string(73) "ballkani-perendimor-pa-emisar-gjerman-cfare-efekti-do-te-kete-per-kosoven"

Lajme

Gazeta Express

21/05/2025 7:56

Ballkani Perëndimor pa Emisar gjerman: Çfarë efekti do të ketë për Kosovën?

Lajme

Gazeta Express

21/05/2025 7:56

Mëdyshjet se mos është stepur pak Gjermania nga angazhimi ndaj çështjeve që e prekin rajonin e Ballkanit Perëndimor, me ardhjen e kancelarit Friedrich Merz, u ngritën pas shfuqizimit të Vendimit të vitit 2022 për postin e Emisarit gjerman për këtë pjesë të Europës.

Nga ky Vendim u prek drejtpërdrejt Manuel Sarrazin, përfaqësuesi i Partisë së Gjelbër i cili e mbajti këtë pozicion për tre vjet, e që vitin e fundit u përmend shpesh për qasjen e tij ndaj ndalesës së importit të mallrave që vijnë nga Serbia, por në përgjithësi rreth 25 zyrtarë të tjerë në vende të ndryshme humbën pozitat e tyre, pas shfuqizimit të disa Vendimeve nga Kabineti federal gjerman.

Kjo lëvizje ngrit pyetjen thelbësore: Çfarë efekti do të ketë kjo për Kosovën dhe proceset e saj të rëndësishme politike, veçanërisht në kuadër të marrëdhënieve me Serbinë? Duke qenë se Gjermania ka qenë prej kohësh një nga faktorët kyç në vendimmarrjet strategjike që ndikojnë në stabilitetin dhe zhvillimin e Ballkanit Perëndimor, një reduktim i angazhimit të saj mund të krijojë boshllëqe në negociata dhe të ndikojë në dinamikat e Dialogut mes dy vendeve.

Në këtë kontekst është thelbësore të vlerësohet nëse kjo lëvizje është një strategji për riformatim të politikës gjermane në rajon, apo një sinjal i mundshëm për një ulje të përqendrimit dhe prioritetit ndaj Ballkanit Perëndimor. Në kërkim të kësaj përgjigje Ambasada Gjermane në Kosovë tha për KALLXO.com se Vendimi i Kabinetit federal për të shfuqizuar disa komisionerë dhe koordinatorë ndikon gjithashtu në Zyrën e Të Dërguarit Special të Qeverisë Federale për Ballkanin Perëndimor, të themeluar në vitin 2022.

Mirëpo, sipas Ambasadës “duke ecur përpara” përgjegjësitë e mbikëqyrura më parë nga I Dërguari Special do të integrohen në Divizionet përkatëse brenda Ministrisë së Jashtme Federale. Po ashtu, sipas Ambasadës pavarësisht këtij ndryshimi strukturor Ministria Federale e Jashtme në Berlin do të vazhdojë të punojë ngushtë, intensivisht dhe në mënyrë konstruktive me partnerët e saj.

“Në veçanti, Ambasada jonë në Prishtinë, së bashku me të tjerët në Ballkanin Perëndimor, mbetet e palëkundur në angazhimin e saj për të çuar përpara këto përpjekje në të gjitha fushat përkatëse.” – shkruan në përgjigjen e Ambasadës gjermane për KALLXO.

Çfarë nënkupton mungesa e Emisarit gjerman?

Johanna Deimel, eksperte e lartë për Ballkanin Perëndimor/Europën Juglindore, ka përshtypjen se arsyeja për largimin e këtij posti është se së bashku me Përfaqësuesin e Posaçëm gjerman për Ballkanin Perëndimor janë shfuqizuar edhe 26 pozita të ngjashme.

Në këndvështrimin e Deimel largimi i postit të Emisarit për Ballkanin Perëndimor nuk ka ndikim të drejtpërdrejtë në vetë Dialogun Kosovë-Serbi, meqenëse është në dorën E Përfaqësuesit të Posaçëm të BE-së Peter Sorensen të punojë me të dyja palët – i mbështetur, sigurisht, nga Brukseli, Berlini, Parisi dhe shtetet e tjera anëtare të BE-së, “si dhe shpresoj ende në mënyrë konstruktive nga SHBA”.

“QUINT-i është po aq i rëndësishëm këtu.” – tha ajo për KALLXO. QUINT-i përbëhet nga SHBA, Gjermania, Franca, Britania e Madhe dhe Italia.

