SHBA nis rishikimin e pranisë ushtarake në Evropë

Lajme

Gazeta Express

29/07/2026 8:56

Shtetet e Bashkuara kanë vënë në lëvizje rivlerësimin e paralajmëruar të dislokimit të forcave të tyre në kontinentin evropian.

Elbridge Colby, Sekretari i Shtetit dhe zyrtari i tretë më i rëndësishëm i Pentagonit, e cilësoi këtë në rrjetin X si një “rishikim të mirëfilltë”. Qëllimi është që Aleanca e Atlantikut të Veriut të veprojë pa vonesë për të garantuar që barra kryesore e mbrojtjes konvencionale të Evropës të bjerë mbi vetë vendet e kontinentit.

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka kritikuar vazhdimisht kontributet e ulëta financiare në sektorin e mbrojtjes nga ana e aleatëve evropianë brenda NATO-s. Së fundmi, megjithatë, një numër shtetesh, përfshirë Gjermaninë, kanë shënuar një rritje thelbësore në buxhetet e tyre ushtarake.

Lajmin për këtë rivlerësim të pranisë amerikane e kishte bërë të ditur Sekretari i Mbrojtjes i administratës Trump, Pete Hegseth, gjatë një takimi të ministrave të mbrojtjes të NATO-s të mbajtur në Bruksel në muajin qershor. Ai parashikoi se procesi do të shtrihej për rreth gjysmë viti.

“Për një kohë të gjatë, NATO ka funksionuar si një tigër letre dhe një rrugë njëkahëshe, por kësaj tani i ka ardhur fundi,” deklaroi Hegseth në atë rast. Megjithëse vuri në dukje përparimet në forcimin e aftësive ushtarake të partnerëve evropianë, ai nënvizoi gjithashtu pengesat ekzistuese. Sipas tij, Presidenti Trump u kishte vënë një provë vendeve anëtare, por “shumë prej tyre” rezultuan pa sukses.

Referenca e Hegseth dukej se synonte refuzimin e disa shteteve të tjera të NATO-s për të mbështetur SHBA-në në konfliktin kundër Iranit. Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kishin filluar një sulm ushtarak ndaj Iranit që në muajin shkurt, një ndërmarrje në të cilën partnerët evropianë të Aleancës zgjodhën të mos angazhoheshin. Një numër i madh specialistësh e shohin operacionin amerikan në Iran si një shkelje të së drejtës ndërkombëtare.

Në prononcimin e tij, Sekretari i Shtetit Colby nuk ofroi hollësi lidhur me elementët konkretë të strukturës ushtarake që do të kalonin në filtrin e këtij shqyrtimi.

Megjithatë, gjatë muajit qershor, burime mediatike kishin treguar se, përveç efektivit të personelit, në analizë do të përfshiheshin dhe me qëllim pakësimin e tyre edhe flota e avionëve luftarakë, mjetet ajrore pa pilot, aeroplanët për furnizim me karburant në fluturim si dhe repartet detare të pozicionuara në Evropë. Në periudhën aktuale, forcat amerikane në Evropë numërojnë rreth 80.000 trupa.

Pentagoni përqendrohet në objektiva të reja

Sipas Colby, ky proces rivlerësimi ka si objektiv përshtatjen e pranisë ushtarake amerikane në Evropë me strategjitë më të fundit dhe bazohet, mes së tjerash, në një perceptim të qartë të situatave gjeopolitike dhe ushtarake.

Nga strategjia e re e mbrojtjes e prezantuar nga Presidenti Trump në janar, buron qartë ideja se, pavarësisht synimit të palëkundur për të qëndruar një partner i fuqishëm i NATO-s dhe si rrjedhojë një aleat i evropianëve, Shtetet e Bashkuara i shohin prioritetet e tyre kryesore në mbrojtjen e territorit kombëtar dhe në përmbajtjen e Kinës.

Më herët, gjatë pranverës, Trump dhe Hegseth kishin paralajmëruar tërheqjen e disa njësive ushtarake amerikane, duke përfshirë edhe ato të stacionuara në Gjermani, një vendim që nxiti reagime të forta në komunitetet vendore që rrezikonin të prekeshin.

Mbi këtë temë kanë qarkulluar informacione kundërthënëse: në një moment flitej për të paktën 5.000 ushtarë (nga rreth 39.000 të vendosur aktualisht atje) që pritej të largoheshin nga Gjermania brenda një periudhe që varionte nga gjashtë deri në dymbëdhjetë muaj. Për më tepër, administrata e Uashingtonit ka ngrirë projektet për instalimin e raketave të lundrimit me rreze të gjatë veprimi në tokën gjermane./ DW