Ish-zyrtarë të lartë nga Britania, Franca, Gjermania dhe Rusia zhvilluan një takim sekret në Vjenë muajin e kaluar për të shqyrtuar kushtet e mundshme për fillimin e bisedimeve të paqes që mund të çojnë në përfundimin e luftës në Ukrainë.
Sipas njerëzve të njohur me kontaktet dhe të cituar nga Bloomberg, në takim morën pjesë ish-Këshilltari i Sigurisë Kombëtare i Mbretërisë së Bashkuar Tim Barrow, ish-nënsekretari gjerman i Shtetit për Punët e Jashtme Markus Enderer dhe diplomati veteran francez Pierre Vimont.
Të njëjtat burime nuk zbuluan identitetin e ish-zyrtarit të Kremlinit që mori pjesë në bisedime.
Barrow nuk iu përgjigj një kërkese për koment, ndërsa Ministria e Jashtme Franceze refuzoi të komentojë. Ministria e Jashtme Gjermane tha se nuk ishte në dijeni të bisedimeve dhe theksoi se ato nuk ishin koordinuar me Berlinin.
Një zëdhënës i qeverisë britanike tha vetëm se Londra mbështeti çdo përpjekje për të arritur një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë, por nuk do të komentonte mbi aktivitetet e ish-zyrtarëve.
Kremlini gjithashtu nuk iu përgjigj një kërkese për koment.
Diplomacia informale
Sipas të njëjtit informacion, takimi nuk ishte zyrtar, por është pjesë e të ashtuquajturave nisma “Diplomacia e Gjurmëve të Dyta”, pra kontakte diplomatike joformale që përfshijnë ish-zyrtarë, akademikë dhe grupe ekspertësh me qëllim eksplorimin e zgjidhjeve të mundshme për krizat ndërkombëtare, pa një mandat zyrtar qeveritar.
Këto takime lejojnë shkëmbimin e ideve që më vonë mund të përdoren nga qeveritë në negociata zyrtare.
Iniciativa e një organizate zvicerane
Takimi u mbajt me iniciativën e Qendrës për Dialog Humanitar (HD) , një organizatë e pavarur me seli në Zvicër, e cila specializohet në ndërmjetësim në konflikte ndërkombëtare.
Organizata tha në një deklaratë se është gjithmonë e gatshme të mbështesë nismat e dialogut që mund të kontribuojnë në zgjidhjen e konflikteve dhe zvogëlimin e vuajtjeve njerëzore, duke vënë në dukje se shumë prej tyre kryhen në mënyrë diskrete dhe pa përfshirjen zyrtare të qeverisë. Si Markus Enderer ashtu edhe Pierre Vimont janë anëtarë të bordit të drejtorëve të organizatës.
Përpjekje paralele evropiane
Takimi vjen pas përpjekjeve të muajve të fundit nga Britania , Franca dhe Gjermania – të ashtuquajturat vende E3 – për të krijuar një kanal të drejtpërdrejtë komunikimi me Kremlinin.
Sipas të njëjtave burime, nuk është e qartë nëse takimi i Vjenës ishte pjesë e kësaj iniciative më të gjerë. Megjithatë, një nga burimet tha se Londra e mirëpriti përpjekjen, ndërsa një tjetër tha se Parisi ishte në dijeni të kontakteve.
Ndërkohë, një këshilltar i ngushtë i presidentit të Këshillit Evropian, Antonio Costa , thuhet se u përpoq më parë këtë vit të krijonte një kanal jozyrtar komunikimi me Kremlinin. Megjithatë, kjo iniciativë deri më tani nuk ka dhënë rezultate të prekshme.
Perspektiva të vështira për dialog
Në këtë kohë, është e paqartë nëse Vladimir Putin është i gatshëm të angazhohet në një dialog kuptimplotë me udhëheqësit evropianë, të cilët ai i ka akuzuar vazhdimisht për mbështetjen ushtarake të Ukrainës dhe sulmet e saj në tokën ruse.
Moska ende i sheh Shtetet e Bashkuara si bashkëbiseduesin kryesor për çdo marrëveshje mbi luftën, e cila tani ka hyrë në vitin e saj të pestë.
Ndër kërkesat kryesore të presidentit rus mbetet dorëzimi nga Ukraina i pjesës së mbetur të rajonit të Donetskut, të cilin forcat ruse nuk kanë arritur ta kapin plotësisht që nga viti 2014. Kievi e refuzon kategorikisht këtë mundësi.
Në qershor, Putin gjithashtu hodhi poshtë propozimin e Volodymyr Zelensky për një takim të drejtpërdrejtë, ndërsa bisedimet Rusi-Ukrainë të ndërmjetësuara nga SHBA-ja kanë mbetur në thelb të ngrira që nga shkurti, ndërsa administrata e Donald Trump përqendroi vëmendjen e saj në krizën me Iranin.
Perëndimi është i ndarë
Gjatë takimit të tyre në Shtëpinë e Bardhë javën e kaluar, Donald Trump dhe Volodymyr Zelensky diskutuan mënyrat për të rinisur bisedimet e paqes.
Megjithatë, presidenti amerikan nuk dha asnjë shenjë se ka ndërmend të rrisë menjëherë presionin mbi Moskën për t’u rikthyer në tryezën e negociatave.
Raportet tregojnë se ndihmësit e ngushtë të Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, mund të vizitojnë Kievin së shpejti.
Në të njëjtën kohë, intensifikimi i sulmeve ruse me dronë dhe raketa në qytetet ukrainase ka rritur skepticizmin e shumë zyrtarëve perëndimorë ndaj përpjekjeve për t’u angazhuar në dialog me Kremlinin.
Siç vlerësojnë ata, Rusia deri më tani nuk ka treguar asnjë qëllim të vërtetë për t’i dhënë fund luftës dhe, në vend të negociatave, aleatët e Ukrainës duhet të përqendrohen në forcimin e ndihmës ushtarake për Kievin dhe në rritjen e presionit mbi Moskën për të ndryshuar qëndrimin e saj. /Panorama