Ajo përmendi faktin që Manuel Sarrazin ka qenë gjithashtu shumë i qartë publikisht ndaj Prishtinës gjatë Procesit të Berlinit në tetor të vitit të kaluar, kur bëhej fjalë për arritjen e një Marrëveshjeje për zbatimin e Marrëveshjes së Tregtisë së Lirë të Evropës Qendrore (CEFTA) dhe Albin Kurti refuzonte për një kohë të gjatë të hiqte ndalimin e importit për mallrat serbe.

Sipas saj, nëse do të jetë sërish e nevojshme të ndërhyhet ndaj Beogradit apo Prishtinës si pjesë e Procesit të Berlinit, këtë detyrë do ta kryejnë aktorë të tjerë, si për shembull, këtë vit, Britania e Madhe do të jetë nikoqire e Samitit të Procesit të Berlinit.

Ambasada gjermane theksoi për KALLXO se Gjermania mbetet një avokate e fortë e procesit të pranimit në BE për vendet e Ballkanit Perëndimor; duke përforcuar përkushtimin e saj ndaj të ardhmes së tyre europiane.

“Bashkëpunimi brenda kornizës së Procesit të Berlinit mbetet një instrument thelbësor në këtë përpjekje. I iniciuar nga Gjermania Procesi i Berlinit synon të përshpejtojë integrimin e Ballkanit Perëndimor në BE, të nxisë bashkëpunimin rajonal dhe të kultivojë marrëdhënie të forta fqinjësore midis kombeve në rajon.” – u përgjigjen nga kjo Ambasadë.

Megjithatë, Deimel vlerëson se Vendimi i tillë është një sinjal për popullin gjerman se Qeveria e re federale dëshiron të thjeshtojë aparatin dhe duhet të bëjë kursime për arsye financiare. Nga ana tjetër, sipas saj, Unioni Kristian Demokrat i Gjermanisë (CDU) – konservator ka marrë tani për herë të parë që nga viti 1966 Ministrinë e Jashtme Federale.

Ajo përkujton se sa ka qenë Angela Merkel Kancelare është parë shpesh që kur Ministria drejtohej nga Partia Demokratike e Lirë (FDP), Partia Socialdemokrate e Gjermanisë (SPD) dhe së fundmi nga Të Gjelbrit nën kancelarin Olaf Scholz nga partia SPD kishte një lloj gare mes Ministrisë dhe Zyrës së Kancelarisë Federale.

“Por në fund të fundit kjo e dobësonte Ministrinë e Jashtme, pasi Vendimet kyçe merreshin në Kancelari. Tani si Kancelaria Federale, ashtu edhe Ministria e Jashtme janë në duart e CDU-së.” – tha ajo.

Sipas saj, ministri i ri i Jashtëm Johann Wadephul mund ta përdorë këtë në favorin e tij dhe kjo mund t’i japë më shumë peshë punës së tij në politikën e jashtme, nëse këto dy institucione bashkëpunojnë.

Deimel theksoi se Sarrazin ishte i përkushtuar ndaj të gjithë rajonit dhe punoi veçanërisht për të bërë përparim në kuadër të Procesit të Berlinit, megjithatë mandati i tij “ishte disi i paqartë, diku mes diplomacisë dhe ndërmjetësimit”.

“Edhe pse kjo i dha atij njëfarë hapësire për veprim nuk ishte aspak e lehtë për sa i përket përcaktimit dhe kufizimit të përgjegjësive të tij brenda aparatit qeveritar dhe gjithashtu në perceptimin e peshës së tij politike jashtë vendit.” – shtoi ajo.

Në fund të fundit, Deimel thotë se Ministria e Jashtme nuk ka vetëm Departamente të veçanta për Ballkanin Perëndimor, por edhe një Përfaqësues të Posaçëm për Europën Juglindore, Turqinë, EFTA-n, OSBE-në dhe Këshillin e Europës (Michael Reiffenstuel që nga viti 2023), i cili raporton drejtpërdrejt te Ministri i Jashtëm, si dhe Ministrat e shtetit.

Portofoli i tyre, sipas saj, tani përfshin edhe Procesin e Berlinit, i cili u vendos sërish qartë në agjendë në Marrëveshjen e re të koalicionit.

Frauke Seebass, analiste në Institutin Gjerman për Çështje Ndërkombëtare dhe të Sigurisë, thotë se shkarkimi i Sarrazinit në mesin e Emisarëve të tjerë ishte premtuar tashmë nga Merz në prag të Zgjedhjeve.

“Pra, nuk është personale për rajonin!” – tha ajo

Kurse, për çështjen e Kosovës dhe Serbisë ajo nuk mendon që mungesa e një Emisari në vetvete do të ketë efekt, por ndryshimi i personaliteteve do të ketë.

