Armëpushimi SHBA-Iran nën kërcënim pas shkëmbimit të sulmeve në Ngushticën e Hormuzit

Lajme

Gazeta Express

08/05/2026 7:29

SHBA-të dhe Irani shkëmbyen zjarr vonë të enjten në provën më serioze deri më tani të armëpushimit të tyre njëmujor.

Irani akuzoi SHBA-në për shkelje të armëpushimit duke synuar dy anije në ngushticën e Hormuzit dhe duke sulmuar zonat civile, ndërsa SHBA-të këmbëngulën se sulmuan në shenjë hakmarrjeje, shkruan The Guardian.

Ushtria amerikane tha se shënjestroi vendet përgjegjëse për sulmin ndaj tre shkatërruesve amerikanë që po kalonin ngushticën, në atë që e quajti armiqësi “të paprovokuara” nga Teherani. Press TV iraniane raportoi se pas disa orësh zjarri, “situata në ishujt iranianë dhe qytetet bregdetare pranë ngushticës së Hormuzit është kthyer në normalitet tani”.

Emiratet e Bashkuara Arabe thanë se kishin interceptuar sulme iraniane me raketa dhe dronë, disa orë pasi SHBA-të thanë se kishin penguar sulmet ndaj anijeve USS Truxtun, USS Rafael Peralta dhe USS Mason, transmeton Sinjali.

Përleshjet e reja vunë në pikëpyetje qëndrueshmërinë e një armëpushimi të paqëndrueshëm që kishte mbajtur kryesisht gjatë muajit të kaluar. Por Donald Trump, presidenti i SHBA-së, këmbënguli që ai të mbetej i paprekur pavarësisht sulmeve, të cilat ai i përshkroi në një intervistë me ABC News si një “takim dashurie”.

“Ata luajtën me ne sot”, u tha Trump gazetarëve, gjatë një vizite në mbrëmje në Reflektimin e Pool në Uashington DC. “Ne i lamë pas. Ata luajtën. Unë e quaj këtë një gjë të vogël”. I pyetur se ku i la kjo shpresat për një përfundim të negociuar të konfliktit, Trump tha se një marrëveshje “mund të mos ndodhë, por mund të ndodhë çdo ditë”.

“Unë besoj se ata e duan marrëveshjen më shumë se unë”, pohoi Trump.

Çmimi i naftës së papërpunuar Brent u rrit në rreth 101 dollarë për fuçi pas lajmit për sulmet.

Përpara sulmeve, pati raportime se SHBA-të dhe Irani mund të jenë pranë një marrëveshjeje të përkohshme për të ndaluar luftën, me një memorandum njëfaqësh që po ndahet midis Uashingtonit dhe Teheranit, përmes Pakistanit.

Zyrtarë të lartë iranianë kanë refuzuar lëshimet ditët e fundit. Disa janë në favor të zvarritjes së negociatave më afër zgjedhjeve të mesit të mandatit në nëntor në SHBA, kur administrata Trump do të jetë nën presion të madh për të zgjidhur luftën dhe Irani mund të arrijë një marrëveshje më të mirë.

Megjithatë, diplomatët rajonalë besojnë se Irani mund ta teprojë, me momentin aktual që ofron një mundësi për t’i dhënë fund luftës dhe për të shpallur një fitore diçka që mund të jetë më e vështirë nëse rifillojnë luftimet gjithëpërfshirëse. Nëse nuk do të kishte marrëveshje, Uashingtoni gjithashtu mund ta përfundonte në mënyrë të njëanshme luftën dhe të tërhiqej, duke e lënë Iranin nën sanksione ekonomike mbytëse, thanë ata.

Në një deklaratë të enjten në mbrëmje, Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) tha se forcat iraniane kishin “lançuar raketa të shumta, dronë dhe anije të vogla” drejt tre shkatërruesve, por se “nuk u goditën asetet amerikane”.

Centcom tha se forcat e saj eliminuan “kërcënimet hyrëse dhe shënjestruan objektet ushtarake iraniane” përgjegjëse për sulmin ndaj forcave amerikane, duke përfshirë vendet e lëshimit të raketave dhe dronëve, vendet e komandës dhe kontrollit, si dhe nyjet e inteligjencës, mbikëqyrjes dhe zbulimit.

“Centcom nuk kërkon përshkallëzim, por mbetet i pozicionuar dhe i gatshëm për të mbrojtur forcat amerikane”, shtoi ajo.

Ushtria iraniane akuzoi SHBA-në për shkelje të marrëveshjes së armëpushimit duke synuar një cisternë iraniane nafte dhe një anije tjetër që hynte në ngushticën e Hormuzit.

“Ushtria amerikane agresive, terroriste dhe pirate ka shkelur armëpushimin”, tha një zëdhënës ushtarak.

Zëdhënësi shtoi se SHBA-të kryen sulme ajrore në “zonat civile” përgjatë brigjeve të Bandar Khamir, Sirik dhe ishullit Qeshm shtëpi e rreth 150 mijë njerëzve dhe një uzine shkripëzimi uji dhe se sulmet u nisën “me bashkëpunimin e disa vendeve rajonale“.

Ata thanë se forcat e armatosura të Iranit u përgjigjën duke sulmuar anijet ushtarake amerikane, “duke u shkaktuar atyre dëme të konsiderueshme”.

SHBA-të kanë bërë presion mbi Iranin që të rihapë ngushticën, duke zbatuar një bllokadë detare të porteve iraniane. Të hënën, ushtria amerikane tha se kishte shkatërruar gjashtë anije të vogla iraniane, si dhe raketa lundrimi dhe dronë, pasi Trump dërgoi anije luftarake për të “udhëzuar” anijet cisternë të bllokuara përmes ngushticës në një fushatë që ai e quajti “Projekti Liri”.

Në një postim në rrjetet sociale të enjten, Trump vlerësoi ekuipazhet e shkatërruesve për daljen nga rruga ujore ndërsa ishin nën zjarr. Anijet amerikane nuk pësuan “asnjë dëm”, tha ai, ndërsa i përshkroi “sulmuesit iranianë” si të “shkatërruar plotësisht së bashku me shumë anije të vogla“, si dhe raketa dhe dronë.

Trump u shpreh se sulmi tregoi se Irani “nuk ishte një vend normal” dhe udhëheqësit e tij “të çmendur” nuk do të hezitonin të përdornin një armë bërthamore nëse do të kishin një të tillë. Pa veprime të shpejta diplomatike, SHBA-të mund të reagonin “shumë më dhunshëm” në të ardhmen.

Kryeministri pakistanez, Shehbaz Sharif, kishte mbajtur një ton optimist përpara shkëmbimit të zjarrit, duke thënë në një deklaratë televizive: “Unë besoj fuqimisht se ky armëpushim do të shndërrohet në një armëpushim afatgjatë”.

Çdo marrëveshje midis SHBA-së dhe Iranit mund të ndihmojë gjithashtu në uljen e tensioneve në Liban, ku një armëpushim i veçantë u tensionua përsëri pasi një sulm izraelit në Bejrutin jugor vrau një komandant nga grupi militant Hezbollah të mërkurën.

Një zyrtar i departamentit të shtetit amerikan konfirmoi të enjten se bisedimet e reja Izrael-Liban do të zhvillohen më 14 dhe 15 maj. Ky do të jetë takimi i tretë në muajt e fundit midis dy vendeve, të cilat teknikisht kanë qenë në luftë për dekada dhe nuk kanë marrëdhënie diplomatike.