Rreziku i fshehur nga produktet e pastrimit

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

06/04/2026 21:35

Thithja e grimcave nga produktet e zakonshme të pastrimit mund të shkaktojë dëmtime serioze në mushkëri – madje më të rënda sesa gëlltitja aksidentale e tyre, sipas një studimi të ri.

Një përbërës i përdorur në qindra spreje dezinfektuese, i njohur si amonium kuaternar (QAC), është lidhur me një sërë problemesh të dëmshme për mushkëritë. Ky kimikat përdoret që nga vitet 1940 dhe prej kohësh dihet se është toksik nëse gëlltitet. Megjithatë, studiuesit tani besojnë se rreziku më i madh vjen nga thithja e tij.

Shkencëtarët në Universitetin e Kalifornisë në Davis testuan efektet e grimcave në ajër duke ekspozuar minj në nivele të ngjashme me ato që thith një njeri gjatë përdorimit të sprejeve dezinfektuese në shtëpi.

Rezultatet treguan se, kur hyn në rrugët e frymëmarrjes, kjo substancë shkakton dëmtime shumë më të mëdha në mushkëri sesa kur merret nga goja. Sipas autorit kryesor të studimit, Dr. Gino Cortopassi, dëmtimi i mushkërive dhe rreziku për jetë ishin deri në 100 herë më të larta në rastet e thithjes krahasuar me gëlltitjen.

Kjo ka ngritur shqetësime serioze mbi përdorimin e gjerë të këtyre produkteve në ambientet e përditshme.

Studime të mëparshme kanë treguar se rreth 80% e njerëzve kanë gjurmë të këtij kimikati në gjak. Besohet se QAC ndikon në mënyrën se si qelizat e trupit prodhojnë energji.

Një studim i vitit 2021 zbuloi se personat me nivelet më të larta të këtij përbërësi në gjak kishin edhe nivele më të ulëta energjie në mitokondri – pjesa e qelizës përgjegjëse për prodhimin e energjisë.

Kjo lidhet me simptoma si lodhje kronike, dobësi muskulore dhe vështirësi në përqendrim.

Përveç kësaj, ekspozimi ndaj QAC është lidhur edhe me irritime të lëkurës dhe syve, inflamacion, çrregullime metabolike dhe sëmundje të mushkërive si astma dhe sëmundja kronike obstruktive pulmonare (COPD).

Ekspertët sugjerojnë kujdes në përdorimin e produkteve të tilla, sidomos në ambiente të mbyllura, dhe rekomandojnë ajrosje të mirë gjatë pastrimit për të reduktuar ekspozimin ndaj grimcave të dëmshme. /GazetaExpress/