“Në varësi të mënyrës se si do ta trajtojë Ministria e Jashtme Federale dhe kush do të jetë përgjegjës ka të ngjarë të ketë një ndryshim në qasje, por është shumë herët për të thënë se si.” – shtoi ajo, duke thënë se politika zyrtare e Qeverisë ka qenë dhe vazhdon të mbështesë Emisarin e BE-së për Dialogun; duke përfshirë edhe dërgimin e personelit në ekipet negociuese dhe duke e shoqëruar atë si pjesë të formatit të QUINT-it.

A ndryshon qasja gjermane ndaj Kosovës me kancelarin Merz?

Kancelari i ri konservator Friedrich Merz sapo e ka marrë mandatin për të qeverisur Gjermaninë.

Analistja Deimel vlerëson se me këshilltarin më të rëndësishëm për Politikën e Jashtme në Kancelarinë Federale Günter Sautter, kancelari federal Friedrich Merz po sjell në Kancelari një diplomat që ish-ministrja e Jashtme Annalena Baerbock e kishte emëruar Drejtor politik të Ministrisë së Jashtme.

Sipas Deimel, Sautter ka qenë në Kosovë në tetor 2024 dhe për rrjedhojë ka pasur mundësi të krijojë një përshtypje në terren dhe të zhvillojë biseda të para politike. Kurse, në anën tjetër ministri i Jashtëm Wadephul është i njohur me rajonin e Ballkanit Perëndimor prej kohësh.

“Nga deklaratat e tij gjatë viteve të fundit mund të konkludohet se ndryshimet kufitare (ende?) refuzohen dhe se pavarësia e Kosovës mbetet e padiskutueshme. Megjithatë, Wadephul e ka quajtur kancelarin gjerman Olaf Scholz “amator”, kur ky i fundit deklaroi gjatë vizitës së tij në Beograd dhe Prishtinë në vitin 2022 se Serbia duhet ta njohë Kosovën, si një parakusht për anëtarësimin në BE.” – tha ajo.

Përveç saj, ajo shtoi se së fundmi Wadephul është takuar me presidentin serb Aleksandër Vuçiq dhe sipas asaj që ka arritur të kuptojë bisedimet kishin të bënin ndër të tjera me marrëdhëniet serbo-gjermane.

“Serbia mbetet ende e rëndësishme për Berlinin në aspektin e Sigurisë dhe ndër të tjera ekonomikisht për shkak të litiumit. Fatkeqësisht, për aq sa di, Wadephul nuk ka bërë asnjë deklaratë publike për protestat e vazhdueshme në Serbi. Në këtë drejtim Aleksandër Vuçiq do të mund të vazhdojë të llogarisë në Berlinin.” – mendon ajo.

Ndërsa në anën tjetër Deimel ngreh shqetësimin për Kosovën, duke thënë se fakti që është në një krizë politike që nga Zgjedhjet e shkurtit dhe nuk po arrin të dalë nga kjo situatë e paqartë po e dobëson gjithnjë e më shumë në kontekstin ndërkombëtar.

Sipas saj, veçanërisht në një kohë me sfida të mëdha për politikën e Sigurisë është e vështirë të “trajtohet pozitivisht një Kosovë që aktualisht është politikisht e paqëndrueshme dhe të mos përqendrohet edhe më shumë te një Serbi stabile”.

Deimel thotë se koalicioni qeverisës CDU/SPD i udhëhequr tani nga kancelari Merz është vetëm pjesërisht i përputhshëm me ideologjinë e partisë së Albin Kurtit, Vetëvendosjes, e si pasojë kjo e bën edhe më të rëndësishme që të mos humbet besimi në aftësinë e Kosovës për të vepruar politikisht dhe për të dëshmuar veten si një aktor i besueshëm politik në rajon.

“Bllokada aktuale politike e brendshme nuk ndihmon aspak. Kjo vlen në mënyrë të veçantë edhe për Dialogun me Serbinë.” – shtoi ajo.

Në anën tjetër Frauke Seebass vlerëson që është shumë herët për të vlerësuar nëse Merz do angazhohet më shumë ose me pak në rajon, megjithatë personalisht “nuk mendoj se vetë Merz do të përfshihet në rajon”.

“Ministri i Jashtëm Wadephul dhe ministri i tij i Shtetit Krichbaum kanë punuar prej kohësh në rajon dhe ka të ngjarë të marrin përsipër këtë portofol.” – tha ajo.