Testi HPV në shtëpi

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

02/06/2026 20:14

Gratë që shmangin kontrollin gjinekologjik për shkak të sikletit, dhimbjes apo përvojave të pakëndshme mund të kenë së shpejti një alternativë më të lehtë.

NHS England pritet të nisë shpërndarjen e kiteve për vetë-testim në shtëpi për gratë që janë gjashtë muaj me vonesë për kontrollin e qafës së mitrës ose që nuk kanë marrë pjesë kurrë në këtë kontroll.

Testi tradicional, i njohur si “smear test”, u ofrohet grave të moshës 25 deri në 64 vjeç dhe konsiderohet shumë i rëndësishëm në parandalimin e kancerit të qafës së mitrës. Sipas vlerësimeve, këto kontrolle ndihmojnë në parandalimin e mijëra vdekjeve çdo vit. Megjithatë, për shumë gra testi mund të jetë i pakëndshëm, i dhimbshëm apo emocionalisht i vështirë.

Disa gra e shmangin kontrollin për shkak të turpit, frikës nga dhimbja, menopauzës, endometriozës, vaginizmit, dhimbjeve të legenit apo përvojave të mëparshme traumatike. Sipas të dhënave të NHS, gati një e treta e grave që kanë të drejtë të kryejnë këtë kontroll nuk e kanë bërë testin e fundit.

Kitet e reja për testim në shtëpi janë më pak invazive sesa kontrolli në klinikë. Ato përmbajnë një shkop të gjatë dhe të butë, të ngjashëm me një tampon pambuku, udhëzime për përdorim, një tub ku vendoset mostra dhe një zarf të parapaguar për ta dërguar në laborator.

Ndryshe nga testi tradicional, ku infermierja merr qeliza drejtpërdrejt nga qafa e mitrës, testi në shtëpi nuk kërkon të njëjtën saktësi. Gratë duhet të marrin një mostër nga muret e vaginës, pasi virusi HPV mund të gjendet edhe në kanalin vaginal. Teknologjitë moderne laboratorike janë mjaftueshëm të ndjeshme për ta zbuluar virusin edhe nga këto mostra më pak invazive.

As testi në klinikë dhe as testi në shtëpi nuk kërkojnë drejtpërdrejt kancerin. Ato kontrollojnë praninë e virusit HPV, i cili në disa raste mund të çojë me kalimin e kohës në kancer të qafës së mitrës. Nëse testi në shtëpi del pozitiv për HPV, gruaja do të thirret për një kontroll të mëtejshëm, ku mostra e qelizave merret në mënyrën tradicionale.

Ekspertët thonë se kjo metodë mund të ndihmojë shumë gra që deri tani kanë shmangur kontrollin. Sipas Cancer Research UK, provat e mëdha kanë treguar se vetë-testimi mund të rrisë pjesëmarrjen në programin e kontrollit deri në 400 mijë gra në vit në Angli.

Rezultatet e testit pritet të dalin brenda dy deri në tre javësh dhe konsiderohen të besueshme. Megjithatë, mjekët theksojnë se kontrolli duhet të përsëritet rregullisht dhe nuk duhet parë si një test i vetëm. Asnjë metodë kontrolli nuk është perfekte, por zbulimi i hershëm rrit shumë mundësitë për trajtim të suksesshëm.

Kontrolli i qafës së mitrës mbetet i nevojshëm edhe për gratë që janë vaksinuar kundër HPV-së. Vaksina mbron nga disa prej varianteve më të rrezikshme të virusit, por jo nga të gjitha. Për këtë arsye, testimi vazhdon të jetë pjesë e rëndësishme e parandalimit.

Edhe pse testet private për vetë-marrje të mostrës kanë qenë të disponueshme prej kohësh, NHS thekson se programi i saj ndjek një sistem të kontrolluar sigurie, me laboratorë të akredituar, verifikim të rezultateve dhe thirrje automatike për ndjekje të mëtejshme kur është e nevojshme.

Nëse zbatohet me sukses, testi në shtëpi mund të bëhet një hap i rëndësishëm për gratë që deri tani kanë hezituar të kryejnë kontrollin. Ai nuk e zëvendëson plotësisht kujdesin mjekësor, por mund të ndihmojë në uljen e barrierave dhe në përfshirjen e më shumë grave në një program që mund të shpëtojë jetë. /GazetaExpress/