BE-ja miraton kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën

Lajme

Gazeta Express

05/02/2026 7:27

Sipas kredisë speciale, Ukraina do të marrë 30 miliardë euro për të mbështetur nevojat e saj buxhetore dhe 60 miliardë euro për të blerë armë dhe municione.

Vendet e Bashkimit Evropian kanë arritur një marrëveshje për të lëshuar një kredi prej 90 miliardë eurosh për të përmbushur nevojat financiare dhe ushtarake të Ukrainës për vitet 2026 dhe 2027, me Brukselin që synon të bëjë pagesën e parë në fillim të prillit për të shpëtuar Kievin nga një rënie e papritur e ndihmës së huaj.

Marrëveshja mbi tekstet ligjore u arrit nga ambasadorët të mërkurën pasdite, pasi Qiproja, mbajtësja e presidencës së rradhës së Këshillit, paraqiti një version të ri.

“Marrëveshja e sotme tregon se BE-ja vazhdon të veprojë me vendosmëri në mbështetje të Ukrainës dhe popullit të saj. Financimi i ri do të ndihmojë në sigurimin e qëndrueshmërisë së fortë të vendit përballë agresionit rus”, tha Makis Keravnos, ministri qipriot i financave.

“Në të njëjtën kohë, ne po dërgojmë një sinjal të fortë se sovraniteti dhe integriteti territorial i shteteve duhet të respektohen plotësisht, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.”

Kredia prej 90 miliardë eurosh, e cila u dakordësua politikisht në një samit në Bruksel, do të financohet përmes emetimit të borxhit të përbashkët, me buxhetin e BE-së si garanci për investitorët.

Si pjesë e marrëveshjes, Hungaria, Sllovakia dhe Republika Çeke do të përjashtohen plotësisht nga të gjitha detyrimet financiare, duke përfshirë pagesat vjetore të interesit. Të tre vendet kishin kundërshtuar me vendosmëri çdo ndihmë shtesë për Kievin.

Komisioni Evropian vlerëson se 24 shtetet anëtare të mbetura do të duhet të paguajnë midis 2 dhe 3 miliardë euro çdo vit për të mbuluar kostot përkatëse.

Shifra prej 90 miliardë eurosh do të ndahet në dy shtylla kryesore: 30 miliardë euro ndihmë buxhetore dhe 60 miliardë euro ndihmë ushtarake. Bilanci mund të ndryshojë nëse lufta merr fund.

‘Prodhuar në Evropë’

Blerja e armëve dhe municioneve ishte pika e fundit e mosmarrëveshjes në bisedimet midis ambasadorëve të BE-së. Franca, një avokate e zëshme e politikave “Made in Europe”, bëri presion për të kufizuar blerjet jashtë kontinentit sa më shumë që të ishte e mundur materialisht.

Në fund, kredia do të ndjekë të ashtuquajturin “parim kaskadues”: armët dhe municionet do të blihen brenda Ukrainës, BE-së, Islandës, Lihtenshtajnit, Norvegjisë dhe Zvicrës. Nëse pajisjet nuk janë të disponueshme askund, Kievit do t’i lejohet të shkojë në tregje të tjera, siç janë Shtetet e Bashkuara, për të marrë atë që i nevojitet për të luftuar.

Vendet që kanë partneritete sigurie dhe mbrojtjeje me BE-në, si Mbretëria e Bashkuar, Japonia, Koreja e Jugut dhe Kanadaja, do të përfitojnë gjithashtu nga përparësia e blerjes nëse paguajnë një kontribut “të drejtë dhe proporcional” në kostot e huamarrjes.

Kjo përkon me një afrim midis Brukselit dhe Londrës .

“Është e rëndësishme që Mbretëria e Bashkuar të jetë e gatshme të marrë pjesë”, tha një zyrtar i BE-së, duke folur në kushte anonimiteti. “Si për situatën gjeopolitike, afrimi i Mbretërisë së Bashkuar është më i mirë për Evropën. Dhe do t’i bëjë gjërat më fleksibile për Ukrainën”.

90 miliardë euro do të disbursohen gradualisht me kalimin e kohës dhe do t’i nënshtrohen kushteve të rrepta. Për shembull, çdo regres në përpjekjet kundër korrupsionit në Ukrainë do të shkaktojë pezullimin e ndihmës, shkruan Euronews.

Ukrainës do t’i kërkohet të shlyejë 90 miliardë euro vetëm nëse Rusia ndërpret luftën e saj agresionale dhe pranon të kompensojë Kievin për dëmet. Duke pasur parasysh se Moska e ka përjashtuar kategorikisht mundësinë e dëmshpërblimeve, Brukseli pritet ta shtyjë borxhin pa afat, transmeton Sinjali.

Tekstet ligjore të përfunduara të mërkurën ende kërkojnë miratimin e Parlamentit Europian, i cili është zotuar ta përshpejtojë procedurën. Qëllimi është që pagesa e parë të bëhet në fillim të prillit, një afat i sugjeruar nga Kievi.