshme. Sensorët dhe telat e integruar në material do të lejojnë monitorim të vazhdueshëm për periudha të gjata.

Studiuesit shpresojnë që kjo teknologji të jetë e disponueshme për mjekët brenda rreth pesë vitesh. Fillimisht do të testohet te të rriturit, por nëse rezulton efektive, mund të hapë rrugë për monitorim më të rehatshëm edhe te fëmijët, si dhe për identifikimin më të lehtë të çrregullimeve të tjera të ritmit të zemrës, përfshirë fibrilacionin atrial. /GazetaExpress/