Një injeksion që mund të ndryshojë trajtimin e diabetit

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

08/04/2026 21:26

Një injeksion i vetëm, i cilësuar si një “kurë e mundshme” për diabetin e tipit 1, pritet të testohet këtë vit, duke rritur shpresat se mund t’i japë fund nevojës për injeksione të përditshme të insulinës.

Ky trajtim unik synon të ndihmojë trupin të kontrollojë vetë nivelin e sheqerit në gjak – potencialisht për gjithë jetën.

Në një studim të parë në botë, pacientëve do t’u jepet një terapi gjenike që shndërron muskujt në prodhues afatgjatë të insulinës, me efekte që mund të zgjasin për vite – madje edhe dekada. Dr. Partha Kar, këshilltar kombëtar për diabetin në NHS England, e cilësoi këtë qasje si “shumë premtuese”, duke theksuar se mund të përfaqësojë një “kurë funksionale” dhe të ndihmojë shumë pacientë nëse rezulton e suksesshme.

Aktualisht, të rriturit me diabet të tipit 1 – një sëmundje e pashërueshme që prek rreth 464,000 persona në Mbretërinë e Bashkuar – varen nga injeksionet e përditshme të insulinës ose pompat për të mbijetuar. Sëmundja ndodh kur sistemi imunitar shkatërron qelizat e pankreasit që prodhojnë insulinë, duke e bërë të pamundur rregullimin normal të sheqerit në gjak.

Trajtimi i ri, i njohur si KRIYA-839, ndjek një qasje krejtësisht të ndryshme.

Në vend që të zëvendësojë insulinën përmes injeksioneve ose pajisjeve, ai synon ta kthejë muskujt e vetë pacientit në një “fabrikë” të qëndrueshme të insulinës.

Shkencëtarët shpresojnë që pas një injeksioni të vetëm në kofshë, qelizat muskulore do të fillojnë të prodhojnë insulinë dhe proteina të tjera që rregullojnë sheqerin në gjak, duke eliminuar ose reduktuar ndjeshëm nevojën për trajtim të përditshëm.

E rëndësishme është se kjo terapi nuk përfshin modifikim të ADN-së. Ajo thjesht dërgon udhëzime gjenetike në qelizat muskulore, duke i mundësuar atyre të prodhojnë insulinë në mënyrë të kontrolluar me kalimin e kohës.

Studimet paraprake tek kafshët kanë dhënë rezultate premtuese, me efekte që zgjasin deri në katër vite pa nevojë për shtypje të vazhdueshme të sistemit imunitar.

Tani, për herë të parë, kjo terapi do të testohet tek njerëzit.

Studimi do të përfshijë të rritur me nivele të pakontrolluara të sheqerit në gjak, të cilët tashmë përdorin sisteme automatike të shpërndarjes së insulinës. Kjo do t’u lejojë shkencëtarëve të matin saktësisht sa insulinë prodhon terapia dhe sa mirë stabilizon nivelin e glukozës.

Pjesëmarrësit do të marrin injeksione në të dyja kofshët gjatë një vizite ambulatore që zgjat deri në një orë. Efekti i plotë i trajtimit pritet të arrihet brenda dy deri në tre muajve.

Do të ketë gjithashtu një fazë të shkurtër të “modulimit imunitar”, ku sistemi imunitar zbutet përkohësisht për të ndihmuar terapinë të depërtojë në qeliza – një hap kyç për suksesin e saj.

Nëse rezulton efektiv, trajtimi mund të zgjasë për vite – madje edhe për gjithë jetën.

Eksperti i endokrinologjisë Jeremy Pettus thekson se kjo fushë po hyn në një fazë të re: diçka që dikur mendohej se do të realizohej pas 10–15 vitesh, tani është duke u zhvilluar realisht.

Dr. Kar shton se ndikimi mund të jetë transformues, edhe nëse terapia nuk e eliminon plotësisht nevojën për insulinë. Edhe nëse ajo mbulon rreth 75% të nevojës për insulinë, kjo do të ishte një arritje e madhe dhe do të ulte ndjeshëm varësinë nga dozat e larta, pompat dhe monitorimi i vazhdueshëm.

Megjithatë, ekspertët bëjnë thirrje për kujdes. Ende nuk dihet saktësisht sa insulinë do të prodhojë terapia dhe sa do të zgjasë efekti i saj.

Edhe specialistë të tjerë paralajmërojnë se termi “kurë” duhet përdorur me rezervë në këtë fazë. Sipas tyre, kjo terapi ka potencial të madh dhe, nëse arrin të mbajë nivelin e sheqerit në kufij të shëndetshëm shumicën e kohës, mund të konsiderohet një “kurë funksionale”.

Studimi fillestar do të zgjasë një vit, ndërsa fazat e ardhshme pritet të përfshijnë më shumë pacientë, përfshirë ata që trajtohen me injeksione të përditshme.

Nëse rezultatet janë pozitive, kjo terapi mund të shënojë një pikë kthese në trajtimin e diabetit të tipit 1 – duke e kthyer atë nga një sëmundje që menaxhohet çdo ditë, në një gjendje që kontrollohet me një ndërhyrje të vetme.

Për pacientët që jetojnë gjithë jetën me injeksione dhe kontroll të vazhdueshëm, kjo mundësi përfaqëson një shpresë të re dhe reale. /GazetaExpress/