Hiroshima shënon 81-vjetorin e bombardimit atomik, apeli i zyrtarëve: Armët bërthamore nuk mund të justifikohen si mjet sigurie

Lajme

Gazeta Express

06/08/2026 18:17

Hiroshima ka përkujtuar këtë të enjte 81-vjetorin e bombardimit atomik amerikan, sulmi që shkatërroi qytetin japonez më 6 gusht të vitit 1945 dhe shkaktoi vdekjen e rreth 140 mijë personave.

Gjatë ceremonisë përkujtimore në Parkun Memorial të Paqes në Hiroshima, kryebashkiaku Kazumi Matsui kritikoi fuqitë e mëdha për vazhdimin e konflikteve dhe u bëri thirrje liderëve botërorë të ndalojnë justifikimin e posedimit të armëve bërthamore si një mënyrë për garantimin e sigurisë.

“Minimizimi i çnjerëzisë së armëve bërthamore dhe pranimi i përdorimit të forcës për të ndjekur interesat e veta rrezikojnë të krijojnë cikle hakmarrjeje të dhunshme që mund të çojnë përfundimisht në një tjetër Hiroshima apo Nagasaki”, tha Matsui në deklaratën e tij për paqen.

Sipas tij, shumë liderë politikë ende e konsiderojnë doktrinën e parandalimit bërthamor si një qasje reale dhe legjitimojnë përdorimin e forcës, duke e larguar më tej mundësinë e një bote pa armë bërthamore.

Në ceremoninë e përkujtimit morën pjesë rreth 50 mijë persona, mes tyre përfaqësues nga rreth 120 vende dhe rajone, përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe Iranin. Në orën 08:15 u mbajt një minutë heshtje, në të njëjtën orë kur një avion amerikan B-29 hodhi bombën atomike mbi Hiroshima.

Kryeministrja japoneze Sanae Takaichi, e cila mori pjesë për herë të parë në këtë ceremoni në cilësinë e kryeministres, deklaroi se Japonia do të ndjekë “një qasje realiste” për arritjen e një bote ku armët bërthamore të mos përdoren kurrë.

Megjithatë, ceremonia e këtij viti zhvillohet në një kohë diskutimesh mbi mundësinë që qeveria e Takaichit, e cila mbështet idenë e parandalimit bërthamor, të rishikojë tre parimet e Japonisë për armët bërthamore gjatë hartimit të dokumenteve të reja të sigurisë dhe mbrojtjes.

Takaichi ka mbështetur më herët një rishikim të këtyre parimeve, veçanërisht të pikës që ndalon futjen e armëve bërthamore në territorin japonez. Ajo deklaroi se Japonia i ka respektuar këto parime pas Luftës së Dytë Botërore, por nuk dha një garanci të qartë për vazhdimin e kësaj politike në të ardhmen.

Të mbijetuarit e bombardimeve kanë shprehur shqetësim për rritjen e mbështetjes ndaj armëve bërthamore si mjet parandalimi, përfshirë edhe në Japoni. Vendi aziatik është nën mbrojtjen e “ombrellës bërthamore” amerikane dhe ka kërkuar vazhdimisht garanci nga Uashingtoni për angazhimin e tij në mbrojtjen e Japonisë.

Për këtë arsye, qeveria japoneze ka refuzuar kërkesat e të mbijetuarve për të nënshkruar Traktatin për Ndalimin e Armëve Bërthamore ose për të marrë pjesë si vëzhguese në takimet e tij.

Bombardimi i Hiroshimës më 6 gusht 1945 shkatërroi qytetin dhe vrau rreth 140 mijë njerëz. Tre ditë më vonë, një bombë e dytë atomike u hodh mbi Nagasaki, duke shkaktuar rreth 70 mijë viktima të tjera. Japonia u dorëzua më 15 gusht 1945, duke i dhënë fund Luftës së Dytë Botërore dhe dekadave të agresionit të saj në Azi.

Numri i të mbijetuarve të bombardimeve ka rënë tashmë në 91 mijë e 105 persona, rreth një e katërta e numrit fillestar, ndërsa mosha mesatare e tyre ka kaluar 86 vjeç. Shumë prej tyre shprehin shqetësim se kujtesa historike po zbehet, pasi brezi më i ri i të mbijetuarve ishte shumë i vogël për ta kujtuar qartë sulmin.

Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, në një deklaratë të shkruar tha se Hiroshima është një simbol i qëndrueshmërisë, rilindjes dhe shpresës.

“Tmerri i armëve bërthamore është vetëm një nga mësimet e Hiroshimës. Një tjetër është nevoja për të ndërtuar një botë ku kërcënimi apo përdorimi i këtyre armëve të bëhet i paimagjinueshëm”, u shpreh Guterres, duke bërë thirrje për “dialog në vend të ndarjes, bashkëpunim në vend të përballjes dhe siguri të përbashkët në vend të interesave të ngushta”. /Panorama